prowokacje

W ostatnich miesiącach Rosja i Białoruś zintensyfikowały prowokacje w przestrzeni powietrznej wymierzone w Polskę i państwa NATO. Zdarzenia z udziałem dronów i balonów, często w pobliżu lotnisk i baz wojskowych, obejmowały nie tylko Polskę, lecz także kraje zachodniej flanki Sojuszu. Wszystko widać na udostępnionej właśnie mapie.

Polskie służby skutecznie monitorują incydenty na granicy z Białorusią i nad Bałtykiem - podkreślił wicepremier oraz szef Ministerstwa Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.

Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt oświadczyła w piątek, że Stany Zjednoczone bardzo poważnie traktują prowokacje rosyjskiej marynarki wojennej, do których doszło podczas spotkań europejskich przywódców w Kopenhadze. Stwierdziła też, że administracja USA prowadzi rozmowy z sojusznikami z NATO na ten temat.

W rozmowie ze "Spieglem" brytyjski historyk i ekspert Mark Galeotti radzi NATO rozwagę w odpowiedzi na rosyjskie prowokacje.

We wrześniu doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony. Incydent zachwiał poczuciem bezpieczeństwa Polaków. W sondażu United Surveys dla Wirtualnej Polski zapytaliśmy respondentów, czy obawiają się kolejnych rosyjskich prowokacji i jak oceniają przygotowania władz do ewentualnych kolejnych incydentów.

Wacław Radziwinowicz ostrzega, że Rosja nie przestanie testować polskich reakcji i będą kolejne rosyjskie prowokacje wobec Polski i NATO. Według niego działania te mają na celu zastraszenie społeczeństw i podważenie zaufania do sojuszu.

Ponad 270 samochodów w Niemczech zostało zniszczonych pianką montażową. Początkowo podejrzewano aktywistów klimatycznych, jednak "Der Spiegel" wskazuje na Rosję jako możliwego sprawcę. Dochodzenie trwa, a niemieckie służby badają potencjalne powiązania z kampanią wyborczą.

Korea Północna przeprowadziła w piątek i sobotę serię ataków zagłuszających sygnał GPS w południowo-zachodniej części kraju nad Morzem Żółtym, co wpłynęło na bezpieczeństwo nawigacji statków i samolotów - poinformowało Dowództwo Połączonych Szefów Sztabów w Seulu (JCS).

- Praca polskich służb granicznych jest godna pochwały, gdyż chroni państwa NATO przed prowokacjami ze strony Białorusi i Rosji - powiedział generał broni Jurgen-Joachim von Sandrart, dowódca Wielozadaniowego Korpusu Północno-Wschodniego Sojuszu Północnoatlantyckiego (z siedzibą w Szczecinie).

Niebezpieczny incydent nad Morzem Południowochińskim. Chiński myśliwiec J-11 zbliżył się na odległość 3 metrów do amerykańskiego bombowca B-52 lecącego nad spornymi terenami Pacyfiku. Departament Obrony USA odtajnił nagranie z tego zdarzenia i widać na nim, że J-11 był tuż obok B-52, a pewnym momencie nawet schował się za skrzydłem jednostki USA. Nagranie opublikowała agencja AP. Incydent mógł doprowadzić do niebezpiecznego zderzenia obu maszyn lub ogromnych turbulencji bombowca w razie ewentualnego przyśpieszenia chińskiego myśliwca. "24 października 2023 r. pilot J-11 Chińskiej Republiki Ludowej dokonał niebezpiecznego przechwycenia samolotu B-52 Sił Powietrznych USA, który zgodnie z prawem prowadził rutynowe operacje nad Morzem Południowochińskim. Myśliwiec Shenyang J-11 zbliżył się do samolotu Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych z niekontrolowaną nadmierną prędkością, lecąc poniżej, przed i w odległości trzech metrów od B-52, narażając oba samoloty na niebezpieczeństwo kolizji" - brzmiało oświadczenie Departamentu Obrony USA. Po raz kolejny w ostatnim czasie Waszyngton pokazuje nagrania z udziałem chińskich jednostek powietrznych. Pekin nie jest zadowolony z obecności Amerykanów w regionie, dlatego coraz częściej dopuszcza się groźnych prowokacji. Z tego powodu USA trzymają rękę na pulsie i każdy taki przypadek traktują poważnie, wzmacniając tym samym ilość patrolujących samolotów, co tylko zaostrza i tak napięte relacje obu krajów.

