Strona główna serwisu
Polscy harcerze spierają się o krzyż

Polscy harcerze spierają się o krzyż

Wciąż nierozwiązany pozostaje spór między dwiema największymi organizacjami harcerskimi w Polsce - Związkiem Harcerstwa Polskiego i Związkiem Harcerstwa Rzeczypospolitej - o prawa do krzyża harcerskiego. W setną rocznicę istnienia ruchu skautowego na ziemiach polskich sprawę będzie musiał rozstrzygnąć Urząd Patentowy.
Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej zarzuca Związkowi Harcerstwa Polskiego, że ten w 2000 r. złożył w Urzędzie Patentowym wniosek o ochronę prawną wzoru tej najważniejszej odznaki harcerskiej w złej wierze - wiedząc, że używana jest ona także przez inne organizacje, w tym ZHR.

Krzyż harcerski to odznaka nadawana członkom organizacji harcerskiej podczas składania przyrzeczenia. Wzorowana jest na odznaczeniu Virtuti Militari. Przed nadaniem krzyża harcerze noszą zamiast niego lilijkę. Jako odznaka polskiego harcerstwa został zatwierdzony podczas konferencji zjednoczeniowej ZHP w 1918 r.

Prawa ochronne na wzór krzyża harcerskiego Urząd Patentowy przyznał Głównej Kwaterze ZHP w 2004 r. Od tej pory podlega on ochronie, jako "znak towarowy CZUWAJ" (taki napis znajduje się na odznace). Sprzeciw wobec decyzji urzędu zgłosiło Naczelnictwo ZHR, które uznaje krzyż za tradycyjną odznakę ruchu harcerskiego w Polsce. A używanie takich odznak, tak jak tradycyjnego hymnu i symboliki harcerskiej, wpisane jest w Statut ZHR, uchwalony w 1989 r.


W tym tygodniu odbyła się już siódma rozprawa w Urzędzie Patentowym, na której rozpatrywany był wniosek ZHR o unieważnienie przyznanego ZHP prawa ochronnego na krzyż harcerski. Ostateczną decyzję w tej sprawie Urząd ma podjąć w czerwcu.

Przedstawiciele ZHR dowodzili podczas rozprawy, że ZHP nie powinien mieć wyłącznego prawa do krzyża harcerskiego, bo zarówno przed II wojną światową, w jej trakcie, jak i po 1945 r. był on legalnie i w szerokim zakresie używany przez liczne organizacje harcerskie. W ich ocenie monopol ZHP na używanie krzyża został zniesiony w 1990 r., wraz z nowelizacją ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Argumentowali także, że odznaka ta ma charakter symboliczny, a jako taka w ogóle nie powinna podlegać prawu własności przemysłowej.

- Nie było podstawy prawnej do rejestracji tego znaku. Uważamy, że symbolika ruchu harcerskiego w Polsce nie powinna być uznawana i traktowana jako znak towarowy. To jest wielki symbol dla kilku pokoleń Polaków i wydaje nam się, że jest to dobro wszystkich organizacji harcerskich, które się do tego dziedzictwa przyznają - powiedział Lech Najbauer z Naczelnictwa ZHR.


Zastępca Naczelnika ZHP Krzysztof Budziński, pytany o powody zastrzeżenia wzoru odznaki powiedział, że ZHP wniósł o ochronę znaku krzyża harcerskiego jedynie w celu zapobieżenia wykorzystywaniu go w sposób komercyjny, nielicujący z ideą harcerstwa. - ZHP nigdy nie podejmował kroków, których celem byłoby uniemożliwienie innym organizacjom harcerskim korzystania ze znaku krzyża harcerskiego - podkreślił.

Jak dodał, na przestrzeni ostatnich lat ZHP wielokrotnie deklarował w formie uchwał najwyższych władz Związku, że inne organizacje harcerskie mają prawo używać krzyża harcerskiego dla własnych celów organizacyjnych. Związek chciał też udzielać innym organizacjom bezpłatnych licencji na używanie znaku odznaki, jednak te na to nie przystały.

- Jako organizacja o najdłuższym rodowodzie czujemy się odpowiedzialni za dbanie o godność krzyża harcerskiego, żebyśmy nigdy nie zobaczyli jego wizerunku na etykietkach produktów komercyjnych - podkreślił.

Jarosław Błoniarz z ZHR powiedział, że spór z ZHP tak naprawdę nie toczy się o prawo do noszenia krzyży harcerskich na mundurach czy używania jego wizerunku np. na wydawnictwach ZHR, ale o wartości. - Sytuacja, w której ktoś udziela nam licencji na nasz najważniejszy symbol jest dla nas nie do przyjęcia - podkreślił.

Zaznaczył przy tym, że w ocenie ZHR istnieją też poważne wątpliwości co do ciągłości prawnej ZHP. W trakcie ostatniej rozprawy w Urzędzie Patentowym pełnomocnik ZHR argumentował, że w okresie tuż po II wojnie światowej ruch harcerski w Polsce został zlikwidowany, a ZHP zostało ponownie powołane do życia w 1956 r. na bazie struktur Związku Młodzieży Polskiej - odpowiednika radzieckiego Komsomołu.


- Zjazd łódzki w 1956 r. był tak naprawdę pod hasłem powołania kompletnie nowej organizacji, odcinającej się zarówno od dziedzictwa Organizacji Harcerskiej ZMP, jak i przedwojennego ZHP. Można te wypowiedzi łatwo znaleźć w ówczesnych gazetach. Ten spór o ciągłość też wisi na sporem o krzyż - powiedział po rozprawie Błoniarz.

