historia (strona 58 z 150)

W Lublinie rozpoczęła się niemiecka Sonderaktion Lublin, wymierzona w środowiska inteligenckie. Była częścią wielkiego Generalnego Planu Wschodniego. Akcja wymierzona w polską elitę intelektualną miała na celu eliminację polskiej inteligencji i była pierwszym krokiem do germanizacji tego regionu Polski. Wymordowano w niej w regionie lubelskim około dwóch tysięcy polskich intelektualistów, urzędników oraz duchownych. Aresztowania trwały do końca listopada.

"Kryształowa noc" w Niemczech - masowy pogrom ludności żydowskiej, dokonany nocą z 9 na 10 listopada, przez bojówki SS, SA i Hitlerjugend. Podczas Kristallnacht zabito około 100 osób, zniszczono lub spalono blisko 8 tysięcy sklepów i magazynów oraz kilkaset miejsc kultu. Na rozkaz Hitlera około 30 tysięcy Żydów zesłano do obozów koncentracyjnych.

W wyniku rewolucji listopadowej abdykował niemiecki cesarz Wilhelm II. W Niemczech proklamowano republikę.

Urodziła się Zofia Nałkowska, pisarka i działaczka społeczno-kulturalna, autorka powieści oraz pamiętników. Tworzyła prozę psychologiczno-społeczną, w której obserwację środowiskową łączyła z analizą ludzkich charakterów, z refleksją moralną i społeczną. Autorka powieści: "Granica", "Romans Teresy Hennert", "Niedobra miłość", "Dom nad łąkami", dramatów - "Dom kobiet", "Dzień jego powrotu", oraz opowiadań. Współorganizatorka Związku Zawodowego Literatów Polskich, członkini PEN-Clubu. Z jej doświadczeń w pracach Komisji Badań Zbrodni Hitlerowskich w Polsce powstały "Medaliony", dokumentacja zbrodni hitlerowskich. Zmarła 17 grudnia 1954 roku.

Początek bitwy wojsk polskich, dowodzonych przez hetmana Jana Sobieskiego, pod Chocimiem, z armią turecką, pod dowództwem Husejna Paszy. Bitwa zakończyła się 11 listopada, zwycięstwem Polaków.

Armia węgierska, dowodzona przez Władysława III, króla Węgier i Rzeczypospolitej Obojga Narodów, oraz węgierskiego wodza Janosa Hunyadiego, poniosła klęskę w walce pod Warną, z tureckimi wojskami, sułtana Murada II. W bitwie zginął król Władysław III, nazwany Warneńczykiem.

Urodził się Fiodor Dostojewski, wybitny pisarz rosyjski, autor "Zbrodni i kary", "Braci Karamazow", "Gracza", "Biesów" oraz "Idioty". Jego powieści są cenione za głębię analizy charakterów i bogactwo problematyki moralnej. Twórczość Dostojewskiego wywarła wielki wpływ na literaturę światową. Zmarł 9 lutego 1881 roku.

Zakończyła się I wojna światowa, największy konflikt zbrojny na kontynencie europejskim od czasu wojen napoleońskich. Klęskę poniosły państwa centralne - Niemcy, Austro-Węgry, Bułgaria i Turcja. O świcie Niemcy podpisały w Compiegne pod Paryżem zawieszenie broni na warunkach kapitulacji. Wojna trwała 4 lata. Po raz pierwszy w dziejach działania zbrojne objęły tak ogromne terytoria - walki toczyły się niemal na wszystkich kontynentach i morzach, ale główne operacje wojskowe były prowadzone w Europie. Rekordowa była również liczba krajów zaangażowanych w konflikt. Wojnę rozpoczęło 8 państw, a zakończyły 33 kraje. Wzięło w niej udział około 70 milionów żołnierzy, z których zginęło 10 milionów, a 20 milionów zostało rannych. Po stronie zwycięskiej ententy wystąpiły: Francja, Rosja, Wielka Brytania i Japonia.

Po 123 latach niewoli Polska odzyskała niepodległość i znów pojawiła się na mapie Europy. Tego dnia Rada Regencyjna utworzona przez dwóch byłych zaborców - Austrię i Niemcy, przekazała naczelne dowództwo wojsk polskich Józefowi Piłsudskiemu. Dzień wcześniej powrócił on z więzienia w Magdeburgu i stał się przywódcą tworzącego się państwa polskiego. Po jego pertraktacjach z Centralną Radą Żołnierską, wojska niemieckie zaczęły się wycofywać z Królestwa Polskiego. Na pamiątkę tego wydarzenia, 11 listopada obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości.

Serce dyktatora zdobyła obfitym biustem. Odeszła od męża i została najważniejszą z ponad 400 kochanek Benito Mussoliniego. Claretta Petacci towarzyszyła duce do końca, zostali zamordowani razem.

Przed II wojną światową sieć lotnisk była bardzo rzadka, a w niektórych zakątkach świata nie było ich wcale. Dlatego bardzo popularne stały się samoloty, które mogły wylądować na wodzie, a później z niej wystartować. W czasie II wojny światowej najsilniej uzbrojoną tego typu maszyną - latającą łodzią Kawanishi H8K - dysponowała Cesarska Marynarka Wojenna Japonii.

Rabusie, plądrując bezcenne pradawne grobowce mogą obawiać się klątwy i czasem na przebłaganie zmarłych składają ofiary ze zwierząt. Mówią o tym w rozmowie z PAP archeolodzy Miłosz Giersz i Patrycja Prządka-Giersz, którzy badają w Peru preinkaskie grobowce.

