historia (strona 37 z 152)

• Robert Smalls był synem niewolnicy i plantatora • Podczas wojny secesyjnej ukradł statek i zbiegł z kilkunastoma niewolnikami • Zbieg na mocy prawa Unii został oswobodzony i zaciągnął się do armii • Smalls po wojnie zaangażował się w politykę i walczył o emancypację Afroamerkanów

Współcześni Europejczycy wywodzą się od zaledwie siedmiu kobiet - wynika z badań profesora Bryana Sykesa. Większość współczesnych Polaków to potomkowie tylko jednej z nich. W kolejnych wiekach w DNA mieszkańców Polski pojawiały się geny pochodzące z różnych grup charakterystycznych dla innych narodowości. W szóstym odcinku programu "Historica" wyjaśniamy, z jakimi narodami spokrewnieni są Polacy.

• W okupowanej przez hitlerowskie Niemcy Polsce donosiło ponad 60 tys. osób • Polacy donosili z różnych powodów, również za złośliwości i chęci załatwienia prywatnych porachunków • Donosili głównie ludzie prości i niewykształceni • Proceder donosicielstwa aktywnie zwalczała Armia Krajowa

• 5 marca 1953 r. zmarł Józef Stalin • Dziesiątki tysięcy ludzi w Moskwie przyszły zobaczyć ciało przywódcy, kilkaset osób zostało stratowanych w tłumie • Cała Polska była zobowiązana do zachowania żałoby • Wielu cenionych artystów, m.in. Wisława Szymborska, napisało artykuły i wiersze ku czci Stalina • W ramach żałoby imię Stalina nadano Pałacowi Kultury i Nauki, a nazwę Katowic zmieniono na Stalinogród

• Bohdan Staszynski to agentem KGB, który zabił Stepana Banderę • Kagebista odpowiada również za śmierć innego ukraińskiego nacjonalisty - Lwa Rebeta • W 1961 roku Staszynski ujawnił się przed CIA

• "Rój" wraz ze swoim oddziałem prowadził walkę z komunistami przez sześć lat po zakończeniu II wojny światowej • Początkowo do głównych zadań oddziału należało likwidowanie funkcjonariuszy UB i MO • Grupa "Roja" uwolniła z komunistycznego więzienia 65 żołnierzy podziemia • Dziemieszkiewicz zginął w czasie obławy zorganizowanej prawdopodobnie dzięki informacjom dostarczonym przez jego narzeczoną

• W 1981 r. Wałęsa przez przypadek uniknął w Rzymie spotkania z uzbrojonymi mężczyznami, którzy mogli być zamachowcami • Wałęsę do zabójców miał doprowadzić Luigi Scricciolo, tajny współpracownik bułgarskich służb specjalnych oskarżanych o zlecenie zamachu na papieża • W 1985 r. do Wałęsy zgłosił się Józef Szczepański, który twierdził, że był namawiany do dokonania zamachu • SB chciała prawdopodobnie przekonać Wałęsę, że jego życie jest zagrożone

• Najprawdopodobniej gen. Wojciech Jaruzelski był TW '"Wolski" w latach 1946-1954 • Zaginęły papiery dokumentujące agenturalną działalność generała • Przyczyną podjęcia współpracy z Informacją Wojskową było przypuszczalnie "złe pochodzenie klasowe"

• Ragnar Lodbrok istniał naprawdę - to jedyna pewna informacja na jego temat • Różne źródła historyczne i sagi przypisują mu odmienne przygody i podają różne imiona żon • Legendarny Lodbrok może mieć kilka rzeczywistych pierwowzorów • Dzieci Ragnara to postacie historyczne - wikingowie, którzy łupili Anglię

Gdy w latach 60. XX wieku archeolodzy upublicznili wynik swoich badań w L'Anse aux Meadows świat naukowy oniemiał. Na Nowej Funlandii odkryto osadę i liczne przedmioty codziennego użytku o bez wątpienia skandynawskim pochodzeniu, co ostatecznie przekonało badaczy, że wikingowie nie tylko dotarli do Ameryki 500 lat przed Kolumbem, ale jeszcze tam pomieszkiwali! Okazało się, że islandzkie sagi, które szczegółowo opisywały wikińskie odkrycia geograficzne, to jednak nie są tylko bajki! Skandynawscy dziejopisarze zyskali na wiarygodności, a naukowcy z całego świata znów zaczęli pilnie studiować sagi, by poznać tożsamość nordyckich odkrywców Ameryki - pisze dr Łukasz Malinowski w artykule dla WP.

Gdy na kontynentalnej Europie ludzie rozprawiali o rychłym końcu świata, który nadejść miał w roku 1000, wikingowie z Grenlandii ekscytowali się wieścią o odkryciu nowego lądu. Kraina niegdyś zaobserwowana przez Bjarniego Herjolfssona i zbadana przez Leifa Szczęściarza, nęciła swoim bogactwem, więc "zaczęto teraz dużo mówić o tym, że ludzie powinni poszukać tego kraju, który odkrył Leif" (Saga o Grenlandczykach). Poprzedni odkrywcy do Ameryki tylko przybyli i ją zobaczyli, tym razem wikingowie zapragnęli ją zdobyć - pisze dr Łukasz Malinowski w artykule dla WP.

