środki unijne

Sprawdziliśmy wiedzę warszawiaków na temat inwestycji środków unijnych w mieście. Reporterka WP Klaudia Sadurska pojawiła się na ulicach stolicy, by porozmawiać z mieszkańcami, czy wiedzą na co tak naprawdę wykorzystano już fundusze Unii Europejskiej.

Premier Donald Tusk zapowiedział, że osoby odpowiedzialne za nieprawidłowości w przeznaczaniu środków z KPO poniosą konsekwencje. Wydatki na jachty i inne kontrowersyjne inwestycje wywołały burzę w sieci.

Zakończył się ponowny proces w sprawie byłych i obecnych pracowników Urzędu Marszałkowskiego w Białymstoku, oskarżonych w związku z przetargami za pieniądze z Unii Europejskiej. Decyzją sądu, trzy osoby zostały skazane, wobec pięciu postępowanie zostało warunkowo umorzone.

Zatrzymano kolejne trzy osoby w śledztwie dotyczącym nadużyć w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju - poinformował w czwartek rzecznik Prokuratury Regionalnej w Warszawie Mateusz Martyniuk. Zatrzymane osoby to była zastępczyni dyrektora NCBiR - Hanna S. oraz dwóch przedsiębiorców.

Viktor Orban, dysponując prawem weta, blokuje wypłatę z unijnych funduszy dla Polski - podał Onet. Środki te mają być rekompensatą za wspieranie Ukrainy. Do sprawy odniósł się prezes PiS Jarosław Kaczyński.

- O wiele więcej zyskaliśmy, niż straciliśmy. Wymiar ekonomiczny nie jest tu bez znaczenia, co potwierdzają wszystkie raporty Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Ekonomiści są zgodni: bez wejścia do UE nie rozwijalibyśmy się tak szybko - przyznała prof. Małgorzata Molęda-Zdziech, politolożka i socjolożka z SGH. – Dla mnie to ogromny skok cywilizacyjny. Widzimy, że Polacy, według badań CBOS z 2023 r., czują się częścią Unii Europejskiej, identyfikują z tożsamością polską i europejską, doceniają wolność podróżowania i podnoszenia kwalifikacji. Trochę się to zmieniło za czasów rządów PiS, ale powracamy do tego. Bez członkostwa w UE to nie byłoby możliwe – dodała Molęda-Zdziech. Podobnego zdania była druga rozmówczyni Pawła Pawłowskiego. - Zyskały uniwersytety, zyskali studenci, ale i wykładowcy. Wartości europejskie dają nam poczucie wspólnoty. Paradoksalnie najwięcej zyskali rolnicy – przyznała prof. Mieńkowska-Norkiene z UW. W ramach wspólnej polityki rolnej, która stanowi ogromną część budżetu UE, dostawali nie tylko osławione dopłaty bezpośrednie, ale też mnóstwo środków na restrukturyzację rolnictwa i wsi. Tam cały czas szerokim strumieniem płyną środki i warto o tym pamiętać, kiedy myślimy, co się dzieje, jeśli chodzi o protesty rolnicze – dodała. Skąd więc nasilenie nastrojów eurosceptycznych w ostatnim czasie? - Czynników jest sporo, nie o wszystkich można mówić, pokazując twarde dane. Wiemy czym jest propaganda kremlowska, ale jest ona finansowana z ośrodka, który jest kompletnie nietransparentny. Polacy są bardzo proeuropejskim społeczeństwem, co więcej Węgry tak samo, w przeciwieństwie do władzy. Populiści czy dezinformacja wpływają na emocje i to niestety wciąż w polityce odgrywa ogromną rolę – tłumaczyła prof. Renata Mieńkowska-Norkiene. - Eurosceptycyzm nam się w ogóle nie opłaca, bo żadna postawa oparta na negatywnych emocjach i stereotypach nie przynosi zysków. Widzimy, że tylko najtwardszy elektorat Prawa i Sprawiedliwości był podatny na propagandę – stwierdziła prof. Molęda-Zdziech. - PiS przez 8 lat próbowało nam wmówić np., że Niemcy są naszym największym wrogiem, a w ostatnim sondażu dotyczącym postrzegania narodów pozycja Niemiec troszkę się osłabiła, ale jednak jest to ciągle ponad 40 proc. sympatii – podsumowała socjolożka i politolożka.

Trzy kraje UE zablokowały zakup tureckich dronów Bayraktar TB2 dla Sił Zbrojnych Ukrainy. Francja, Grecja i Cypr stoją na stanowisku, że z unijnych środków należy kupować wyłącznie produkty wyprodukowane w Europie.

