Wyznawcy prawosławia rozpoczęli post poprzedzający Wielkanoc. W tym roku święta wielkanocne wypadają u nich dopiero 27 kwietnia, czyli aż pięć tygodni po katolickich.
Pierwszym dniem prawosławnego Wielkiego Postu jest zawsze poniedziałek, a poprzedza go niedziela wzajemnego wybaczania win.
Wtedy, podczas wieczornych nabożeństw, po raz pierwszy odbywają
się też wielkopostne modlitwy.
Okres wstrzemięźliwości i zadumy zainaugurowało czytanie w cerkwiach kanonu pokutnego św. Andrzeja z Krety z IX wieku.
Prawosławni duchowni przypominają, że
post przed Wielkanocą jest
najbardziej surowy ze wszystkich postów. Szczególnie ściśle
przestrzega się go podczas pierwszego tygodnia Wielkiego Postu i w
Wielkim Tygodniu.
W niektórych rodzinach oznacza to wycofanie z menu nie tylko
mięsa, ale nawet ryb i nabiału. Zwyczaj zakazuje spożywania
pokarmów w pierwszy poniedziałek i wtorek postu.
Do właściwego, duchowego przygotowania się do świąt
wielkanocnych wzywa w liście wielkopostnym skierowanym do
duchowieństwa i wiernych, zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego
Kościoła Prawosławnego metropolita Sawa.
"Świętych Czterdzieści Dni jest wiosną duchową. Jest to czas
wzmożonej modlitwy, ascezy i przede wszystkim szczerej pokuty za
swoje grzechy" - napisał metropolita.
Zauważył, że współczesny świat nie zawsze umie cenić post i
nie do końca rozumie jego znaczenie. "Dlatego często spotykamy się
z próbami likwidowania pożytecznej dla duszy praktyki postu. Idzie
za tym pozbawianie sensu pożytku, jaki przynosi pokuta. Ludzie
zamiast pokuty poszukują wszelkich innych metod znalezienia
wewnętrznego spokoju" - dodał hierarcha.
Data Wielkiej Nocy w obu chrześcijańskich obrządkach,
katolickim i prawosławnym, liczona jest nieco inaczej, dlatego
tylko raz na jakiś czas święto odbywa się w tym samym czasie.
Przeważnie prawosławni świętują
Wielkanoc po katolikach, a różnica
może być nawet pięciotygodniowa.
Katolicy świętują Wielkanoc zawsze w pierwszą niedzielę po
wiosennej pełni Księżyca. Cerkiew dodaje do tego jeszcze jeden
warunek: niedziela wielkanocna musi przypadać po zakończeniu
Paschy żydowskiej (także święto ruchome), bo dla wyznawców
prawosławia oba święta są silnie ze sobą związane.
Hierarchowie polskiej Cerkwi szacują, że w Polsce mieszka ok.
550-600 tys. wyznawców prawosławia. Największe ich skupiska są w
województwie podlaskim, m.in. w Białymstoku oraz powiatach:
hajnowskim i bielskim.