geopolityka

Opublikowano najnowszy raport "Przyjaciele i wrogowie Polski", z którego wyłania się mocno niepokojący obraz polskiej opinii publicznej. O ile w przypadku Rosji i Białorusi panuje niemal pełna zgoda, o tyle dużą zmianę widać w stosunku do Ukrainy. Obecnie temat ten stał się jednym z najbardziej polaryzujących w kraju, dzieląc społeczeństwo na niemal trzy równe części.

Premier Kanady Mark Carney wezwał w Davos do porzucenia iluzji o starym ładzie geopolitycznym. – On po prostu przestał udawać, że porządek oparty tylko na wartościach działał – ocenia dla Wirtualnej Polski prof. Tomasz Płudowski. Jak podkreśla, to sygnał, że w obliczu rywalizacji mocarstw Zachód stawia na budowę strategicznej autonomii i dywersyfikację sojuszy.

Amerykański politolog Ian Bremmer uznał, że polityczna ofensywa prezydenta USA Donalda Trumpa dotycząca Grenlandii jest zbędna. W niedzielnym wywiadzie dla włoskiego dziennika "La Repubblica" stwierdził, że przywódca działa z pobudek ambicjonalnych, a jego postawa może prowadzić do sprowadzenia geopolityki do prawa dżungli.

Rosja zmaga się z coraz większymi wyzwaniami. Konflikty oraz zmiany geopolityczne wpływają na osłabienie jej pozycji w wielu regionach. "Putin od tygodni musi patrzeć, jak znikają lub chwieją się jego sojusznicy. Agresywna polityka zagraniczna Trumpa wywiera presję na Kreml" - pisze "Die Welt".

Stany Zjednoczone nie odpuszczają tematu przejęcia Grenlandii. Z jednej strony słychać o możliwości militarnej akcji, z drugiej - o zakusach na kupno wyspy od Danii. - USA wolałyby, żeby Grenlandia ogłosiła niepodległość. Wtedy to z nią negocjowałby Donald Trump - mówi w rozmowie z WP były ambasador RP Jerzy Marek Nowakowski.

Czy papież Leon XIV i Watykan mają dziś realną pozycję, by wpływać na globalną politykę i losy konfliktów zbrojnych? To pytanie coraz częściej pojawia się w debacie publicznej, zwłaszcza w kontekście wojen w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. W najnowszym odcinku programu WP "Żeby Wiedzieć" głos w tej sprawie zabrał ksiądz prof. Andrzej Kobyliński.

Przyszłość Polski i Europy zależy od wojny w Ukrainie i licznych graczy na scenie politycznej. Czy da się przewidzieć, jak będzie wyglądać krajobraz naszego kraju za dekadę? - Ześlizgiwanie się w strefę peryferyjności, gdzie Rosja będzie elementem europejskiego ładu - powiedział Jacek Bartosiak, ekspert geopolityki i założyciel Strategy & Future. - Będą powstawały o tym powieści - stwierdził rozmówca Pawła Pawłowskiego w programie "Żeby wiedzieć".

- Trump niszczy architekturę bezpieczeństwa i nie wiem, jak polscy politycy mogą tego nie wiedzieć - mówi dr Jacek Bartosiak w najnowszej rozmowie w kanale "Żeby Wiedzieć" Wirtualnej Polski. Założyciel think-tanku Strategy&Future twierdzi, że Polska znalazła się w kluczowym dla siebie momencie, gdzie decydują się losy bezpieczeństwa i znaczenia naszego kraju na arenie światowej.

– Niemcy muszą na nowo przemyśleć swoją rolę w świecie, w którym sojusze stają się coraz mniej przewidywalne – ostrzegł minister obrony Niemiec Boris Pistorius podczas debaty w niemieckim parlamencie.

Jacek Bartosiak, ekspert od geopolityki, odzyskał tytuł doktora. - Czuję się z tym dobrze. Od razu było wiadomo, że to grupa kilku osób, która próbowała zmanipulować całą sytuację - przekazał w rozmowie z portalem Wirtualnemedia.pl.