Były prawicowy senator na Podkarpaciu pomógł Kościołowi w pozyskaniu dziesiątek milionów unijnych środków na fotowoltaikę. Inwestycja zakończyła się fiaskiem, a Kazimierz Jaworski i duchowni znaleźli się w centrum afery.

Do prokuratora generalnego Adama Bodnara trafiło zawiadomienie, które złożyli aktywiści walczący o prawa osób LGBT. Ich skarga dotyczy powiatów, które mają tzw. ustawy anty-LGBT, a mimo to korzystają z unijnych środków. Teraz mogą stracić miliardy euro.

Most Rędziński, górujący nad Odrą we Wrocławiu, stał się jednym z bardziej charakterystycznych punktów stolicy Dolnego Śląska. Równie ważny jest poprowadzony w tym miejscu na rzece stopień wodny. Za kwotę niespełna 60 mln zł, z czego prawie 40 mln zł stanowiło wsparcie z UE, udało się zwiększyć poziom bezpieczeństwa na Odrze i przywrócić pełną sprawność temu obiektowi.

Intensywne opady deszczu od lat są zmorą terenów położonych w Kotlinie Kłodzkiej. Niejednokrotnie prowadzą one do lokalnych podtopień i powodzi. Sytuację ma poprawić budowa czterech zbiorników za kwotę niemal 1 mld zł, z czego prawie 370 mln zł pochodzi ze środków unijnych.

Ponad 250 mln zł, z czego 172,7 mln zł pochodziło ze środków UE, kosztowały tramwaje, jakie MPK Wrocław nabyło w ramach realizacji jednego z projektów unijnych. Stolica Dolnego Śląska w ostatnich latach konsekwentnie stawia na rozwój transportu publicznego, podążając zgodnie ze światowymi trendami.

Opactwo w Krzeszowie nazywane jest "europejską perłą baroku". Kompleks, który zachwyca swoją konstrukcją, wybudowano na przełomie XVII i XVIII wieku. Za sprawą ponad 20,5 mln zł pochodzących ze środków unijnych w ostatnich latach udało się nadać nowy blask części budynków. To tutaj zlokalizowano m.in. strefę kibica podczas Euro 2020.

Niemal 17 mln zł ze środków unijnych pochłonęła konserwacja i renowacja drewnianego kościoła Pokoju w Świdnicy. Obiekt, znajdujący się na liście zabytków UNESCO, zyskał nowe oblicze. - Stan wielu miejsc wręcz zagrażał konstrukcji kościoła - mówi Bożena Pytel ze świdnickiej parafii.

Nowa perspektywa finansowa na lata 2021-2027 w ramach unijnej polityki spójności teoretycznie już funkcjonuje. W praktyce gminy wciąż czekają na pieniądze. Mają pełno pomysłów, ale coraz mniej czasu. - Martwimy się, czy nam starczy czasu na wykorzystanie środków, które do nas przyjdą z Unii Europejskiej - przyznał Zbigniew Włodkowski, burmistrz położonej na Mazurach gminy Orzysz, w rozmowie z Agnieszką Kopacz-Domańską. Podobne obawy podzielił Piotr Ryba, burmistrz Krynicy-Zdroju, choć zapewnił jednocześnie, że gmina próbuje przygotowywać się do przyszłych projektów na tyle, na ile może na tym etapie. O ile Orzysz to przede wszystkim wojsko i jeziora, o tyle Krynica-Zdrój to miejscowość turystyczno-uzdrowiskowa. Ludzie przyjeżdżają tam leczyć się i dobrze się bawić. Dzięki unijnym inwestycjom "centrum miasta jest teraz na wysokim poziomie europejskim. Mamy to, co chcieliśmy osiągnąć, czyli ludzi wracających do Krynicy-Zdroju, którzy tutaj lubią spędzać czas" - powiedział Ryba. Drugim problemem gmin o charakterze miejsko-wiejskim jest depopulacja, związana z odpływem ludności do dużych miast oraz z mniejszą liczbą narodzin. - Myślę, że wszystkie miejscowości w Polsce mają problem z odpływem młodzieży do dużych ośrodków. My natomiast nie mamy większych problemów z bezrobociem - powiedział burmistrz Orzysza. - Dzisiaj oferta wojska, pracy i płacy jest dużo lepsza niż w samorządach - chwalił obecność wojska w gminie. Jednocześnie podkreślił, że mniejsza liczba dzieci to zagrożenie dla lokalnych szkół. - Aby ratować te szkoły, daliśmy im nowe wyzwania i nowe funkcje. Jedna z wiejskich szkół otrzymała możliwość kształcenia osób niepełnosprawnych - powiedział Włodkowski. - Odpływ młodych ludzi do dużych miast jest trendem trwałym. Tak naprawdę teraz nie ma problemu, żeby ktoś w Krynicy znalazł pracę, jeśli tylko chce pracować. Branża wchłonie praktycznie każdą liczbę rąk do pracy - zauważył burmistrz Krynicy-Zdroju, podkreślając jednocześnie, że gmina stara się ten trend odwracać swoimi inwestycjami, między innymi budową nowych mieszkań komunalnych.

