Jadwiga Staniszkis (strona 5 z 10)

Racjonalność chwili, działanie pod wpływem impulsu, czy – doraźne zagranie taktyczne, zmniejszające szanse na powodzenie długofalowej strategii – to cechy marnych graczy. I miernych polityków. Dlatego dziwi demonstracyjne opuszczenie sali obrad plenarnych ONZ przez delegację rosyjską (26 br.), gdy przemawiał prezydent Gruzji, Sakaszwilli. To jego ostatnie dni urzędowania: nie może po raz trzeci kandydować. A Gruzja (także pod presją UE) przechodzi bardzo skomplikowany manewr samoograniczenia.

CDU wygrała wybory. Warto więc zastanowić się, co to oznacza dla Europy.

Zbyt duża niepewność zabija racjonalność. Ryzyko, które towarzyszy rynkowi (i egzekwowaniu własnej wolności) da się oswoić, kalkulować, ograniczać – przez tworzenie dobrych instytucji i współpracę z innymi. A długotrwała niepewność niszczy fizycznie i psychicznie. Dzieli ludzi. Tworzy indywidualne poczucie winy: to ja sobie nie radzę! - pisze Jadwiga Staniszkis w felietonie dla WP.PL.

To ormiańskie hasło powinna – w imieniu Polski (jak kiedyś) – skandować Solidarność w czasie obecnych protestów ulicznych. Bo wszystko inne: niskie płace (i wielkie nierówności ukrywające – poprzez „średnią” - złą sytuację większości rodzin); umowy śmieciowe bez zdolności kredytowej; emerytury dla kobiet ( często ciężkiej, fizycznej pracy) dopiero po 67 roku życia i „elastyczny” czas pracy (czyli wydłużona praca na zawołanie, bez gratyfikacji za nadgodziny) można rozwiązać tylko przez przyspieszony rozwój. Czyli – długofalową politykę dotyczącą gospodarki realnej, jej modernizacji i deregulacji, aby uruchomić społeczną energię. To te „skrzydła” właśnie!

Sierpień jest miesiącem, w którym ludzie w moim wieku, nawet nie wysilając się, czują się zanurzeni w historii. Jeszcze trwa Powstanie Warszawskie (urodziłam się w Warszawie przed powstaniem). Już rozpoczęły się rokowania w Stoczni w 1980 roku (w których uczestniczyłam). Kwestia elastycznego czasu pracy pewnie rozpaliłaby wtedy emocje, dziś głosy protestujących się nie przebijają - pisze Jadwiga Staniszkis w felietonie dla WP.PL.

Wewnętrzna wojna w Egipcie pochłonęła już w ostatnich dniach ponad 700 ofiar. Pasja, z jaką angażują się w tą walkę członkowie Bractwa Muzułmańskiego przypomina wojny religijne w Europie – w XVI i XVII wieku. Między protestantami a katolikami, ale także między różnymi wykładniami obozu reformacji.

Polska polityka jest martwa, wypruta z pasji. (...) Donald Tusk jeśli nawet wygra z Jarosławem Gowinem, to wygra w tak fatalnym stylu, że będzie to przegrana - pisze w felietonie dla Wirtualnej Polski prof. Jadwiga Staniszkis.

Głęboko poruszający, sobotni koncert zespołu Lao Che oglądałam mając z tyłu głowy, równie poruszający, niedawny wywiad jednego z liderów zespołu. Mówił tam o wysiłku emocjonalnym jaki towarzyszył powstawaniu płyty o Powstaniu Warszawskim. O własnym znużeniu patosem. Ale i o fascynacji żywą reakcją młodych słuchaczy na słowa mówiące o wolności, ojczyźnie, ofiarności - pisze prof. Jadwiga Staniszkis w felietonie dla WP.PL. I dodaje: "nie zgadzam się w tym kontekście z komentarzem prof. Marcina Króla ze świątecznej GW o przejściowym tylko, zanikającym charakterze narodu jako formuły wyrażającej wspólnotę".

Czy młodzi ludzie powinni mieć swoją partię polityczną? Zdecydowanie tak! Chodzi o długość horyzontu czasowego. Tylko młodzi wyborcy mają dziś interes w działaniach, które – w długiej perspektywie – zapewnią rozwój kraju - pisze prof. Jadwiga Staniszkis w najnowszym felietonie dla Wirtualnej Polski.

