II wojna światowa (strona 29 z 52)

W czerwcu 1943 roku do USA przybył emisariusz polskiego podziemia Jan Kozielewski "Witold" (Jan Karski) z misją uzyskania wsparcia dla Armii Krajowej oraz eksterminowanej ludności żydowskiej. Jego relacje wywołały prawdziwą burzę wśród opinii publicznej w Ameryce. Spotykał się z najważniejszymi osobami w państwie, z prezydentem Franklinem Delano Rooseveltem na czele. O tragedii Żydów informował przywódców organizacji żydowskich. Jednak jego apele były głosem wołającego na pustyni. AK nie otrzymała oczekiwanego wsparcia ze strony aliantów, Polska została oddana Sowietom, a Żydzi zgładzeni - pisze Wojciech Königsberg w artykule dla WP.

- Mogę obojętnie patrzeć na niemieckie trupy, ale nie mogę znieść widoku żyjącego Niemca - wspominała Ludmiła Pawliczenko, radziecka snajperka, która ma na swoim koncie 309 potwierdzonych trafień. - Całkowita liczba jej ofiar mogła sięgać nawet 500. W szeregach sowieckich walczyło około 2 tys. snajperek. Wojnę przeżyło zaledwie 500 z nich - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.

Wiosną 1943 roku, kiedy wojska III Rzeszy zajęły zachodnie tereny Związku Radzieckiego, Niemcy odkryli w lesie katyńskim masowe groby polskich oficerów. Wśród wydobytych zwłok było ciało kobiety. Zataili jednak ten fakt, obawiając się, że podważy ich tezę o wymordowaniu przez NKWD w Katyniu oficerów więzionych w obozie w Kozielsku.

Widowiskowa rekonstrukcja historyczna

Pierwszy raz śmigłowce zostały użyte podczas walk w Europie i na Dalekim Wschodzie pod koniec II wojny światowej. Najlepsze osiągi miały maszyny służące w Luftwaffe. Ich maksymalna prędkość wynosiła 182 km/h, a prędkość wznoszenia - 523 m/min. Fa 223 były pierwszymi dobrze uzbrojonymi śmigłowcami bojowymi - w karabin MG 15 kalibru 7,92 mm oraz dwie bomby o masie 250 kg. Masowej produkcji nie udało się uruchomić przez bombardowania aliantów, które zniszczyły niemieckie zakłady lotnicze.

70 lat temu, 21 kwietnia 1945 roku, 2. Korpus Polski zajął Bolonię. Przed zdobyciem miasta Polacy musieli zmierzyć się z elitarnymi jednostkami niemieckimi. Mieszkańcy Bolonii witali polskich żołnierzy jak wyzwolicieli. Bitwa o Bolonię wymieniana jest obok walk o Monte Cassino czy Ankonę jako jedna z największych na Zachodzie z udziałem Wojska Polskiego. Była to zarazem ostatnia batalia 2. Korpusu.

W lipcu 1944 roku polski pilot patrolujący wybrzeże Anglii dostrzegł na niebie lecący w głąb lądu pocisk V-1. Mimo że nie posiadał już amunicji, bez wahania rzucił się za nim w pogoń. Aby przerwać jego lot mógł wykonać tylko jedno. Podleciał najbliżej jak było to możliwe i uderzeniem skrzydła strącił go na ziemię. Była to jedna z blisko dwustu "czarownic", które dzięki sprawności polskich pilotów nie dotarły do Londynu z niszczycielską misją - pisze Wojciech Königsberg w artykule dla WP.

75 lat temu Sowieci dokonując zbrodni katyńskiej darowali życie 395 polskim jeńcom. Nie wiadomo, dlaczego to zrobili. Część z ocalonych życie zawdzięcza interwencji niemieckiej ambasady w Moskwie. Jednym z ocalonych był Zygmunt Berling, dowódca 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki i 1 Armii WP walczących u boku Sowietów.