Każdego dnia polskie służby mierzą się z agresją ze strony części nielegalnych migrantów na granicy z Białorusią. Straż Graniczna udostępniła nagranie, na którym widać, jak grupa ok. 30 migrantów od rana do nocy rzuca czym popadnie w pograniczników. Za dnia cudzoziemcy ograniczali się do kamieni czy gałęzi. Nocą jednak w ruch poszły płonące konary drzew. Kamera zarejestrowała m.in. jeden taki moment, gdy wzdłuż muru akurat przejeżdżał polski patrol. "Na odcinku ochranianym przez Placówkę SG w Białowieży 30-osobowa grupa migrantów, która poruszała się wzdłuż zapory po białoruskiej stronie, rzucała kamieniami i gałęziami w polskie patrole. Z kolei w pojazd służbowy patrolujący granicę na odcinku Placówki SG w Dubiczach Cerkiewnych osoby znajdujące się po stronie Republiki Białorusi rzucały płonącymi gałęziami" - poinformowała w komunikacie Straż Graniczna.

Niebezpieczny incydent na spornych terenach Morza Południowochińskiego. W niedzielę chińskie okręty zderzyły się z dwoma statkami pod banderą Filipin. Agencja AP udostępniła nagranie z tego zdarzenia. Widać na nim, że duża jednostka najpierw okrąża statek zaopatrzeniowy, a następnie przyśpiesza i zahacza dziobem o bok filipińskiej łodzi. Filipińczycy twierdzą, że płynęli z zaopatrzeniem dla załogi osiadłego na mieliźnie okrętu BRP Sierra Madre. Kilka chwil później chiński okręt straży przybrzeżnej doprowadza do kolizji z filipińską jednostką zaopatrzeniową oraz jednostką straży przybrzeżnej. Władze w Manili stwierdziły, że taranowanie zagroziło bezpieczeństwu załogi. Z kolei Chiny twierdzą, że sytuację wywołał filipiński statek i jest to prowokacja. To nie pierwszy taki przypadek z udziałem morskich jednostek w tym regionie. Pekin nie może zaakceptować obecnej polityki prowadzonej przez prezydenta Ferdynanda Marcosa Jr., który zacieśnia więzy, zwłaszcza militarne, pomiędzy Filipinami a Stanami Zjednoczonymi. Z tego powodu do chińskich prowokacji od 2022 r. dochodzi tam regularnie. Chiny roszczą sobie prawo do panowania nad całością spornych Wysp Spratly i Wysp Parcelskich na Morzu Południowochińskim, jednak podobne żądana mają także Wietnam, Filipiny, Tajwan, Malezja i Brunei.

Napięcia na linii Chiny-USA nie gasną. Pentagon upublicznił nagrania z międzynarodowej przestrzeni powietrznej nad Pacyfikiem, gdzie dochodzi do naruszeń z udziałem chińskich myśliwców wojskowych przeciwko samolotom sił USA. Odtajniony materiał z "ryzykownych zachowań operacyjnych" Chin udostępniła również agencja AP. Na nagraniach można zauważyć, jak w pewnym momencie amerykańska załoga patrolującego samolotu zauważa z prawej strony chińską jednostkę, która następnie okrąża patrol USA i niebezpiecznie zbliża się do lewego skrzydła, by potem przechwycić amerykańską jednostkę. Pentagon przyznał, że do takich sytuacji dochodzi coraz częściej w ostatnim czasie, co nie wpływa dobrze na relacje obu państw. - Od jesieni 2021 roku odnotowaliśmy ponad 180 takich incydentów. W ciągu ostatnich dwóch lat było ich więcej niż przez całą poprzednią dekadę - apelował Ely Ratner, zastępca sekretarza obrony ds. bezpieczeństwa Indo-Pacyfiku. Urzędnicy Joe Bidena stwierdzili, że chińskie prowokacje stają się ryzykowne i agresywne. Zdaniem Ratnera jeśli w tym temacie nic się nie zmieni, może to zapoczątkować poważny konflikt na Pacyfiku. - Najważniejsze jest to, że w wielu przypadkach tego typu zachowania mogą powodować aktywne i niebezpieczne wypadki. Niebezpieczne wypadki prowadzą potem do wybuchu niezamierzonego konflikt - dodał w ostrym tonie Ratner na koniec swojej wypowiedzi.

Szczyt NATO w Wilnie zbliża się wielkimi krokami. Polskie służby są przekonane, że możemy spodziewać się prowokacji, chociażby z wykorzystaniem szlaku migracyjnego. Jak zaznacza wiceminister koordynator ds. służb specjalnych Stanisław Żaryn, Rosji zależy, by wydarzenie "skompromitować".

"Rosyjska Federalna Służba Bezpieczeństwa, odpowiedzialna za działania agresywne przeciwko Zachodowi, 'spodziewa się prowokacji granicznych' na granicy z Polską i krajami bałtyckimi" - ostrzegł w sobotę na Twitterze Stanisław Żaryn.