Relatywizm moralny. Są różne odmiany takiego relatywizmu. Choćby ten – odrywający osąd moralny od czynu. I używający argumentu, że wprowadzenie wprost określenia "ludobójstwo" do opisu masakry wołyńskiej byłoby "eskalacją". Bo wcześniejsze uchwały sejmu nie stawiały tego tak ostro. I że to utrudni "europeizację" Ukrainy leżącej w polskim interesie - pisze w felietonie dla Wirtualnej Polski prof. Jadwiga Staniszkis.

Zbliżają się kongresy obu głównych partii, PiS i PO. Trudno przewidzieć ich rezultat. Także dlatego, że obie cechuje niewyrazistość i brak spójności. Chodzi o relacje między wizją, strategią, taktyką i komunikacją. Brak związku między tymi elementami, albo – brak w ogóle któregoś z nich oraz – wewnętrzna dezorganizacja i doraźność (zarówno strategii jak i komunikacji) powodują, że PO spada poparcie. A PiS-owi przyrasta znacznie mniej, niż powinno ze względu na powagę sytuacji w Polsce.

Mamy już za sobą kongresy - kobiet i SLD. Jeżeli komentować to, co przedarło się z obu w przekazie medialnym (a to on kształtuje postawy ewentualnych wyborców), to w obu wypadkach trudno mówić o sukcesie.

Moim zdaniem – nie. Choćby ze względu na anachroniczny (nie dotykający aktualnych wyzwań) i pastiszowy charakter pojawiających się ugrupowań, w sposób selektywny i przesadny naśladujących elementy przedwojennych ruchów narodowych. Decydującym powodem jest jednak historia. I to nie tylko pamięć zagłady Żydów w II wojnie światowej, uświadamiająca, iż wszelkie próby bilansowania i racjonalizowania wzajemnych pretensji a la prof. Jasiewicz są nie na miejscu.

Chcę dziś pisać o przebudzeniu się Japonii, sygnalizowanym w ostatnim numerze "The Economist". Przebudzeniu, dodajmy, godnym pozazdroszczenia. Bo trudno oczekiwać takiego zastrzyku, wizji, woli i optymizmu w rządzonej przez Tuska Polsce. Ograniczonej dodatkowo przez zbyt sztywne dyrektywy UE, nie uwzględniające stadium rozwoju i problemów poszczególnych krajów - pisze Jadwiga Staniszkis w felietonie dla WP.PL.

- Liderem Solidarności w sensie emocjonalnym, w sensie charyzmy, był na pewno Lech Wałęsa. Wałęsa jest postacią historyczną a Borusewicz był jednym z operatorów, wykonawców. Był osobą ważną, ale gdyby był mózgiem, to byłby mózgiem także dzisiaj. Lech Wałęsa jest człowiekiem samotnym, czuje się niedoceniony. Czuje i mówi, że miało to być trochę inaczej, bardzo dużo wie. Widać, że chce coś powiedzieć, ale się powstrzymuje – powiedziała Jadwiga Staniszkis w "Jeden na jeden" w TVN24.

W zrekonstruowanym przez Rogera Amesa chińskim tekście "Sztuka rządzenia" (powstałym w II wieku p.n.e.) jest zaskakujący (i inspirujący do dziś) fragment o państwie. Atmosfera po czwartkowym spotkaniu posłów PO z premierem i powszechna krytyka rządów Tuska wskazuje, że niektóre stwierdzenia tego tekstu są w Polsce aktualne do dziś.

Tusk, odwołując Gowina, wiele ryzykuje. Jeżeli potwierdzą się informacje o handlu embrionami (i eksperymentach prowadzonych przez naukowców niemieckich) to nikt nie wybaczy Tuskowi jego eufemizmu „jestem zniecierpliwiony” Gowinem. A szanse, że Gowin powiedział prawdę są olbrzymie. I – szczęśliwie – śledztwo w tej sprawie już się rozpoczęło. Prawo niemieckie chroni embriony. Jeśli się okaże, że tylko własne, to podtekst (hipokryzja? rasizm?) będzie szokujący. Szczególnie, gdy mogłoby w przyszłości chodzić o manipulacje genetyczne z doprowadzaniem do narodzin. Bo pokusa dla naukowców jest ogromna.