Cywilny ślub Oswalda Mosley'a i Diany odbył się w szczególnym miejscu - w Berlinie przy Herman Göringstrasse 20 w domu Magdy i Josepha Goebbelsów. Obecny na uroczystości kanclerz Adolf Hitler wręczył młodej parze w prezencie ślubnym swoją podpisaną przez siebie fotografię w srebrnej ramie. Był rok 1936, a prowadzona przez Mosley'a Brytyjska Unia Faszystowska liczyła 50 tys. członków. Po stronie Hitlera opowiedział się również syn brytyjskiego ministra John Amery, zagorzały nazista, który w młodości pracował jako homoseksualna prostytutka.

Przeżyła najazd służących Hitlerowi Kałmuków, rzeź UPA i dwukrotnie przejście Armii Czerwonej. Jednak największa krzywda spotkała ją ze strony Polaków, już po zakończeniu wojny. - Kiedy Kałmucy dotarli do Brzyskiej Woli, ojciec Krysi zamknął córkę wraz z jej koleżanką na strychu, a wejście pozabijał deskami. Trzy dni przesiedziały tam ukryte. A przez ten czas słyszały dochodzący ze wsi jeden wielki krzyk rozpaczy i pisk gwałconych dziewcząt - pisze Szymon Nowak w artykule dla WP.

Sowieckie IS-3, brytyjskie Centuriony i amerykańskie Pershingi były odpowiedzią na pojawienie się na polach bitew II wojny światowej niemieckich Tygrysów. Pod wieloma względami przewyższały słynne niemieckie czołgi, ich kariera zaczęła się jednak dopiero po zakończeniu wojny. I trwa do dziś. - Centuriony doskonale sprawdzały się nawet w walkach toczonych wiele lat później, w 1987 roku. W Republice Południowej Afryki podjęto w tym czasie nawet ich produkcję. Miejscowa wersja zbudowana na bazie Centurionów, nosząca nazwę Olifant, walczyła skutecznie przeciwko angolskim i kubańskim T-55 oraz T-62. Do dziś unowocześnione Olifanty służą w szeregach armii południowoafrykańskiej - pisze dr Tymoteusz Pawłowski w artykule dla WP.

- Otoczono go agentami NKWD i oficerami nastawionymi prokomunistycznie. Jednym z nich był inny jeniec - gen. Vincenz Müller, późniejszy dowódca armii NRD. Komunista, który wywierał olbrzymi wpływ na Paulusa. Feldmarszałek nie wiedział jednak, że Müller był agentem NKWD. Paulusowi zorganizowano również spotkania z niemieckimi działaczami Kominternu, na czele z szefem Komunistycznej Partii Niemiec Wilhelmem Pieckiem. Wszyscy ci ludzie opowiadali mu o zbrodniach Hitlera, o tym, że "szalony kapral" ciągnie Niemcy w przepaść - mówi niemiecki historyk prof. Torsten Diedrich o Friedrichu Paulusie, dowódcy armii niemieckiej pod Stalingradem.

Filmy dotyczące Zbrodni Katyńskiej i innych represji komunistycznych

75 lat temu NKWD rozpoczęło likwidację obozów dla polskich oficerów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Na mocy decyzji władz ZSRS wymordowano też obywateli polskich uwięzionych na zajętych przez Sowietów terenach RP. W wyniku Zbrodni Katyńskiej śmierć poniosło ok. 22 tys. osób.

Według szacunkowych danych, z terenu całej okupowanej Polski, w latach 1940-1945 powołano do armii niemieckiej prawdopodobnie około 450-500 tys. mężczyzn wpisanych na Volkslistę. 90 tys. z nich znalazło się później w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. - Powrót do tej tematyki w prasie lub opracowaniach naukowych zawsze nosił posmak sensacji i naruszania niechcianej, a nawet świadomie wypieranej ze świadomości zbiorowej części tradycji historycznej. Nawet dzisiaj, mimo pojawienia się kilku publikacji naukowych i wielu wspomnień, temat ten jest słabo znany w Polsce poza regionami, gdzie masowo odbywał się pobór do wojska niemieckiego - pisze prof. Ryszard Kaczmarek w artykule dla WP.

Poszukiwany w Danii, hitlerowski przestępca, oficer SS Sören Kam zmarł w Niemczech w wieku 93 lat. Donoszą o tym wszystkie dzisiejsze duńskie media w wydaniach internetowych. Powołują się na nekrolog zmieszczony w jednej z prowincjonalnych gazet niemieckich. Wynika z niego, że Sören Kam zmarł 23 marca.

