europejska transformacja (strona 4 z 7)

"To moje miejsce, to jest mój świat, zostanę tu na zawsze - na kilka lat" - zaśpiewały o Błoniu przed kilkoma laty Natalia Lesz i Julia Pietrucha. Teledyskowa opowiastka, w której Przemysław Saleta z sympatycznymi piosenkarkami otwierają wspólnie sklepik z kiełbaskami być może nie spowodowała nagłego ataku celebrytów i biznesu na miejscowość, ale od tamtego czasu miasteczko przechodzi metamorfozę, która powoli zamienia je w ideał. I to nie koniec.

Wyjazd na wakacje nad Morze Bałtyckie z rowerem i poznawanie polskiego wybrzeża? Teraz to nic trudnego. Dzięki przeprowadzonym inwestycjom można niemal brzegiem morza przejechać ze Świnoujścia nawet na Hel. Nie byłoby to możliwe bez środków europejskich.

Prochowice mogą poszczycić się bardzo długą i niezwykłą historią. Znajduje się tutaj kościół z XIII wieku, zamek z 700-letnią historią czy kamienica, która została zbudowana w 1588 roku i nadal sprawuje swoją funkcję mieszkalną. Dzięki funduszom z Unii Europejskiej w Prochowicach zrewitalizowano wiele kamienic.

Nowa perspektywa finansowa na lata 2021-2027 w ramach unijnej polityki spójności teoretycznie już funkcjonuje. W praktyce gminy wciąż czekają na pieniądze. Mają pełno pomysłów, ale coraz mniej czasu. - Martwimy się, czy nam starczy czasu na wykorzystanie środków, które do nas przyjdą z Unii Europejskiej - przyznał Zbigniew Włodkowski, burmistrz położonej na Mazurach gminy Orzysz, w rozmowie z Agnieszką Kopacz-Domańską. Podobne obawy podzielił Piotr Ryba, burmistrz Krynicy-Zdroju, choć zapewnił jednocześnie, że gmina próbuje przygotowywać się do przyszłych projektów na tyle, na ile może na tym etapie. O ile Orzysz to przede wszystkim wojsko i jeziora, o tyle Krynica-Zdrój to miejscowość turystyczno-uzdrowiskowa. Ludzie przyjeżdżają tam leczyć się i dobrze się bawić. Dzięki unijnym inwestycjom "centrum miasta jest teraz na wysokim poziomie europejskim. Mamy to, co chcieliśmy osiągnąć, czyli ludzi wracających do Krynicy-Zdroju, którzy tutaj lubią spędzać czas" - powiedział Ryba. Drugim problemem gmin o charakterze miejsko-wiejskim jest depopulacja, związana z odpływem ludności do dużych miast oraz z mniejszą liczbą narodzin. - Myślę, że wszystkie miejscowości w Polsce mają problem z odpływem młodzieży do dużych ośrodków. My natomiast nie mamy większych problemów z bezrobociem - powiedział burmistrz Orzysza. - Dzisiaj oferta wojska, pracy i płacy jest dużo lepsza niż w samorządach - chwalił obecność wojska w gminie. Jednocześnie podkreślił, że mniejsza liczba dzieci to zagrożenie dla lokalnych szkół. - Aby ratować te szkoły, daliśmy im nowe wyzwania i nowe funkcje. Jedna z wiejskich szkół otrzymała możliwość kształcenia osób niepełnosprawnych - powiedział Włodkowski. - Odpływ młodych ludzi do dużych miast jest trendem trwałym. Tak naprawdę teraz nie ma problemu, żeby ktoś w Krynicy znalazł pracę, jeśli tylko chce pracować. Branża wchłonie praktycznie każdą liczbę rąk do pracy - zauważył burmistrz Krynicy-Zdroju, podkreślając jednocześnie, że gmina stara się ten trend odwracać swoimi inwestycjami, między innymi budową nowych mieszkań komunalnych.

Położony w centrum Kielc Pałac Biskupów Krakowskich to siedziba Muzeum Narodowego, które w swoich zbiorach posiada cenne eksponaty z dziedziny malarstwa, rzemiosła artystycznego, sztuki ludowej, literatury, archeologii i przyrody. Obiekt przeszedł remont, dzięki czemu to teraz prawdziwa perła miasta.

