archeologia (strona 3 z 16)

Doroczne prace badawcze w Samborowicach na Górnym Śląsku zakończyły się kolejnymi niezwykłymi odkryciami. Jednym ze znalezisk była kostka do gry, która okazała się być najstarszą na terenie Polski. Do miejscowości już po raz jedenasty przyjechali archeolodzy z Muzeum Śląskiego i Uniwersytetu Wrocławskiego, aby zgłębiać ślady pozostawione po osadach Celtów. Wykopaliska przyciągają także wielu wolontariuszy z całego kraju, jak i zza granicy – nie tylko profesjonalistów, ale miłośników kultury celtyckiej, którzy na co dzień nie zajmują się archeologią. W sierpniu odsłonięto relikty dwóch budowli, nazywanych półziemiankami. – Zabytki, które odkryte zostały w sierpniu tego roku, pokazują, że nie samą pracą Celtowie żyli – pisze Jacek Soida, kustosz Muzeum Śląskiego. Jednym z nich jest kostka do gry wykonana z kości lub poroża. Ze względu na jej kształt, zazwyczaj wartości oznaczano tylko na dłuższych bokach, a czasami je powielano. Kostka z Samborowic ma jedynie wartości 5 i 6 – mogła służyć albo do fałszerstwa, albo do nieznanej nam gry. Innym odkryciem jest żelazna fibula – ozdobna zapinka do spinania szat. Dzięki powierzchni zgorzeliny przedmiot zachował się w nadzwyczaj dobrym stanie jak na wybór metalowy. Prace w celtyckiej osadzie w Samborowicach są jedynymi tego typu tak regularnie prowadzonymi badaniami w Polsce.

W poniedziałek odbyło się szeroko transmitowane uroczyste otwarcie kapsuły czasu, którą odnaleziono w cokole pomnika Tadeusza Kościuszki w West Point, USA. Przygotowane z pompą wydarzenie na żywo okazało się rozczarowaniem – przed widzami odkryto jedynie kurz i brud pustej skrzynki. Dopiero po kilku dniach archeolodzy dokonali prawdziwego odkrycia. Jak poinformowała Akademia Wojskowa Stanów Zjednoczonych, skarb w prawie 200-letniej kapsule został ukryty lepiej niż oczekiwano. Po badaniach w laboratorium archeolodzy odnaleźli w zaschniętym mule sześć srebrnych amerykańskich monet z lat 1795-1828 i pamiątkowy medal Erie Canal. Były one ukryte w osadzie pudełka, a przez uszkodzenie i rozszczelnienie dna do środka dostały się kurz i błoto. Ołowiany pojemnik został umieszczony w cokole prawdopodobnie w 1828 roku, a odnaleziony na początku sierpnia 2023 roku w trakcie prac renowacyjnych pomnika. Znaleziska szacuje się na ok. tysiąc dolarów, ale najważniejsza jest jego wartość historyczna i symboliczna.

Kolejne duże archeologiczne odkrycie w Pompejach. Odnaleziono pomieszczenie, w którym mieszkało dwóch niewolników w czasie wybuchu wulkanu w 79 r. n.e. Jak podaje agencja AP, szczegółowe badania pomogły dowiedzieć się więcej o życiu niewolników w tamtych czasach. W odróżnieniu od wyszukanych willi z fontannami i freskami, skromna kwatera niewolników miała tylko kilka szafek, półek i prycze. Znaleziono tam także amfory i dzbany, a w nich szczątki dwóch myszy i szczura, które prawdopodobnie uciekały przed ogniem po erupcji wulkanu. "Pomieszczenie zostało zorganizowane tak, aby nie dopuścić do ucieczek czy buntu niewolników. Świadczy o tym m.in. brak krat czy kłódek" – przekazał Gabriel Zuchtriegel, dyrektor parku archeologicznego w Pompejach. Dzięki wykonaniu odlewów, czyli wypełnianiu gipsem pustek po popiołach z erupcji Wezuwiusza, archeolodzy są w stanie uzyskać niemal fotografię środowiska, które zamieszkiwali niewolnicy. Okazało się, że to kolejne już tak niezwykłe znalezisko. Inny pokój niewolników odnaleziono na tym samym terenie w 2021 roku.