Ekonomiści alarmują: już nie w dalszej liberalizacji handlu. Bo korzyści jakie odniosły bardziej efektywne gospodarki łączyły się z obniżeniem potencjału wytwórczego krajów mniej rozwiniętych. I stopniowym ograniczaniem ich chłonności na dalszy import – także ze względu na niskie dochody. A - łatwe początkowo – korzyści ze zdobywania nowych rynków w krajach o niskim i średnim poziomie rozwoju spowodowały, ze Europa Zachodnia wytraciła impet innowacji. Także dalsze rozszerzenie wspólnej waluty nie jest taką rezerwą: obecny kryzys pokazuje, że nie towarzyszy temu realna konwergencja ekonomiczna. W przypadku rozszerzenia euro na Polskę intensywniejszy byłby zapewne przepływ siły roboczej do Niemiec (z korzyścią dla tych ostatnich). Ale z drugiej strony obniżenie, w pierwszym okresie, konkurencyjności naszej gospodarki uderzyłoby w import niemiecki.

Ponawiam apel do Jarosława Kaczyńskiego: to jest moment na zdecydowane ruchy. (...) Kaczyński musi przełamać opór własnego aparatu. I własnych posłów bojących się konkurencji. To być może ostatnia szansa pokazania, że jest liderem - pisze w felietonie dla Wirtualnej Polski prof. Jadwiga Staniszkis.

Nowy prezydent Chin, w jednym ze swych pierwszych przemówień, użył frazy „chińskie marzenie”. W sposób oczywisty nawiązywał do „American dream”. I wyjaśnił: chodzi o równoczesny rozwój kraju i jednostek. W przemówieniu nie było już ideologii Mao Tse Tunga, ale też – prężenia geopolitycznych muskułów i mówienia o „silnym państwie” - pisze prof. Jadwiga Staniszkis w najnowszym felietonie dla WP.PL.

W Wielkim Tygodniu nie chce mi się pisać o cynizmie, hipokryzji, karierowiczostwie i kłamstwach wielu polityków. O ich niekompetencji i braku odpowiedzialności, która przyczynia się do tego, że normalnym ludziom żyje się tak ciężko. I że brak perspektyw - pisze prof. Jadwiga Staniszkis w najnowszym felietonie dla WP.PL. Jej zdaniem, w tym Tygodniu "powinniśmy się skupić na tym czy i co, mimo wszystko, dajemy innym".

PiS po przenoszonej ciąży z prof. Piotrem Glińskm znowu zniknęło ze sceny. Bo w mediach znów na najważniejsze, w tym gospodarcze, tematy wypowiadają się posłowie Szydło i Błaszczak. A to tak, jakby nie było nikogo - pisze w felietonie dla Wirtualnej Polski prof. Jadwiga Staniszkis.

Prawdziwa władza i odpowiedzialność jest na dole. Tam trzeba stać twarzą w twarzą z ludźmi. Rząd (Donald Tusk) ale i koalicjant (PSL) myślą, że mogą dalej bić pianę ogólników - pisze w felietonie dla Wirtualnej Polski prof. Jadwiga Staniszkis.

W mojej podwarszawskiej gminie nie zlikwidują żadnej szkolnej biblioteki. Jest też księgarnia z wieczorami autorskimi. I Centrum Kultury z zajęciami dla dzieci i młodzieży, koncerty i kino. Zabrzmi to dwuznacznie, ale jest tak jak pamiętam z dzieciństwa, gdy zajęcia historii sztuki w domu kultury, nauczające że styl to zawsze wybór wymagający wolności, były najlepszym antidotum na presję i nudę komunizmu. I na schematyzm socrealizmu.

Z jednej strony - prawicowy (jeżeli to coś jeszcze znaczy) Instytut Spraw Państwowych. Potrzebny - ale nie - gdy sprowadza się do połączenia niekontrolowanej agresji (Niesiołowski), cynizmu i resentymentu wobec PiS-u (Giertych) i banału (Marcinkiewicz). O osobistych ambicjach (Kamiński) nie wspominam. Na dodatek zatrudnił Sienkiewicza, bo paranoicznie obawia się służb.