Z jednej strony miasto szkła, z drugiej "mały Kraków", ale można też spojrzeć na Krosno, jak na miasto innowacyjne, przedsiębiorcze, które dzięki środkom europejskim zmieniło się nie do poznania. Miasto leżące na południowo-wschodnim krańcu Polski cieszy się bogatą historią, licznymi zabytkami oraz zmianami, które trwają co najmniej od 2004 roku. - To dwudziestolecie było pełne "chciwości" na zewnętrzne środki, które zmieniały Krosno - twierdzi prezydent Krosna Piotr Przytocki. Przykładem inwestycji może być Centrum Dziedzictwa Szkła, które powstało dziesięć lat temu. Krosno słynie z produkcji wysokiej jakości szkła. Powstawały tu nawet serwisy zamawiane przez królową Elżbietę II czy króla Hiszpanii. Dzięki inwestycji turyści mogą zobaczyć, jak takie szkło powstaje. Hutnicy na oczach gości prezentują proces tworzenia szklanych produktów. Dostępny dla zwiedzających jest też warsztat grawerski, szlifierski i malowania na szkle. Ważnym punktem dla turystów jest również zabytkowy rynek. Większość budynków przetrwała nie tylko II wojnę światową, ale i potop szwedzki. - Stare miasto plus Centrum Dziedzictwa Szkła to jest konglomerat wielu atrakcji - zachęca Przytocki. Aby rozwinąć turystykę, Krosno od lat inwestuje w infrastrukturę, m.in. odnawiając dworzec PKS czy rozbudowując drogę krajową poprzez wykonanie obwodnicy miasta. Dziś miasto przymierza się do budowy nowej, jeszcze większej obwodnicy, przebiegającej przy terenach inwestycyjnych. Niezwykły okazuje się też dawny budynek dworca PKP, który jeszcze kilka lat temu był dosłownie ruiną. Dziś funkcjonuje tam projekt Etnocentrum, które zaciekawia turystów w każdym wieku, m.in. poprzez etnogry, etnokaraoke, warsztaty, koncerty i potańcówki. Na realizację projektu wydano łącznie ponad 19,5 miliona złotych, ze środków europejskich pochodziło aż 85 procent tej kwoty. Krosno jest także miastem uznawanym za przyjazne przedsiębiorcom, również tym początkującym. Młodzi ludzie, którzy chcą rozpocząć swoją przygodę z biznesem, mają do dyspozycji Krośnieński Inkubator Technologiczny. Mogą wynająć tam powierzchnię biurową lub produkcyjną wraz z szerokim wsparciem merytorycznym.

Komisja Europejska zatwierdziła polski program o wartości około 126 mln euro. Jego celem jest wsparcie sektora produkcji pszenicy i kukurydzy w kontekście wojny Rosji z Ukrainą - poinformował w poniedziałek na Twitterze komisarz UE ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski.

"Der Spiegel" ujawnił szczegóły negocjacji w sprawie zamrożenia środków unijnych dla Polski i Węgier. Do sprawy odniósł się w niedzielę minister funduszy i polityki regionalnej Grzegorz Puda.

Premier Mateusz Morawiecki stwierdził w Brukseli, że Polska nie ma problemów z wykonaniem Karty Praw Podstawowych i nie ma też problemów z wypłatami z Funduszu Spójności. - Rząd z uwagi na reakcję rynków nie może inaczej mówić. A sprawa nie jest jeszcze przesądzona - twierdzą eksperci, z którymi rozmawiała Wirtualna Polska. Przestrzegają, że ewentualne skutki mogą być katastrofalne.