To przełomowe odkrycie i niezwykłe dzieło naukowców. Pierwszy raz w historii udało się zrekonstruować twarz Nabatejki, członkini starożytnego ludu pochodzenia semickiego. Zespół badaczy z Arabii Saudyjskiej w 2019 r. odnalazł w ruinach starożytnego miasta Hegra (stanowisko Al-Hidżr), szczątki ok. 80 osób. Najlepiej zachowany był szkielet jednej z kobiet. Badania wykazały, że to Nabatejka, którą pochowano w grobowcu ponad 2 tys. lat temu. Kobietę nazwano Hinat. Później zapadła decyzja, by odtworzyć jej twarz z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Proces rekonstrukcji odbył się w Londynie. Uczestniczyli w nim archeolodzy, antropolodzy, eksperci od rekonstrukcji sądowej i artysta techniki 3D. W lipcu 2020 r. zakończono proces rekonstrukcji i przez prawie kolejne trzy lata trwały żmudne prace nad wykonaniem silikonowego popiersia Hinaty. Efekt finalny zaskoczył nie tylko naukowców, szybko stając się archeologiczną sensacją na świecie. Dzieło zespołu badaczy zainteresowało agencję Associated Press, która opublikowała nagranie z procesu rekonstrukcji, pokazując efekt finalny. W I wieku p.n.e. Nabatejczycy osiedlili się w Hegrze na terenach dzisiejszej Arabii Saudyjskiej. Słynęli z handlu kadzidłami, przyprawami i luksusowymi towarami.

Na Podlasiu dokonano niezwykłego odkrycia. Pracownik Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku w swoim czasie wolnym natrafił na wczesnośredniowieczny miecz z żelaza. Broń przeleżała w ziemi ponad 1000 lat i zachowała się w świetnym stanie. Miecz jest nieuszkodzony, wstępnie datuje się go na X wiek. Oprócz broni odnaleziono fragmenty ceramiki oraz inne drobne elementy metalowe. - To niebywałe znalezisko – tak odkrycie podsumowują pracownicy Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku, do którego trafił bezcenny artefakt.

To, co znaleźli archeolodzy, może mieć aż osiemset lat i być pozostałością poszukiwanej od dawna rezydencji Hulagu-chana, wnuka słynnego założyciela imperium mongolskiego. Wszystko wskazuje na to, że ten znany z historycznych źródeł mityczny pałac znajdował się w dystrykcie Çaldıran w prowincji Van we wschodniej Turcji. Wykopaliska są w toku.

Tajemnicze, nieznane pomieszczenie pod ziemią znaleźli robotnicy, pracujący na poznańskim rynku. Po odsłonięciu nawierzchni placu i przeszukiwaniu ruin starej infrastruktury budowlanej udało się natrafić na niewielką, zamurowaną piwniczkę. Jej wnętrze w pierwszej chwili wzbudziło niepokój pracowników - z wnętrza piwnicy dochodził dziwny, trudny do zidentyfikowania zapach, więc na miejsce wezwana została straż pożarna.

Studenci archeologii Uniwersytetu Bournemouth znaleźli 2000-letnie szczątki ludzkie podczas wykopalisk, prowadzonych w pobliżu Winterborne Kingston. Udało się odkryć pięć ciał. To pochówki kobiet i mężczyzn. Złożono ich do grobów wraz ze zwierzętami, które zapewne miały być ofiarą dla bogów.

Ekshumacja masowego miejsca pochówku z czasów II wojny światowej, prowadzona przez Pracownię Badań Historycznych i Archeologicznych "Pomost", przyniosła fascynujące odkrycia. Przy szczątkach pochowanych tam osób odnalazło się pięć złotych monet. To ruble wybite za panowania cara Mikołaja II.

