historia (strona 57 z 152)

Po dokonaniu morderstwa sprawcy nakazali będącym w autobusie świadkom zbrodni przysięgać na różaniec i krzyż, że zachowają milczenie. Inni mordercy przed dokonaniem brutalnych zabójstw, zorganizowali przerażający rytuał zaprzysiężenia zemsty, przy świecach i w obecności świętego obrazu. Sprawców obu zbrodni z czasów PRL łączy jedno - zostali schwytani i skazani na karę śmierci.

Spirytyzm i wirujące stoliki pojawiły się w filmie z takiego powodu, z jakiego nie wyobrażam sobie opowiadania o dzisiejszej rzeczywistości bez internetu, Facebooka, Wirtualnej Polski, czatu, czy czegokolwiek innego. To po prostu bardzo intensywny element rzeczywistości i to nie tylko poszukiwań duchowych, ale rzeczywistości towarzyskiej tamtej epoki, więc użyliśmy go z duchem realizmu - mówi w rozmowie z WP Łukasz Barczyk, autor scenariusza i reżyser filmu "Hiszpanka".

Gdy dzisiaj czytam w zachodniej prasie peany na cześć Gorbaczowa, robi mi się niedobrze. Opowieści o tym, że obalił komunizm i zakończył zimną wojnę, to zwykłe brednie. Gorbaczow nie zakończył zimnej wojny. On ją przegrał. Gdyby był takim świetnym facetem i demokratą, to by ten komunizm obalił przecież natychmiast po przejęciu władzy w 1985 r. Dlaczego zajęło mu to tak dużo czasu? Dlaczego tak długo trwało przerwanie rzezi w Afganistanie? - pisze Wiktor Suworow.

Przecież to jest nieprawda. Nazwa frontu nie ma nic wspólnego z jego składem narodowościowym - mówi w rozmowie z WP prof. Wojciech Materski, historyk i politolog zasiadający Polsko-Rosyjskiej Grupie do Spraw Trudnych. Odnosi się w ten sposób do słów Grzegorza Schetyny, który stwierdził, że obóz koncentracyjny Auschwitz został wyzwolony przez żołnierzy ukraińskich. Profesor zaznacza, że błąd ten został celowo wykorzystany przez Moskwę. - Minister dostarczył pretekst, więc w nas walą - wyjaśnia.

Spiskowcy nie mieli broni, ludzi i planu. Realiści ostrzegali, że walka skończy się wielkim dramatem. Sytuację pogarszało nieprzychylne nastawienie ukraińskich chłopów, którzy w obliczu powstania utożsamianego z polską szlachtą, opowiedzieli się po stronie cara.

Lauri Törni okazał się superżołnierzem. Wykazywał fenomenalny instynkt na polu bitwy. Był wytrzymały, szybki i nie znał słowa "strach". Niemcy, którzy go podziwiali, dali mu Krzyż Żelazny. Sowieci, którzy go się panicznie bali, wyznaczyli zaś za jego głowę wysoką nagrodę - mówi amerykański historyk J. Michael Cleverley. Törni służył w armii fińskiej, Waffen-SS i - jako Larry Thorne - w zielonych beretach.

70 lat temu gen. Leopold Okulicki, działając z upoważnienia prezydenta RP, rozwiązał Armię Krajową. W ostatnim rozkazie do żołnierzy pisał: "Starajcie się być przewodnikami Narodu i realizatorami niepodległego Państwa Polskiego. W tym działaniu każdy z Was musi być dla siebie dowódcą".

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu oddalił skargę wnuka Józefa Stalina Jewgienija Dżugaszwilego, który zarzucał dziennikowi "Nowaja Gazieta" zniesławienie Stalina w artykułach o rozstrzelaniu polskich jeńców w Katyniu w roku 1940.

11 stycznia zmarł wybitny polski archeolog prof. Stanisław Kurnatowski – poinformował Zarząd Główny Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich na swojej stronie internetowej. W sierpniu skończyłby 86 lat. Był promotorem interdyscyplinarności badań naukowych i studiów archeologiczno-przyrodniczych.

Uznanie w Polsce traktuję jako wyzwanie, by mówić rzeczy nowe, ale i niewygodne dla Polaków - deklaruje profesor Timothy Snyder, amerykański historyk odznaczony 8 stycznia Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi RP. Chwali również Muzeum Historii Żydów Polskich. - Tak, to jest piękna rzecz, być może najlepsze muzeum historyczne, jakie w ogóle widziałem - mówi Snyder.

Henryk Dobrzański, późniejszy mjr "Hubal", był jednym z czołowych polskich jeźdźców. Gdy jako najlepszy uczestnik zawodów w Londynie nie otrzymał wyróżnienia, był o krok od wywołania międzynarodowego skandalu.