Muszyna - miasto niegdyś omijane szerokim łukiem. Od kilku lat coś jednak zaczęło się zmieniać. Pomogły w tym środki europejskie, bez których zmiany byłyby niemożliwe nawet po 15 latach oszczędzania. W rozwój miasta zainwestowano około 200 mln zł. Praktycznie każda inwestycja została tu realizowana z udziałem środków unijnym. Aby wyróżnić Muszynę, postawiono na ogrody. Okazało się to strzałem w dziesiątkę. - Jesteśmy w miejscowości, która nazywana jest "miastem ogrodów" (...) Tam, gdzie teraz są ogrody, były puste pola albo miejsca, które nam chluby nie przynosiły, np. dzikie wysypisko śmieci - chwali inwestycje dr Jan Golba, burmistrz miasta i gminy uzdrowiskowej Muszyna. Tym sposobem powstał między innymi ogród sensoryczny, w którym można odkrywać piękno przyrody wszystkimi zmysłami. Jest też Ogród Baśni i Legend, stworzony w oparciu o opowieści muszyńskie, oraz szereg ogrodów tematycznych, np. antyczne, nowoczesne czy też ogród żywy, w którym można zobaczyć m.in. alpaki i białe daniele. Zimą największym zainteresowaniem cieszy się natomiast Ogród Świateł. - Środki, które zostały wydatkowane na ogrody, to około 12 mln zł, z czego 65 procent dofinansowania to środki unijne - tłumaczy Golba. Ale Muszyna to nie tylko piękne ogrody. To także duże, zadaszone lodowisko, które latem zamienia się w korty tenisowe, baseny, ścieżki rowerowe czy wyjątkowy ratusz. Powstał on jako odwzorowanie dawnego budynku ratuszu, po którym zostały jedynie zabytkowe piwnice. Kilka wieków temu znajdowała się w nich izba tortur oraz sale więzienne. Co ciekawe, ratusz nie pełni funkcji administracyjnych, tylko turystyczne i muzealne. Ogromną inwestycją okazała się także rewitalizacja Rynku. Nie byłaby ona możliwa bez wsparcia unijnego. - Bez tych środków nie byłoby szans zrealizować takie przedsięwzięcie. Muszyny nigdy nie byłoby stać na to. Nawet gdyby oszczędzała przez 10 czy 15 lat - wspomina dalej Golba. Ale największa z inwestycji nadal trwa - to całkowita odbudowa muszyńskiego zamku. Aż 85 procent jej kosztów pokryją środki unijne. Zrealizowanych i zaplanowanych inwestycji jest jeszcze bardzo dużo. Zapraszamy na wirtualny spacer po Muszynie.

- Obecnie wszystkie magazyny w Polsce zasypane są zbożem z Ukrainy. Dlatego nasi rolnicy nie mają gdzie sprzedać swoich zbiorów. Dla polskich rolników to jest katastrofa. Do tego doprowadził rząd PiS - mówi Wirtualnej Polsce poseł do Parlamentu Europejskiego Krzysztof Hetman, polityk PSL i Koalicji Polskiej, były wiceminister rozwoju regionalnego.

- Dzięki środkom z Unii Europejskiej nasze miasto ma czystsze powietrze. Po ulicach nie jeżdżą już stare dymiące autobusy, a coraz mniej osób pali w kopciuchach - mówi Kacper z Olkusza. Trzydziestopięciotysięczna miejscowość nazywana była kiedyś "srebrnym miastem". Tak zmieniła się dzięki środkom z UE.

Jeszcze kilkanaście lat temu Lewin Kłodzki nie przypominał tej gminy, jaką jest teraz. Nie przyciągał ani turystów, ani potencjalnych mieszkańców. "Był jedynie punktem na mapie w drodze do Kudowy Zdrój" - opisuje Lewin dziennikarz Wirtualnej Polski, Klaudiusz Michalec. Dzięki środkom z Unii Europejskiej miasto Violetty Villas odżyło. - Gmina Lewin Kłodzki uplasowała się na drugim miejscu, jeśli chodzi o wykorzystanie środków unijnych w latach 2014-2021 - chwali się wójt gminy, Joanna Klimek-Szymanowicz. W Lewinie poczynionych zostało wiele inwestycji, między innymi zrewitalizowano Rynek czy odrestaurowano kamienice. Powstała nawet sala kinowa, która wydaje się czymś niezwykłym dla tak małej gminy. Warta uwagi jest też jedyna w swoim rodzaju Izba Pamięci Violetty Villas, postaci, z którą kojarzony jest Lewin. Turystów przyciąga ponadto jednotorowy wiadukt kolejowy. Liczy on 27 metrów wysokości oraz 120 metrów długości. Ścieżki rowerowe, energooszczędne oświetlenie to tylko część udogodnień, które zachęcają do odwiedzenia tego pięknego miejsca.

Premier oznajmił, że Polska potrzebuje unijnych środków. Aby je dostać, musi spełnić "wszystkie kamienie milowe". Nieoficjalnie przeciwko temu są politycy Solidarnej Polski. Teraz Mateusz Morawiecki ujawnił, na co potrzebne są te pieniądze.

Donald Tusk na środowym spotkaniu z mieszkańcami Płocka nawiązał do słów posła Solidarnej Polski Piotra Saka o unijnych środkach. - Ja nie dam panu Kaczyńskiemu ciastka z tabletką gwałtu, ale chcę powiedzieć i użyję argumentu być może mocniejszego. Oni okradają nas i nasze dzieci z przyszłości - powiedział lider PO. Nie zabrakło słów krytyki po tej wypowiedzi.