Historyczna susza dotknęła największą rzekę Włoch. Poziom wody spadł tak bardzo, że są miejsca, w których można chodzić suchą nogą po dnie. Naturalna katastrofa ma swoje dobre strony. Na światło dzienne wychodzą niezwykłe obiekty, do tej pory ukryte pod taflą wody.

Fascynujące dla miłośników dawnych militariów odkrycie w Forcie IX A Przy Krzyżu w pobliżu Ujkowic na Podkarpaciu, w kompleksie Twierdzy Przemyśl. W szczątkach dziewiętnastowiecznego obiektu, wysadzonego w czasie I wojny światowej, archeolodzy odkryli dawne konstrukcje i elementy wojskowej infrastruktury.

Dzięki polsko-amerykańskiej ekspedycji badawczej z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego i University of Delaware uda się rozwikłać intrygujące zagadki z przeszłości. Po wiekach spoczywania w ziemi na światło dzienne wydobywane są przedmioty, które służyły ludziom żyjącym w początkach naszej ery. To niezwykłe spotkanie z historią.

Polsko-egipski zespół archeologów odkrył w egipskiej Sakkarze grób urzędnika faraona sprzed 4300 lat. O znalezisku, tajemnicach ukrytych pod piaskami pustyni i o tym, że prawdziwe skarby nie zawsze muszą ociekać złotem, z prof. Kamilem Kuraszkiewiczem, egiptologiem z Uniwersytetu Warszawskiego, rozmawia Paweł Figurski.

W ostatnim czasie archeolodzy ze stowarzyszenia POMOST prowadzili prace ekshumacyjne w Rudzicy (woj. dolnośląskie). Badacze weszli w posiadanie dokumentów pochodzących z Archiwum Państwowego w Bolesławcu. Dzięki znalezionym tam informacjom trafili na przykościelny cmentarz.

W lesie w pobliżu Niekurska (woj. wielkopolskie) trwały prace ekshumacyjne, prowadzone przez archeologów z Pracowni Badań Historycznych i Archeologicznych POMOST. Udało się odnaleźć masowy grób. To szczątki pięciu osób narodowości niemieckiej. Szczątki zakopano tutaj 77 lat temu. Ekspertów na miejscu wsparło Nadleśnictwo Trzcianka.

Archeolodzy dokonali w Norwegii spektakularnego odkrycia. W topniejącym lodowcu znaleźli idealnie zachowaną strzała, na której wciąż znajdowały się pióra. To ewenement w swojej dziedzinie. Artefakt wywodzi się z epoki żelaza, a obecność piór po tak długim czasie jest wręcz czymś niespotykanym.

- To jedyne w swoim rodzaju odkrycie archeologiczne – tak o tym, co znaleziono w Hertfordshire we wschodniej Anglii mówią naukowcy. Badacze natknęli się na rzymską "stację obsługi podróżnych" przy osadzie z I wieku. To odpowiednik współczesnych miejsc obsługi podróżnych (MOP). Przypadkowego odkrycia dokonano na terenie budowy boiska piłkarskiego. Karczma, kowal, świątynia - wszystko to mieli do swojej dyspozycji podróżni. Kawałek dalej natknięto się na niezwykłe artefakty i szczątki z cmentarza.

W Patagonii dokonano spektakularnego odkrycia. Archeolodzy wydobyli z lodowca skamieniałość przedstawiającą ciężarną samicę ichtiozaura. Szkielet wydobyto z topniejącego lodowca Tyndall. To pierwszy taki przypadek w kraju.

To kolejne sensacyjne odkrycie w Stonehenge. Czujniki geofizyczne, komputery i wykopaliska archeologiczne - połączenie tych narzędzi pozwoliło dokonać niesamowitego odkrycia, które zmieniło dotychczasowe spojrzenie na to, jak w prehistorii użytkowane były grunty. Wykryte głęboko doły w Stonehenge z pewnością można uznać za przełomowe.