Pięć pięter wzwyż i aż siedem pod ziemią. Zamek Książ kryje wiele tajemnic. To trzeci pod względem wielkości zamek w Polsce - po Wawelu i Malborku. - W 2022 roku pobiliśmy rekord sprzed pandemii. Gościliśmy ponad pół miliona turystów. Jesteśmy atrakcją numer jeden na Dolnym Śląsku - mówi Wirtualnej Polsce Mateusz Mykytyszyn, rzecznik prasowy Zamku Książ.

Przez ponad 100 lat górnicy zjeżdżali tutaj, by fedrować węgiel. Dziś budynki dawnej Kopalni Węgla Kamiennego Rozbark pełnią zupełnie inną funkcję. Użytkownicy, zamiast schodzić pod ziemię, wdrapują się po ściankach wspinaczkowych. Skarpa Bytom to unikatowe miejsce.

- Cały czas widać podziały pomiędzy historycznymi częściami Polski. Ci, którzy byli najubożsi na początku, dalej są najubożsi po tych 19 latach członkostwa, chociaż są znacznie bogatsi - powiedziała w rozmowie z Patrycjuszem Wyżgą Marzena Chmielewska, dyrektorka departamentu europejskiego Konfederacji Lewiatan. Jednocześnie zaznaczyła, że dzięki środkom z Funduszu Spójności wszystkie regiony cały czas nadrabiają do średniej unijnej, a do tych biedniejszych obszarów płynie szerszy strumień pieniędzy. - Wszystkie regiony polskie mają 50 procent PKB w stosunku do średniej unijnej - opisuje Chmielewska. Przez niemal dwie dekady naszego członkostwa w Unii Europejskiej najwięcej środków pochodzących z Funduszu Spójności przeznaczanych jest na infrastrukturę podstawową. Obecnie jednak Unia dąży do tego, by przekierować działania bardziej na sferę innowacji, a także transformacji ekologicznej i cyfrowej. - Polska konsekwentnie wydaje najwięcej na infrastrukturę podstawową. Na to idzie większość środków funduszu, z jakich korzystamy. Zdecydowanie mniej wydajemy np. na kształcenie, innowacje, inwestycje firm. (...) Unia bardzo na nas naciska na wydatki na transformację ekologiczną i transformację cyfrową - wyjaśnia gość WP. Jednocześnie Chmielewska wspomniała o czerwonej żarówce, która zaczyna się zapalać, gdyż od dwóch lat maleje w Polsce liczba inwestycji w rozwiązania innowacyjne. Jej zdaniem rząd musi się zastanowić, co zrobić, by chęć inwestowania w ten obszar rosła, “bo to daje dobrobyt i sprawia, że doganiamy Unię tak szybko”. - Dzisiaj jesteśmy już bogatsi niż obywatele Portugalii i Grecji. Za chwilę pewnie będziemy bogatsi niż obywatele Hiszpanii - przekonywała Chmielewska. Jak przypomniała. Istnieją badania, które pokazują, na jakim etapie rozwoju gospodarczego znajdowałaby się Polska, gdyby nie korzystała ze wsparcia UE. Bez Funduszu Spójności bylibyśmy teraz na poziomie 2013-2014 roku, co sprawia, że możemy mówić o "darowanej dekadzie". Ale środki unijne, to również szkoła, ucząca nas tego, jak mądrze z nich korzystać. - Można znaleźć przykłady nietrafionych inwestycji, takich, które się nie udały, które po latach stanowią obciążenie dla budżetu, a nie dają zysku - powiedziała Chmielewska.