W 1947 roku Winston Churchill, będąc wówczas liderem konserwatywnej opozycji, wezwał USA do dokonania ataku nuklearnego na ZSRR w celu wygrania zimnej wojny - poinformował w najnowszym wydaniu brytyjski tygodnik "Mail on Sunday".

Żołnierze Stefana Czarnieckiego w drodze do Danii pozostawili za sobą krwawy szlak. Spalili setki miejscowości, kradli i gwałcili nawet w samej Danii, która była w sojuszu z Rzeczpospolitą. To tej wyprawy dotyczą słowa hymnu Polski o Czarnieckim "rzucającym się przez morze". Krwawa wyprawa przyniosła jednak zamierzony skutek - udało się wypędzić Szwedów z Polski.

9 listopada mija 25. rocznica upadku Muru Berlińskiego. Powojenny podział Niemiec był tematem słynnych przemówień amerykańskich prezydentów. Podczas wizyty w Berlinie John F. Kennedy wypowiedział słynne słowa: "Ich bin ein Berliner". W Ronald Reagan w 1987 r. apelował z kolei: "Panie Gorbaczow, niech pan zburzy ten mur!".

9 listopada mija 25. rocznica upadku Muru Berlińskiego - symbolu powojennego podziału Niemiec i Europy. Tego dnia podczas konferencji prasowej szef wschodnioniemieckiej propagandy Gunter Schabowski poinformował o zmianie przepisów o podróżowaniu, które miały ułatwiać przekraczanie granic. Na skutek nieporozumienia, niemieckie radio i telewizja poinformowały o otwarciu muru, a w kierunku przejść granicznych ruszyły tysiące mieszkańców Berlina Wschodniego. Początkowo pogranicznicy ani myśleli, żeby kogokolwiek przepuścić przez granicę. Gęstniejący tłum przerwał jednak kordon strażników na jednym z przejść przy Bornholmer Strasse. Niedługo później Stasi zgodziła się na otwarcie wszystkich szlabanów. Tym samym zakończył się trwający 28 lat podział Berlina.

Ambasada rosyjska przesłała oświadczenie do redakcji "Dobrego Tygodnika Sądeckiego", w którym czytamy: " zamiar zniszczenia pomnika i zbezczeszczenia grobów żołnierzy radzieckich, pochowanych w Nowym Sączu, postrzegamy nie jako wojnę z symboliką komunistyczną, ale jako wojnę z pamięcią o ludziach, którzy oddali swoje życie za wyzwolenie Polski spod hitlerowskiej okupacji. Podobne działania uważamy za bluźniercze i amoralne." Dziennikarze oświadczenie otrzymali w piątek, po godz. 21.

Dla wielu z nas odzyskanie suwerenności w listopadzie 1918 roku jest naturalne i logiczne a ciąży nad tym osądem brzemię "czasu przeszłego dokonanego". W dłuższej perspektywie najbardziej nieprawdopodobne rozstrzygnięcia narzucają się jako oczywiste. A jednak, w 1914 roku byliśmy pod obcasem trzech mocarstw, a "sprawy polskiej" nikt nie chciał podjąć ani tym bardziej rozwiązać - pisze prof. Janusz Cisek w artykule dla WP.PL.

Niewinność niemieckich kobiet to wykreowany po wojnie mit. Podobnie jak mężczyźni, część Niemek również brała udział w ludobójstwie, uniknęły jednak kary. - Sąd uniewinnił na przykład 14 niemieckich pielęgniarek z zakładu w Międzyrzeczu, które brały udział w zgładzeniu w przenośnych komorach gazowych 8 tys. ludzi. (...) Większość pielęgniarek i lekarek, które mordowały ludzi, po wojnie nadal pracowała w zawodzie - twierdzi niemiecka historyk Kathrin Kompisch.

Urodził się Józef Chełmoński, malarz realista, twórca nastrojowych pejzaży, jeden z najważniejszych malarzy schyłku XIX wieku. Do jego najbardziej znanych obrazów należą - "Żurawie", "Czwórka","Bociany", "Babie lato", "Sanna" i "Na folwarku". Zmarł 6 kwietnia 1914 roku.

Ryszard Kukliński, pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, współpracownik CIA, został wraz z rodziną ewakuowany z Polski.

Urodziła się Maria Skłodowska-Curie, fizyk i chemik, współtwórczyni nauki o promieniotwórczości. Wraz z mężem Piotrem Curie odkryła dwa nowe pierwiastki - polon i rad. Była pierwszą kobietą na świecie, która uzyskała tytuł doktora nauk ścisłych. Dwukrotnie otrzymała Nagrodę Nobla - w 1903 i 1911 roku, jedyna kobieta, która tę nagrodę otrzymała dwa razy, a także jedyna, która spoczęła w paryskim Panteonie. W 1932 roku z jej inicjatywy powstał w Warszawie Instytut Radowy, dla którego uczona kupiła pierwszy gram radu. Zmarła 4 lipca 1934 roku.

Nazistowski obóz janowski we Lwowie działał zaledwie dwa lata. To wystarczyło, by przekształcił się z miejsca katorżniczej pracy przymusowej w katownię, w której mordowano tysiące polskich i ukraińskich Żydów. Gdy 19 listopada 1943 roku garstka więźniów wybranych do odkopywania i palenia zwłok podjęła desperacką próbę buntu, Niemcy po raz kolejny zastosowali odpowiedzialność zbiorową. 71 lat temu oddziały SS otoczyły obóz przy ul. Janowskiej i zimną krwią pozbawiły życia resztę jego mieszkańców - pisze Michał Staniul w artykule dla WP.PL.