Naukowcy odkryli złamany ząb i szczątki jednego z największych drapieżników, jakie kiedykolwiek żyły Ziemi. Mowa o ichtiozaurze. Niezwykłego odkrycia dokonano w Kössen w Alpach Szwajcarskich – formacji skalnej o wysokości 2800 m, która istniała na dnie triasowego morza. Ząb, mierzący około 60 mm szerokości u nasady i 100 mm wysokości od korzenia do złamanego końca korony, należał do gigantycznego ichtiozaura – mięsożernego gada morskiego, który patrolował morza w późnym okresie triasu, około 205 mln lat temu. Według badań opublikowanych 28 kwietnia w Journal of Vertebrate Paleontology, istnieją częściowe braki w koronie zęba, jednak mimo to jest on dwa razy szerszy, niż jakikolwiek inny znany dotąd ząb ichtiozaura. Poza tym, w formacji Kössen odnaleziono także żebra i kręgi, które są jednymi z największych skamieniałości ichtiozaurów, jakie kiedykolwiek odkryto w Europie. - Trudno powiedzieć, czy ząb pochodzi od dużego ichtiozaura z gigantycznymi zębami, czy od gigantycznego ichtiozaura o średniej wielkości zębach – powiedział główny autor badania P. Martin Sander z Uniwersytetu w Bonn w Niemczech. Wiele jednak wskazuje na to, że odkryty został największy, mięsożerny potwór morski jaki kiedykolwiek żył na Ziemi.

To unikat i prawdopodobnie najstarsze takie odkrycie na tych ziemiach. Podczas badań w rejonie podbielskich Kobiernic i Porąbki archeolodzy odkryli wyroby z brązu i żelaza. Według Bogusława Chorążego z Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej pochodzą one sprzed 2600 lat i mogą być to najstarsze przedmioty na tych ziemiach. W trakcie prac odkryto tu kilkadziesiąt wyrobów z brązu i żelaza datowanych na okres wczesnej epoki żelaza (750–400 p.n.e.). Prehistoryczne skarby mają niezwykle istotną wartość naukową. Odkryto między innymi zapinki, szpile, bransolety spiralne i naszyjniki, a także grzywny żelazne, które były importowane z obszarów dorzecza górnego Dunaju i górnego Renu. Na ziemiach polskich, a także na terenie Europy Środkowej zabytki te występują sporadycznie. Były produkowane na obszarze górnodunajsko-reńskich ośrodków produkcyjnych, leżących na terenie dzisiejszej Szwajcarii, Lotaryngii, Alzacji i Bawarii. Odkrycie wskazuje być może na funkcjonowanie ważnego szlaku komunikacyjnego, który mógł przebiegać doliną rzeki Soły. Niewykluczone jest, że łączył on tereny dorzecza Dunaju z obszarami położonymi na północ od Karpat. Prace w rejonie podbielskich Kobiernic i Porąbki trwały dłuższy czas, jednak dopiero niedawno eksperci ze Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego Szaniec 1863 poinformowali o swoich znaleziskach. Będzie je można oglądać w Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej od 30 kwietnia.

Badacze z Wielkiej Brytanii odkryli skamieniałość dinozaura, zabitego w momencie uderzenia potężnej asteroidy w Ziemię 66 milionów lat temu. To prawdziwa sensacja archeologiczna. Naukowcy od 3 lat badają niezwykłe skamieliny na stanowisku archeologicznym w Tanis, w amerykańskim stanie Dakota Północna. Jednak dopiero kilka dni temu natrafili na coś tak wyjątkowego. Odkryli szczególnie dobrze zachowaną nogę zwierzęcia wraz ze skórą. Dzięki temu mogli ustalić, że należy ona do tescelozaura. To gatunek, o którym wcześniej wiadomo było bardzo niewiele. Posiadały łuski jak jaszczurki, nie upierzone były, jak ich jedzące mięso towarzysze. Odkrycie to jest wyjątkowe, ponieważ dotychczas udało się zidentyfikować szczątki zwierząt i roślin w okresów wcześniejszych, nigdy zaś z momentu samego uderzenia asteroidy. Miejsce uderzenia zostało zidentyfikowane w Zatoce Meksykańskiej, u wybrzeży Półwyspu Jukatan. To aż ok. 3000 km od Tanis, jednak energia, jaka powstała w wyniku uderzenia była odczuwalna bardzo daleko. - Mamy już tak wiele szczegółów, które mówią nam, co wydarzyło się chwila po chwili, że jest to jak oglądanie tego w filmach – mówi Robert DePalma, absolwent Uniwersytetu w Manchesterze w Wielkiej Brytanii, który kieruje wykopaliskami w Tanis.