Prokremlowskie władze okupowanego przez Rosjan Naddniestrza chcą zwiększenia rosyjskich sił militarnych. Z apelem o powiększenie "kontyngentu pokojowego" zwrócił się do Moskwy lokalny powołany przez Rosję urzędnik Leonid Manakow. Uzasadnieniem ma być rzekome zagrożenie ze strony Mołdawii. W rzeczywistości jednak może chodzić o prowokacje i destabilizację w Kiszyniowie.

Rosyjscy żołnierze stacjonujący w obwodach briańskim i kurskim, przy granicy z Ukrainą, otrzymali ukraińskie mundury; takie działania wroga wskazują na możliwość prowokacji, np. aktu terroryzmu na terytorium Rosji lub wzięcia zakładników - ostrzegł portal Centrum Narodowego Sprzeciwu, prowadzony przez Siły Operacji Specjalnych ukraińskiej armii.

Były szef biura informacyjnego NATO w Moskwie powiedział w programie "Newsroom" WP, że w rosyjskich mediach zaczynają pojawiać się informacje takie, jak np. gdzie udać się podczas alarmu przeciwlotniczego. Jak stwierdził, tego typu straszenie ludności sugeruje, że Rosja może posunąć się do prowokacji. - Kreml będzie starał się przeciwdziałać kontrofensywie ukraińskiej - zaznaczył. - Rosjanie z reguły ostrzegają o czyjejś prowokacji, gdy sami szykują własną - mówił Pszczel. Ekspert ostrzegł także przed możliwością zwiększenia się presji migracyjnej na granicy z Białorusią. - Wiele prób prowokacji nie odniosło skutku, nawet szantaż nuklearny - mówił. Prowadzący Mateusz Ratajczyk zauważył, że rosyjscy propagandyści, jak Władimir Sołowjow, grożą także Polsce. - Nie umieszczałbym "zasług" Sołowjowa w zakresie propagandy na szczycie. Największym propagandystą jest sam Putin - powiedział Robert Pszczel. - To nie ma znaczenia kto bierze udział w tym "konkursie Eurowizji propagandystów" - mówił ekspert, zaznaczając, że mimo złej sytuacji gospodarczej, Rosja nadal ma zdolności produkcyjne. - Wspieranie Ukrainy musi być wielowymiarowe, na różnych płaszczyznach. Każdy musi dołożyć wspólną cegiełkę do tego "wspólnego domu", jak to nazywamy, który ma dzisiaj wiele wymiarów, nie tylko wojskowych - podsumował Robert Pszczel.

Operacje wywrotowe i zabójstwa polityczne - do tego może posunąć się Rosja w Rumunii. Przestrzegał przed tym doradca prezydenta Ukrainy Mychajło Podolak.

Mołdawia odrzuciła absurdalne oskarżenie rosyjskiego ministerstwa obrony, że Ukraina planowała inwazję na separatystyczny mołdawski region Naddniestrza. Rząd Mołdawii wydał oświadczenie w mediach społecznościowych, w którym stwierdził, że władze państwowe "nie potwierdzają" zarzutów Rosji.

- Dziś dysponujemy przynajmniej siedmioma bazowymi scenariuszami potencjalnego ataku hybrydowego, konwencjonalnego - mówił po wybuchu w Przewodowie premier Mateusz Morawiecki. Jak wówczas przyznawał, polskie władze zdawały sobie sprawę, że ryzyko podobnego wydarzenia, jak ze "zbłąkanym" pociskiem, "rośnie". Jakie inne zagrożenia premier mógł mieć na myśli w swojej analizie wskazał "Dziennik Gazeta Prawna". To m.in. zwiększony kryzys migracyjny i prowokacje Białorusi na terenie Polski.

Polska zwróciła się do Unii Europejskiej, aby ta ostrzegła Białoruś przed prowokacjami względem Ukrainy. Informacje w tej sprawie przekazało źródło unijne.

Dzień Zwycięstwa - 9 maja - to ważna dla Władimira Putina. Chciałby świętować, ale sukcesu w wojnie, którą nazywa "specjalną operacją wojskową", nie odniósł. Komunikat rosyjskiego MON dotyczący tego terminu jest niepokojący.

- Istnieje wielkie zagrożenie, że przedstawiciele Rosji będą przeprowadzać prowokacje - ostrzegł w piątek sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy Ołeksij Daniłow.

Ukraiński wywiad wojskowy podał, że w części Donbasu opanowanej przez separatystów trwa wyciek amoniaku, który może doprowadzić do "katastrofy ekologicznej".