Rosjanie zostali całkowicie zaskoczeni polskim uderzeniem. Jeszcze większe wrażenie wywarło na nich pojawienie się czołgów. Zamiast przyjąć bitwę w mieście i korzystając z zasobów twierdzy bronić się, w panice uciekli z miasta. Panika udzieliła się pozostałym wojskom bolszewickim i po trzech tygodniach na Łotwie nie było już rosyjskich żołnierzy - pisze dr Tymoteusz Pawłowski w artykule dla WP.

Inwazja radziecka i sposób prowadzenia tej wojny były początkiem procesu destrukcji tradycyjnego społeczeństwa afgańskiego. Z kraju uciekło wówczas ponad 5 mln ludzi - jedna czwarta ówczesnej ludności, a zginęło od miliona do dwóch. Podczas dziesięcioletniej wojny Rosjanie niszczyli dywanowymi nalotami pograniczne wioski, aby nie wspierały partyzantów, niszczyli pola uprawne i kanały irygacyjne - głównie na południu, wschodzie i zachodzie, czyli na tych terenach, które były twierdzą afgańskości - mówi Wojciech Jagielski.

W okresie międzywojennym uznano, że wyposażenie pojazdów, zarówno w koła, jak i gąsienice, zwiększy ich wszechstronność na polu walki. Próbowano wówczas zbudować pojazdy, które byłyby bardzo mobilne w trudnym terenie i jednocześnie mogły się poruszać z dużą prędkością po utwardzonych nawierzchniach. Rzecz w tym, że pierwszą możliwość zapewniały gąsienice, a drugą koła. Jednym z wymyślonych wtedy rozwiązań były czołgi szybkie, na przykład sowieckie z rodziny BT, które po zdjęciu gąsienic stawały się pojazdami kołowymi. Innym pomysłem było wyposażenie wozów w oba rodzaje trakcji, których używano zamiennie lub w połączeniu, zależnie od warunków terenowych. Takie konstrukcje powstały w latach 30. XX wieku między innymi w Austrii.

ONZ jednomyślnie przyjęło rezolucję postulującą utworzenie niezależnej komisji ekspertów, która ma zbadać nowe dowody w sprawie śmierci sekretarza generalnego ONZ Daga Hammarskjoelda w 1961 r.

To nie PRL pierwszy raz pozbawiła orła białego korony; tracił ją i odzyskiwał wcześniej już kilkakrotnie - przypomina historyk protokołu dyplomatycznego dr Janusz Sibora w 25. rocznicę przywrócenia orła białego w koronie jako godła Polski.

Pokazali mi rzeczy, które wywarły na mnie ogromne wrażenie na całe życie. Śni mi się to do dziś - mówi w rozmowie z WP Wiktor Suworow, były oficer radzieckiego wywiadu wojskowego GRU. Wyjaśnia, że w szkole wywiadu, każdemu przyszłemu oficerowi pokazywano film z makabryczną egzekucją na zdrajcy, aby wykorzystując strach, zniechęcić szpiegów do przechodzenia na stronę Zachodu. Odnosi się w ten sposób do opisanej w swojej powieści "Akwarium" sceny z paleniem człowieka żywcem w piecu. - Każdego z nas straszyli i robili to w bardzo realistyczny sposób - zaznacza.

Wysiłek organizacyjny Wielkopolan miał ogromne znaczenie polityczne i wojskowe. Doprowadził do włączenia dzielnicy do Rzeczpospolitej. Armia Wielkopolska liczyła latem 1919 roku około 100 tys. żołnierzy, a jej oddziały chwalebnie wyróżniły się w wojnie na froncie wschodnim. Dość powszechne było przekonanie, iż doświadczenie wyniesione z surowego państwa prawa, pod którym ów patriotyzm dojrzewał, przeniesione zostanie na grunt Rzeczpospolitej i pod tym względem pozostanie standardem, niwelując carską tradycję zamordyzmu, bezprawia, niewydolności administracji i korupcji - pisze prof. Janusz Cisek w artykule dla WP.

Inscenizacja przyjazdu Ignacego Jana Paderewskiego na poznański dworzec kolejowy rozpoczęła w Poznaniu obchody 96. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego. W 1918 r., dzień po przyjeździe Paderewskiego, rozpoczęły się walki zwycięskiego powstania.

Powiodło się, chociaż gdy wybuchło, nie miało dowódcy wojskowego. Podczas zdobywania Poznania używano z powodzeniem nie tylko broni palnej, ale także forteli i negocjacji. W prowadzonych wyłącznie na lądzie walkach ważną rolę odegrali... marynarze. Sukces zrywu istotnie wypłynął na rozwój polskiego lotnictwa wojskowego. O niezwykłym powstaniu wielkopolskim pisze w artykule dla WP Krzysztof M. Kaźmierczak.