Archeolodzy ze stowarzyszenia POMOST odnaleźli w zapomnianym grobie szczątki trzech żołnierzy z czasów II wojny światowej. Okazało się, że to Niemcy, którzy zginęli w 1945 roku. Prace ekshumacyjne prowadzone były w środę (6 kwietnia) w Brzegu Dolnym na Dolnym Śląsku. Mogiła znajdowała się blisko przydrożnej kapliczki przy Alejach Jerozolimskich. Obok kości żołnierzy Wehrmachtu specjaliści znaleźli dwa nieprzełamane znaki tożsamości oraz liczne elementy wojskowego ekwipunku. Były to m.in. czarne odznaki za odniesione rany. Odkryto też amunicję. Na miejsce wezwano policję. Broń zabezpieczyli funkcjonariusze z Komisariatu Policji w Brzegu Dolnym. Odnalezione przy Niemcach przedmioty zostaną przekazane Izbie Pamięci prowadzonej przez Stowarzyszenie Osadników Ziemi Dolnobrzeskiej. Z kolei szczątki trafią na cmentarz żołnierzy niemieckich z II wojny światowej w Nadolicach Wielkich w gminie Czernica. Archeolodzy ze stowarzyszenia POMOST zajmują się poszukiwaniem grobów i mogił żołnierskich oraz cywilnych z okresu II wojny światowej. Poszukiwania dotyczą wszystkich narodowości i są prowadzone głównie w zachodniej części Polski.

Niezwykłe odkrycie w Borach Tucholskich. Na terenie Wdeckiego Parku Krajobrazowego, w województwie kujawsko-pomorskim, odnaleziono pozostałości osady z IV wieku. - Stała się rzecz niesamowita! To fenomen w skali kraju – podkreślił znaczenie odkrycia archeolog prof. Andrzej Kokowski. Stanowisko archeologiczne w okolicy rezerwatu przyrody, w rejonie gminy Osie, zostało zauważone już w 2017 roku, dzięki skanowaniu laserowemu. Odkryto wówczas, że las skrywa pozostałości dobrze zachowanej osady sprzed mniej więcej 2 tysięcy lat. Była ona zamieszkiwana przez Gotów, którzy w początkach naszej ery prowadzili dynamiczną ekspansję terytorialną. Prace archeologiczne wspierane były przez specjalistów z krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej. Do ich przeprowadzenia wykorzystano metody nieinwazyjne, a same wykopaliska naukowcy określili jako precyzyjną “chirurgię archeologiczną”. Wykopane elementy warsztatu tkackiego i ozdobiona wizerunkami kaczek zawieszka zostały właśnie zaprezentowane w Urzędzie Marszałkowskim w Toruniu. Odkryta zawieszka to unikat w skali Europy - jedyna zachowana w całości. - Odkrycia archeologiczne na terenie naszego regionu pozwalają lepiej zrozumieć kim jesteśmy. Prezentujemy je szerokiej publiczności m.in. licząc na efekt w postaci wpływów z turystyki – podkreślił Piotr Całbecki, marszałek woj. kujawsko-pomorskiego. Z Torunia bezcenne artefakty trafią do Krakowa. Tam przejdą specjalistyczne badania, na ich podstawie powstaną modele w technologii 3D.

Najstarszą mozaikę w Izraelu, pochodzącą z III wieku, a poświęconą Jezusowi, odnaleźli archeolodzy w pobliżu więzienia Meggido. Trwają przygotowania, w wyniku których więźniowie przeniesieni będą do nowej placówki, a cenny zabytek będzie mógł być eksponowany turystom.