Chińska grupa bojowa z lotniskowcem "Liaoning" na czele po raz pierwszy w historii wpłynęła na wody należące do wyłącznej strefy ekonomicznej Japonii, przecinając tym samym jedną z kluczowych linii komunikacyjnych zachodniego Pacyfiku. Chiny dość agresywnie zaznaczają swoją obecność w regionie.

- W świecie nie ma pojęcia pustki. Tam dalej będą Rosjanie, dalej będzie ich kultura, nadal będzie państwo. Natomiast w takim kształcie, w jakim my Federację Rosyjską znamy, ona nie jest w stanie przetrwać. Nawet biorąc pod uwagę gospodarkę, która dziś została przestawiona na tryb wojenny, to utrzymanie tej gospodarki na przestrzeni dekady jest niemożliwe - ocenił Jacek Siewiera. W programie "Didaskalia" Patrycjusz Wyżga rozmawiał z byłym szefem Biura Bezpieczeństwa Narodowego o polskiej strefie wpływów. Zapytał też, jak wyglądać może Rosja za kilka lat, jeśli nadal będzie walczyć z Ukrainą. Zdaniem eksperta Rosja nie może działać w trybie gospodarki wojennej bez żadnych konsekwencji. Siewiera wskazał tu na ciekawy detal, pokazując, że kiedyś Moskwa handlowała swoim sprzętem wojskowym, a dziś "go tylko zużywa". - Jeśli wszystkie te elementy w tak niezrównoważony sposób nadal będą kontynuowane, to państwo to stanie pod ścianą - dodał. Obejrzyj cały odcinek programu "Didaskalia" na platformie YouTube, by dowiedzieć się więcej.

Polityczny wpływ Muska wykracza daleko poza moderowanie dyskusji na jego platformie. Jego siła rażenia wzrosła lawinowo, gdy zacieśnił więzi z Donaldem Trumpem. Musk, wyraźnie odnajdując się w nowej roli, manifestuje swój wpływ z rosnącą śmiałością. Rodzi to pytania o potencjalne konsekwencje dla Polski - pisze dla WP Barbara Brodzińska-Mirowska.

- Wszystko wskazuje na to, że znajdujemy się w zupełnie nowej sytuacji geopolitycznej, w której puzzle są rozrzucone i nie wiemy w jaki sposób będą poukładane w nadchodzących latach - powiedział w programie "Newsroom" WP Błażej Lenkowski, prezes Fundacji Liberte. - Wciąż możliwy jest pozytywny scenariusz, w którym ta "oaza bezpieczeństwa", w której Polska znalazła się po 1989 roku, dalej będzie istnieć – dodał. Rozmówca Pawła Pawłowskiego przyznał, że to według niego najbardziej prawdopodobny scenariusz, zaznaczając, że obecnie jesteśmy jednak "w wielkim okresie niepewności". - To powoduje, że Polska powinna zacząć przygotowywać się do tej zmiany i zacząć wyobrażać sobie sytuację, w której nasze bezpieczeństwo będzie zagrożone – stwierdził Lenkowski. Gość Wirtualnej Polski odniósł się także do roli samej Polski. - Na globalnej układance Polska jest traktowana jako kraj przyfrontowy (…). Naszym priorytetem przede wszystkim powinno być dbanie o sojusze, ale też rozbudowywanie własnego potencjału i przygotowywanie państwa i społeczeństwa na ewentualne możliwe sytuacje kryzysowe – przyznał prezes Fundacji Liberte. Więcej o gospodarce, demokracji, edukacji i prawach człowieka podczas Igrzysk Wolności w Łodzi, których patronem merytorycznym jest Wirtualna Polska. Tematem jedenastej edycji festiwalu jest hasło "Miasto. Europa. Przyszłość!". Igrzyska Wolności odbędą się w Łodzi w dniach 18-20 października 2024 roku.