- Zmniejszenie dysproporcji pomiędzy regionami to główny cel europejskiej polityki spójności - taką tezę postawiła Agnieszka Kopacz-Domańska, dziennikarka Wirtualnej Polski, w rozmowie z przedstawicielkami dwóch odległych regionów turystycznych: leżącego nad morzem Mielna oraz górskiego Karpacza. Okazało się, że każda z tych gmin osiągnęła bardzo wiele dzięki środkom płynącym z Unii Europejskiej. - Zabiegaliśmy o wszystkie środki, które były możliwe na rynku w ramach programów, które umożliwiały instytucje zewnętrzne - chwaliła swój region Olga Roszak-Pezała, burmistrz Mielna, która podkreśliła, że od samego początku ważne było dla niej, by realizować inwestycje na obszarze całej gminy, w każdej miejscowości. - Zdiagnozowaliśmy wiele problemów. Najważniejsze to oczywiście budowa dróg, ścieżek, chodników, infrastruktury związanej z plażami, modernizacja i budowa promenad - wyliczała Roszak-Pezała. Podobnie sytuacja kształtowała się w górach. Z-ca burmistrza Karpacza Kamila Cyganek wspomniała zarówno o inwestycjach czynionych z myślą o turystach, czyli o parkach, trasach spacerowych, punktach widokowych, jak i o takich, które służą przede wszystkim mieszkańcom: “To są środki wykorzystywane na przedszkole, na budowę hali sportowej, na budowę boisk, dróg”. W obu przypadkach mowa jest o niewielkich gminach, w których ilość przyjeżdżających turystów wielokrotnie przewyższa liczbę mieszkańców. Co więcej, zarówno Roszak-Pezała, jak i Cyganek twierdzą, że bez środków unijnych nie udałoby się zrealizować tak wielu inwestycji. - Bez cienia wątpliwości powiem, że nie byłoby takiej szansy - odpowiedziała Cyganek na pytanie, czy bez pieniędzy z UE Karpacz mógłby się rozwijać tak samo dynamicznie. Przedstawicielki Mielna i Karpacza zgodnie zauważyły, że dzięki inwestycjom zmienił się charakter odwiedzającego turysty. - Przyjeżdża turysta bardziej aktywny - powiedziała Roszak-Pezała. - Jednocześnie zmienia się charakter samego Mielna. Z młodzieżowego miasta przechodzimy w miejscowość dla rodzin z dziećmi - dodała. - Podobnie jak w Mielnie zmieniły się oczekiwania turysty. Dziś turyści potrzebują aktywnego spędzania czasu - zgodziła się z postawioną tezą Cyganek. Na pytanie, czy udaje się zniwelować różnice między biedniejszymi a bogatszymi regionami, obie rozmówczyni WP nie miały wątpliwości. - To widać gołym okiem, jadąc przez kraj, jak te różnice są wyrównywane - stanowczo stwierdziła Cyganek.

Budynek Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach to architektoniczna perełka. Budynek mieści salę koncertową, która uznawana jest za jedną z najlepszych pod względem akustycznym na świecie. Od niedawna ma nowe organy, które są jednym z największych takich instrumentów w Europie.

Tychy stawiają na bezpieczeństwo na drogach. Dzięki wsparciu funduszy europejskich udało się wprowadzić najnowocześniejszy w Polsce inteligentny system zarządzania i sterowania ruchem. Przebudowano kilkadziesiąt skrzyżowań, a na wielu przejściach dla pieszych zamontowano sygnalizację. W założeniu ma to ułatwić życie mieszkańcom.

Położona przy placu Dwóch Miast Ergo Arena jest ważnym punktem na mapie Trójmiasta. Wydarzenia muzyczne i sportowe przyciągają turystów, którzy później chętnie napawają się widokami morza na plaży jelitkowskiej lub sopockiej.

- Budowa wałów została zrealizowana po wieloletnich moich zabiegach - mówi Wirtualnej Polsce Alicja Sielicka, burmistrz Prochowic. Małe miasteczko w województwie dolnośląskim dzięki bohaterskiej postawie mieszkańców cudem uniknęło zalania, gdy nadeszła wielka woda w lipcu 1997 roku.

Trzy powiaty, 12 gmin, pięć nadleśnictw, GDDKiA oraz ZDW Olsztyn - realizują inwestycję, która mocno wykracza poza lokalny wymiar. To aż 310 kilometrów, które można przejechać w dwa, trzy dni. A można i w miesiąc.

Teatr im. Cypriana Kamila Norwida nie przestał funkcjonować nawet w trakcie remontu. Jego siedziba jest teraz jednym z najnowocześniejszych obiektów tego typu. Cieszy się ogromną popularnością nie tylko wśród mieszkańców Jeleniej Góry, ale również całego regionu.