W ocenie władz ZHR, kontynuatorem - także w znaczeniu prawnym - przedwojennego ZHP jest Związek Harcerstwa Polskiego, który do dziś funkcjonuje w Londynie. Organizacja formalnie powstała w 1946 r., ale pod przedwojennym statutem. Na jej czele stanął wówczas Michał Grażyński, który przewodniczącym krajowego ZHP został wybrany jeszcze w 1938 r. i nigdy z tej funkcji nie został odwołany.

- Grażyński symbolicznie przekazał ciągłość (londyńskiemu ZHP) na takiej samej zasadzie, jak prezydent i rząd na obczyźnie otrzymali ją od rządu przedwojennego. Oni to pielęgnowali i pielęgnują nadal. Nie zdecydowali się na taki symboliczny gest, jaki miał miejsce w przypadku prezydenta Kaczorowskiego, który przekazał insygnia władzy prezydentowi Wałęsie. My uznajemy, że to jest tak naprawdę sukcesor przedwojennego harcerstwa - powiedział Błoniarz.

Londyński ZHP podziela zdanie ZHR w sprawie krzyża harcerskiego. - Krzyż harcerski jest symbolem organizacyjnym. Nie powinien być podmiotem jakiegokolwiek patentu, powinien znaleźć się pod opieką ministra kultury jak symbol harcerstwa - powiedział członek naczelnictwa i były przewodniczący tej organizacji Stanisław Berkieta. Jak zaznaczył, funkcję przewodniczącego ZHP przekazał mu sam Ryszard Kaczorowski po tym, jak w 1989 r. został prezydentem RP na uchodźstwie.

- Przez pewien okres próbowaliśmy przez autorytet moralny, który mieliśmy, stworzyć połączenie, szczególnie tych dwóch organizacji (ZHP i ZHR) w jakąś federację. Ale dopóki ta sprawa krzyża harcerskiego nie będzie rozwiązana, to nie ma mowy o żadnej federacji, bo to po prostu jest niemożliwe - powiedział Berkieta.
PAP Zamieszczone na stronach internetowych portalu WP.PL materiały sygnowane skrótem "PAP" stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazami danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie, chronionych przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez WP.PL na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

Wszystkie (258)
Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
1
~Rychu 2010-06-02 (00:01) 9 godzin i 46 minut temu

Należałem przez lata do ZHP, nigdy do ZHR, ale bliskie były mi idee harcerstwa przedwojennego Tylko? Czy dzisiejsze ZHP jest naprawdę kontynuatorem tego przedwojennego ZHP. Pomijam fakt, że w latach 1949-56 zamieniono ZHP na Organizacje harcerską, krzyż na czuwajkę, wielobarwność chust na czerwone chusty, " Przyrzekam całym życiem służyć Tobie ojczyzno, być wiernym sprawie socjalizmu..." zamiast "Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce..." Dopiero po 1956 roku próbowano ratować resztki z dawnego ZHP. Komuniści nie pozwolili na powrót do tradycyjnego harcerstwa, ale też po 1989 roku władze ZHP nie wróciły do tradycyjnego harcerstwa w pełnym tego słowa znaczeniu. Dlatego powstało ZHR, które kontynuowało dziedzictwo przedwojennego harcerstwa. Jeszcze wiele lat po 1989 roku w ZHP byli instruktorzy, którzy w 80 latach gnoili za to, że harcerze poszli na obozie w niedziele na mszę. Moim zdaniem ZHP nie rozliczyło się ze swoja przeszłością i nie ma moralnego prawa do używania krzyża, które kiedyś zamienilo same na czuwajkę, ale ponieważ dzisiaj służy w dobrych intencjach dzieciom i młodzieży to zastrzeżeni znaku w urzedzie patentowym powinno być wspólne z ZHR, żeby uchronić krzyż przed znalezieniem się na butach czy paście do zebów. Pozdrawiam harcerzy z ZHP i ZHR. Róbcie swoje. Rychu

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~Kasia ZHR 2010-08-30 (00:01) 9 godzin i 46 minut temu

ZHR bierze pieniądze, ale przeznacza je na pożyteczne rzeczy a nie jak ZHP wymyśla niepotrzebne nikomu funkcje i za to buli kase. My nie bierzemy z tego ani grosza a u was sie siedzi tylko po to żeby kase trzepać i nic nie robić. A tak pozatym ostatnio mnie doszy słuchy że sprzedajecie stanice bo długi macie :)

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~Yanek 2010-06-17 (08:39) 1 godzinę i 8 minut temu

Bracie, podstawą metody harcerskiej jest indywidualność! Nigdy nigdzie nikogo nie wychowywaliśmy w sposób hurtowy. Każdy jest dla nas ważny. I każdego traktujemy jako osobę. To, że kładziemy nacisk na pracę w grupie/zespole nie oznacza, że jesteśmy "fabryką" W ZHP i ZHR zdarzają się oszołomy które niegodne są noszenia munduru, i to nie jest ani nic nowego, ani nie normalnego. Wszędzie możemy trafić na ludzi z powołaniem, jak i na maruderów, no nie? Połowę życia spędziłem w harcerskim mundurze, prowadzę własną drużynę harcerską. I nie oddałbym tego czasu za nic w świecie. W zastrzeżeniu Krzyża Harcerskiego jako znaku towarowego, chodzi nam o to, żeby nie powstały np. chipsy harcerskie, z emblematem krzyża, czy coś w tym stylu. ZHP nigdy nie zabroni żadnej polskiej organizacji harcerskiej używania emblematu Krzyża Harcerskiego. Z harcerskim pozdrowieniem CZUWAJ! Ćwik Janek Świtała Hufiec Piła

odpowiedz

zgłoś do moderacji