- Na szali jest wizerunek samego miasta, kraju, ale też Europy czy mówiąc szerzej świata zachodniego - mówi Wirtualnej Polsce tuż przed oficjalnym rozpoczęciem igrzysk olimpijskich w Paryżu Jean-Baptiste Guégan, francuski ekspert zajmujący się przenikaniem geopolityki i sportu.

Komendant główny ukraińskiej policji Ihor Kłymenko poinformował, że wszystkie jednostki w kraju przejdą w dniach od 14 do 19 lutego w podwyższony stan gotowości. Jednocześnie podkreślił, że decyzja nie powinna stać się powodem do obaw.

Według doniesień medialnych mediów w przypadku napaści Rosji na Ukrainę, izraelskie wojsko przyjmie taktykę wyczekiwania i obserwacji. Władze w Jerozolimie zamierzają również przyglądać się poczynaniom Zachodu.

Minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow zarekomendował Władimirowi Putinowi kontynuację rozmów z Zachodem. Jednocześnie zaznaczył, że Kreml będzie domagał się gwarancji bezpieczeństwa od USA i NATO.

Dziennik "Wall Street Journal" ocenił, że w obecnej napiętej sytuacji między Rosją i Ukrainą warto wsłuchać się w głosy z Polski. Gazeta wspomina, że obecne działania Kremla już 2008 roku przewidział prezydent Lech Kaczyński.

- Chcę powiedzieć jasno: to może rozpocząć się w trakcie Olimpiady - doradca ds. bezpieczeństwa narodowego USA Jake Sullivan o potencjalnym ataku Rosji na Ukrainę. USA wezwały wszystkich swoich obywateli do opuszczenia Ukrainy w ciągu 48 godzin. Kraje Unii Europejskiej ostrzegły swoich dyplomatów.

Niemcy, inaczej niż USA czy Wielka Brytania, odmówiły dostaw broni na Ukrainę. Powołują się przy tym na ważny powód.

Cały świat bacznie przygląda się poczynaniom Rosji wobec Ukrainy, zastanawiając się, czy mobilizacja wojsk niedaleko jej granic jest jedynie blefem Władimira Putina, chcącego wynegocjować sobie silniejszą pozycję geopolityczną. Zdaniem byłego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych gen. Mirosława Różańskiego, nie można mówić w tej sprawie o blefie, a raczej o konsekwentnej grze rosyjskiego przywódcy. - Oczywiście Putin zbliżą się do tej cienkiej czerwonej linii, której może sam nie wyznaczył, natomiast reakcja Zachodu jest bardzo mocna i stanowcza, więc możliwe, że jednak Putin zmieni swoją narrację - powiedział. Gość programu WP "Newsroom" zaznaczył, że w jego opinii konflikt zbrojny po prostu się Rosji nie opłaca. - Sankcje, które są deklarowane i przewidywane w stosunku do Rosji, tak naprawdę spowodowałyby, że gospodarka Rosji praktycznie przestałaby funkcjonować, a tego Putin na pewno nie chce - podkreślił. Gen. Różański wskazuje, że zdestabilizowanie gospodarki Rosji przekreśliłoby plany Putina na odbudowanie jej mocarstwowości. - Myślę, że możemy mówić o takim planie „Związek Radziecki 2.0”, czyli Rosja nowego wymiaru i przede wszystkim na tym zależy Putinowi, żeby odzyskać tę potęgę - stwierdził. Generał dodał, że jedyną skuteczną metodą na powstrzymanie Putina jest jedność sojusznicza Unii Europejskiej i NATO. Zaznaczył, że kluczową rolę odegrają Stany Zjednoczone, które w jego ocenie nie ugną się pod presją Putina.