Krynica Morska to popularny kierunek wakacyjnych podróży na Mierzei Wiślanej. Choć jest jednym z najmniejszych miast w Polsce, to świetnie radzi sobie w pozyskiwaniu funduszy europejskich. Większość inwestycji związanych jest z turystką. - Budżet podatkowy opiewa na kwotę 8 mln zł rocznie, a bazujemy na środkach pozabudżetowych - powiedział Adam Ostrowski, burmistrz Krynicy Morskiej. Miasto nazywane jest stolicą żeglarstwa po Zalewie Wiślanym. Dzięki środkom unijnych zrewitalizowano port jachtowy. - Na akwenie Zalewu Wiślanego jest najładniejszy port w części wschodniej Unii Europejskiej – chwali inwestycję Ostrowski. - Mieliśmy bazę z czasów socjalistycznej Polski. Trzeba było ją zmodernizować - dodał, wskazując, że inwestycja kosztowała ponad 10,2 mln zł, z czego ponad 7 mln to środki unijne. Nowy hangar, wielofunkcyjny budynek, ośrodek szkoleniowy dla żeglarzy, zaplecze socjalne, sanitarne to elementy, które wprowadziły port w XXI wiek oraz, jak mówi Ostrowski, to “okno na świat” dla Krynicy Morskiej. Kolejnym ważnym dla turystów punktem jest centrum sportowo-rekreacyjne, które jest największym tego typu obiektem na całej Mierzei Wiślanej. - Mamy tam dwa korty tenisowe, tor rowerowy, siłownię plenerową, boisko, place zabaw dla dzieci – wymienia burmistrz miasta. Mierzeja Wiślana jest też chętnie wybierana przez miłośników rowerów. Przez Krynicę Morską biegnie ścieżka rowerowa o długości 24 km. - W turystyce nie można się cofać. Trzeba iść do przodu – podsumowuje dynamiczne zmiany Ostrowski, zaznaczając, że bez środków europejskich miasto byłoby 40 lat do tyłu.

Żory przez lata bezskutecznie próbowały ratować zabytkowy pałac, który popadał w ruinę. W końcu udało się pozyskać dofinansowanie i dziś obiekt imponuje jak w czasach świetności. Już nie ma w nim bezdomnych, a lada moment będzie tętnić życiem.

W najstarszej dzielnicy Poznania wznosi się charakterystyczna bryła. W jej wnętrzu zapoznamy się z wydarzeniami, które odegrały kluczową rolę w historii państwa polskiego. Obiektu tradycyjnym muzeum nazwać jednak nie można.

Odzyskana przestrzeń dla Wrocławia - tak o projekcie Ruska 46 mówią mieszkańcy. Galeria neonów z czasów PRL kusi turystów, zwłaszcza po zmroku, a na powierzchni 7 tys. m2 swoje miejsce do życia znalazło wiele instytucji pozarządowych. - To podwórko żyje siedem dni w tygodniu - mówi Dominika Kawalerowicz, dyrektorka Wrocławskiego Instytutu Kultury.

Imponująca budowla, która przeszła fascynującą przemianę i stała się nie tylko symbolem przeszłości, ale także miejscem pełnym niesamowitych możliwości. Tutaj zostają przekroczone granice: fizyczne, mentalne i architektoniczne. Wszystko to w jednym budynku - Kościańskiej Wieży Ciśnień.

W góralskiej willi Atma w Zakopanem mieści się muzeum biograficzne Karola Szymanowskiego. Zabytkowy budynek z XIX wieku udało się zmodernizować m.in. dzięki środkom unijnym.

Odkąd Atlas Arena pojawiła się na mapie Łodzi, tętni życiem. Do miasta przyjeżdżają fani muzyki i sportu z całej Polski, bo łódzki obiekt gości gwiazdy światowego formatu. Odbywają się w nim m.in. mecze siatkówki, gale MMA, mityngi lekkoatletyczne czy koncerty wybitnych artystów.

Kultowe bajki, filmy i seriale, które do dziś biją rekordy popularności w polskich domach, mają szanse przetrwać dla przyszłych pokoleń. Stało się to możliwe m.in. dzięki środkom z unijnego projektu, który zrealizował Polski Instytut Sztuki Filmowej.

Magurka Wilkowicka to jeden z ulubionych ośrodków narciarskich dla mieszkańców Bielska-Białej i okolic. Zaniedbany obiekt udało się odnowić dzięki wsparciu Unii Europejskiej. Pomogły też sukcesy Justyny Kowalczyk.