Na placu Grzybowskim w Warszawie zapłonęły
3 chanukowe świece. Rozpoczął się 3. dzień
Chanuki - żydowskiego Święta Światła. Świece zapaliły:
prezydentowa Maria Kaczyńska, prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz i 3 dziewczynki z gminy żydowskiej.
Zapalaniu świec przyglądało się kilkaset osób: członków Gminy
Wyznaniowej Żydowskiej i warszawiaków. Na podeście ustawiono
ośmioramienny świecznik, zwany "chanukija". Zapalanie światła jest
jedną z najważniejszych czynności Chanuki - każdego dnia zapala
się kolejną. Na placu ustawiono także pochodnie.
Święto Światła jest obchodzone na pamiątkę zwycięstwa żydowskiego
rodu Machabeuszy nad wywodzącymi się z Syrii Seleucydami w 165
roku p.n.e., oczyszczenia i ponownej konsekracji jerozolimskiej
świątyni (
Chanuka to po hebrajsku "poświęcenie"). Po zwycięstwie
Machabeusze zapalili w świątyni menorę - specjalny świecznik;
oliwy wystarczyło tylko na jeden dzień, ale menora paliła się 8
dni - do czasu, gdy uzyskano odpowiednio czystą oliwę. Machabeusze
uznali to za cud.
W niedzielę wieczorem błogosławieństwo przed zapaleniem świec
odmówili naczelny rabin Polski Michael Schudrich oraz ambasador
Izraela Dawid Peleg. Życzenia złożyły także Maria Kaczyńska i
Hanna Gronkiewicz-Waltz.
Przykład Machabeuszy pokazuje, że tylko
współpracując możemy wygrać - powiedziała Maria Kaczyńska.
Prezydent Warszawy zwróciła uwagę, że święto to pokazuje, co
znaczy walczyć o wolność narodu, o tożsamość kulturową i
religijną.
Każdy ma w sercu wypisaną wolność i dążenie do
tożsamości, jaką Bóg dla niego zaplanował - podkreśliła.
W kalendarzu żydowskim Chanuka rozpoczyna się zawsze 25. dnia
miesiąca Kislew; w tradycyjnym kalendarzu jego obchody wypadają od
listopada do grudnia i rokrocznie przybliżają się lub oddalają od
świąt Bożego Narodzenia.
Przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej Piotr Kadlcik
zaznaczył, że chanukowe
światło należy postawić w oknie; nie może
służyć do czytania, sporządzania posiłków czy oświetlania domu.
Przewodniczący Towarzystwa Kulturalno-Społecznego Żydów w Polsce
Artur Hofman pokreślił, że zwycięstwo Machabeuszy pokazuje, że
"światłość zwycięża ciemność".
Po zapaleniu świec chanukowych na Placu Grzybowskim wystąpił
zespół Teatru Żydowskiego. Maria Kaczyńska oraz przedstawicielki
społeczności żydowskiej i muzułmańskiej wręczyły dzieciom
prezenty. Wolontariusze rozdawali placki kartoflane, zwane
"latkes". Do potraw chanukowych należą ponadto naleśniki oraz
pączki.
Po uroczystości wystąpił chór dziecięcy; można było także
zwiedzić synagogę z przewodnikiem oraz wysłuchać wykładu o roli
kobiet w judaiźmie.
Publiczne zapalanie chanukowych świateł w różnych miastach na
świecie zapoczątkowała około 50. lat temu organizacja Chabad
Lubawitch (stworzona przez chasydów z Lubawicz). Niedzielną
uroczystość zorganizowały: Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie,
Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, Związek Gmin
Wyznaniowych w RP, Fundacja Shalom oraz The American Jewish Joint
Distribution Committee.
(mj)