Zamieszanie wokół brytyjskiego transportu uzbrojenia na Ukrainę, który ominął przestrzeń powietrzną Niemiec, uzmysławia nam, że problem związany z dwuznaczną polityką Berlina wobec Rosji - nawet jeśli nie w tym konkretnym przypadku - jest realny. - Niemcy mają w Rosji odmienne interesy niż państwa Europy Środkowo-Wschodniej. Berlin handluje z Rosją, korzysta z jej gazu i w jego interesie jest utrzymanie pokoju w Europie, nawet za cenę ustępstw - twierdzą eksperci w rozmowie z WP.

Podczas Debaty Geopolitycznej Wirtualnej Polski Patrycjusz Wyżga zapytał zebranych w studiu ekspertów, czy w 2022 roku bardziej realny stanie się scenariusz, w którym Polska wychodzi z Unii Europejskiej. - Jeśli doszłoby do przesilenia, czegoś poważniejszego na terenie Ukrainy, rola Polski automatycznie gwałtownie rośnie. I wtedy nie będzie w ogóle mowy (o polexicie - red.), bo jesteśmy państwem buforowym - ocenił politolog prof. Bogdan Góralczyk. Przypomniał, że z tego samego względu Polska odegrała ważną rolę podczas ostatniego kryzysu migracyjnego na granicy z Białorusią. Jak dodał ekspert, wyjście Polski z UE "to byłoby najgorsze, co można sobie wyobrazić". Podobnego zdania był wiceszef Ośrodka Studiów Wschodnich Wojciech Konończuk. Przypomniał, że obecnie Polacy są jednym z najbardziej prounijnych społeczeństw w Europie. - Zdajemy sobie sprawę z wielu dobrodziejstw, jakie niesie dziś ze sobą nasze członkostwo we Wspólnocie - dodał. Konończuk podkreślił, że Unia Europejska to dziś bardzo ważna "gwarancja naszego bezpieczeństwa ekonomicznego".

Jaka jest dzisiaj pozycja Polski w świecie ogarniętym konfliktami mocarstw o prymat gospodarczy? Czy nasza rola w NATO i Unii Europejskiej jest dziś na tyle silna, by brać udział w dyskusji na temat kształtującego się nowego porządku geopolitycznego? Podczas Debaty Geopolitycznej Wirtualnej Polski odpowiedzi na pytania próbował znaleźć Patrycjusz Wyżga. Zaproszeni eksperci nie mieli jednak dobrych wiadomości. - W Unii Europejskiej nasza realna pozycja oddziaływania została w ostatnich latach na własne życzenie znacznie osłabiona. Weszliśmy w konflikty wewnętrzne z Komisją Europejską, z szeregiem różnych państw Unii Europejskiej, przez co sami siebie zmarginalizowaliśmy z tej głównej debaty - powiedziała prof. Katarzyna Pisarska z Fundacji Kazimierza Pułaskiego. Jak podkreśliła spór Polski z UE wynika przede wszystkim z wewnętrznych konfliktów targających Zjednoczoną Prawicą. - Być może czas sobie uświadomić, że jest czas wojny i my musimy być skuteczni na wszystkich forach, w których jesteśmy i gdzie nasz głos jest oczekiwany - wskazała. Prof. Bogdan Góralczyk mówił z kolei o słabnącej pozycji całej Unii Europejskiej. Dowodem na to mają być zawierane przez USA sojusze w basenie Pacyfiku. W jego ocenie może to oznaczać, że Amerykanie przeniosą swoją uwagę na tamten region, znacznie ograniczając swoją działalność na arenie NATO. Z kolei Wojciech Konończuk z Ośrodka Studiów Wschodnich mówił o rozkładzie sił w samej UE. - Są w UE równi i równiejsi, jakkolwiek mogłoby się to nie podobać. Z całą pewnością do tych równiejszych zaliczają się Berlin i Paryż, które w tych kluczowych sprawach zwykle mają najwięcej do powiedzenia - stwierdził. Dodał jednak, że nie należy zapominać o funkcji Komisji Europejskiej, która ma stać na straży równości państw członkowski.