• Jest prawdopodobne, że Świętosława, legendarna córka Mieszka I, nigdy nie istniała • Możliwe, że życiorys Świętosławy został złożony z opowieści o dwóch różnych Piastównach • Polskie źródła milczą o Świętosławie; mówi się o niej tylko w skandynawskich sagach

Żołnierze Wyklęci są wielcy nie wtedy, gdy z cegiełek ich życiorysów próbujemy budować pomniki, które są odbiciem naszych fantazji o heroicznym życiu. Ich wielkość w pełni widzimy dopiero wtedy, gdy patrzymy na nich jak na ludzi z krwi i kości, którzy ślepym wyrokiem historii zostali wrzuceni w okoliczności, w których nikt z nas nie chciałby się znaleźć - pisze Robert Jurszo.

• Na Pomorzu z Żołnierzami Wyklętymi walczyło ponad 160 tys. żołnierzy i milicjantów • W pomorskim podziemiu działało nie więcej niż tysiąc żołnierzy • Działalność konspiratorów zakończyła się w 1948 wraz z rozbiciem oddziałów "Łupaszki"

• Powstanie pierwsza monografia gdańskiego Dolnego Miasta • Górski: spełniło się nasze marzenia. To fantastyczne uczucie • Zebrano ponad 13 tys. zł - 154 proc. potrzebnej kwoty

• 21 sierpnia 1944 r. 600 żołnierzy Armii Czerwonej zaatakowało 70-osobowy oddział AK • Miesiąc wcześniej Sowieci i Polacy z AK wspólnie zdobyli Wilno • Mimo niemal dziewięciokrotnej przewagi czerwonoarmistów, żołnierze AK nie wycofali się • Obroną wsi Surkonty dowodził mjr Maciej Kalankiewicz "Kotwicz", który miesiąc wcześniej stracił rękę w walce z Niemcami • Gdy Armia Czerwona atakowała AK w Surkontach, powstańcy warszawscy czekali na pomoc Sowietów

• Przez pierwsze 10 lat nie było dekretu ani ustawy regulującej funkcjonowanie aparatu bezpieczeństwa, jego działalność była de facto bezprawna • Najważniejszym zadaniem SB było likwidowanie i inwigilowanie opozycji • Jednym z celów służby było skłócenie Kościoła i podważenie jego autorytetu • SB doprowadzała do konfliktów w opozycji i próbowała przejąć nad nią kontrolę • Przywódców protestów próbowano pozyskać jako tajnych współpracowników lub zdyskredytować • SB stosowała szeroki zakres represji - od kompromitowania po mordy polityczne • Do przeprowadzania operacji wymierzonych w opozycję wykorzystywano informacje przekazywane przez tajnych współpracowników

Będzię się ono znajdować w dawnym, komunistycznym więzieniu na Mokotowie.

W niedzielę 28 lutego 2016 roku, w wielu polskich miastach odbyła się impreza historyczno-sportowa "Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych". Jak podkreślają organizatorzy, celem wydarzenia jest oddanie hołdu żołnierzom polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego działającego w latach 1944-1963 w obrębie przedwojennych granic RP oraz popularyzacja wiedzy na ten temat. Warszawskiej edycji imprezy towarzyszyły pokazy rekonstrukcji historycznych oraz rodzinna gra terenowa. Wszystkie wydarzenia odbyły się w Parku Skaryszewskim. Wirtualna Polska jest patronem medialnym wydarzenia.

Zwycięski zryw Ślązaków nie wynikał z nienawiści do Niemców - nie był odruchem wobec germanizacji. Czynnikiem motywującym Ślązaków był pełen miłości do Polski patriotyzm - rozbudzone poczucie narodowe kierowało ich wzrok w stronę powstającego państwa polskiego. Jedyną przeszkodą w tym zamierzeniu byli właśnie Niemcy. Dlatego Ślązacy chwycili za broń - pisze Mateusz Staroń w artykule dla WP.

• Romansowanie z Niemcami było dla Francuzek jedną z wojennych strategii przetrwania • Podczas niemieckiej okupacji rozkwit przeżywały domy publiczne • Po wyzwoleniu Francji kochanki niemieckich żołnierzy były surowo karane; zdarzały się samosądy

• IPN udostępnił dwadzieścia różnych dokumentów, głównie o charakterze prywatnym • Wśród dokumentów nie ma materiałów o podobnym charakterze, jak te dotyczące TW ''Bolka''

• Publicysta odniósł się do faktu opublikowania przez IPN jego listu do Kiszczaka • Passent: napisałem ten list powodowany troską o dyscyplinę aparatu bezpieczeństwa • Publicysta wyraził wątpliwość co do tego, czy IPN może udostępniać prywatną korespondencję

• Kiszczak: inicjatywa zmiany ustrojowej wyszła od władz PRL • Zdaniem generała władze PRL chciały transformacją uchronić Polskę od rozlewu krwi • Korwin-Mikke: Okrągły Stół, który poprzedził transformację, był wynalazkiem Kiszczaka