Wyniki badań opublikowane w tym roku w książce niemieckiej historyczki Miriam Gebhardt wskazują, że żołnierze USA zgwałcili około 190 tys. kobiet. Może to i stosunkowo niewiele przy "rekordowej" liczbie 2 mln zhańbionych przez Sowietów, ale sama ta informacja pokazuje, że zbudowany przez amerykańską wojenną propagandę wizerunek sympatycznego Jankesa, nie zawsze pokrywał się z rzeczywistością. Skalę gwałtów udało się poznać dzięki raportom sporządzonym przez duchownych. Określają one również wiek ofiar. Najstarsza miała 69, a najmłodsza 7 lat. Tego wszystkiego nie obejrzymy, ani "Szeregowcu Ryanie", ani w "Kompanii braci" - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.

Pod koniec grudnia 1942 roku w sztabie feldmarszałka III Rzeszy Wilhelma Lista w Strasburgu zjawił się pułkownik Wehrmachtu baron Arnold von Lückner. Po rozmowie na temat sytuacji na froncie wschodnim został odwieziony samochodem feldmarszałka na pociąg jadący do Paryża. W styczniu 1944 roku ta sama osoba odebrała z rąk Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych gen. Kazimierza Sosnkowskiego Order Wojenny Virtuti Militari, a rok później trafiła do obozu koncentracyjnego Gross Rosen. Kim była ta tajemnicza postać? - pisze Wojciech Königsberg w artykule dla WP.

Do betonowego wykopu, w miejscu gdzie powstaje 40-metrowy budynek Muzeum II Wojny Światowej, trafiły już pierwsze spośród 32 tys. eksponatów. Na płycie fundamentowej, na głębokości 14 metrów, umieszczono dwa czołgi, wagon i torpedę. - Muzeum II Wojny Światowej może odegrać także rolę swoistego antidotum na, jakże dla nas typowe, połączenie megalomanii z kompleksem niższości - twierdzi historyk Tomasz Szarota.

26 zagranicznych delegacji potwierdziło na razie udział w obchodach 70. rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej w Moskwie. 9 maja do stolicy Rosji przyjadą między innymi: prezydent Chin Xi Jinping oraz przywódca Korei Północnej Kim Dzong Un. Oczekiwany jest też udział prezydentów Czech, Słowacji, Cypru, premiera Grecji, a także np. delegacja z Norwegii.

1,5 tys. osób na marszu łotewskich esesmanów

Jednym z największych sukcesów Aliantów w Norwegii było przechwycenie Enigmy i zniszczenie fabryki ciężkiej wody wykorzystywanej do badań nad bronią atomową. W akcjach brały udział polskie niszczyciele "Krakowiak" i "Kujawiak". Przez operacje specjalne Brytyjczyków, Niemcy utrzymywali w Norwegii gigantyczne siły okupacyjne - ok. 400 tys. ludzi. Nie mogli zatem użyć tych wojsk na innych frontach. Hitler przez lata był przekonany, że desant Aliantów w Norwegii to tylko kwestia czasu.

Niemcy w brutalny sposób wypędzili z domów 110 tys. cywilów. Dzięki heroicznemu oporowi Polaków operacja zakończyła się kompromitującą porażką SS. W efekcie deportacje te okazały się jedyną próbą wprowadzenia w życie zbrodniczego Generalnego Planu Wschodniego, który zakładał germanizację wschodniej części Europy. Stało się tak dzięki rzeszom Polaków z Zamojszczyzny, którzy stawili okupantowi zdecydowany opór.

Generał Zygmunt Berling, skazany na karę śmierci za zdradę, został kandydatem na bohatera II wojny światowej, ubolewa "Nasz Dziennik".

Odważny? Na pewno. Zuchwały? Zdecydowanie. Szalony? Tak, tak też mówiono. Jack Churchill rzucał się na niemieckie działa z łukiem na plecach i mieczem w dłoni, a pod ostrzałem wygrywał żołnierskie pieśni na dudach. Choć odniósł liczne rany i dwukrotnie trafił do niewoli, ciągle wracał na front. O jednym z najbardziej brawurowych komandosów II wojny światowej pisze w artykule dla WP Michał Staniul.