historia (strona 40 z 151)

Podziemne tunele, dwa schrony przeciwatomowe wraz z kompletnym wyposażeniem - takie sekrety kryje dawny biurowiec Stoczni Północnej. - Tutaj czas zatrzymał się w latach 80. - mówi Michał Szafrański, znawca historii wojskowości.

Na Pawiaku straciło życie 37 tys. osób.

Czy 70 lat temu kobiety pilotowały samoloty bojowe? Czy brały udział w Bitwie o Anglię w 1940 roku? Oczywiście tak, a wśród nich były również Polki - pisze dr Tymoteusz Pawłowski w artykule dla WP.

Jeśli pragniecie dowiedzieć się, kim byli wasi przodkowie, nie jesteście odosobnieni. Wiedza o tym, kim był ojciec, jego ojciec, pradziadek i prapradziadek (i tak dalej, i tak dalej...) w wielu kulturach na świecie - również w Europie - była traktowana jako coś, co jest niemal życiową koniecznością. Sytuacja, z którą mamy do czynienia dziś w Polsce, jest wyjątkiem. Niewielu naszych rodaków potrafi cofnąć się pamięcią dalej, niż do swoich dziadków, bo już pradziadkowie w ich pamięci zdążyli zapaść się w otchłań dziejów - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.

Jeśli kiedykolwiek istniał jakiś Polak, do którego Führer czuł szacunek, to był nim niewątpliwie Marszałek Józef Piłsudski. Cenił go tak bardzo, że po pokonaniu Polski, Niemcy na Wawelu przy trumnie Marszałka wystawili wartę honorową - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.

- Do nogi wszystkich Polaków wybijemy! - wspomina okrzyki ukraińskich nacjonalistów jedna z niedoszłych ofiar ze wsi Sławentyn w województwie tarnopolskim. Jednak pośród bezlitosnych ukraińskich siepaczy można było znaleźć także nielicznych bohaterów. Mieszkańcy wsi Hnilcze ocalili swoich polskich sąsiadów. Prawdopodobnie wcześniej ustalili na zebraniu, że nie będą mordowali Polaków. Wielu z nich zapłaciło za to wysoką cenę, bo wówczas za niewykonanie rozkazu UPA groziła śmierć.

Polskie służby specjalne szkoliły prawicowych żydowskich bojowników. Dokonali oni w Palestynie wielu spektakularnych akcji, a ich wzorem był Józef Piłsudski. - Był natchnieniem i największym idolem syjonistów-rewizjonistów - oceniał żydowski historyk prof. Colin Schindler.

Z pomocą przyszło Muzeum Powstania Warszawskiego.

Nienawidził biurokracji i nie był zainteresowany formalnym wykształceniem, dlatego nigdy nie ukończył studiów. Nie przeszkodziło mu to w zdobyciu kolejnych stopni naukowych - na obronę doktoratu zwabiono go podstępem. Niekonwencjonalne zachowania szybko przejęli naukowcy z cieszącej się światową sławą lwowskiej szkoły matematycznej, która powstała wokół Stefana Banacha. Zapisywali rozwiązania problemów matematycznych na stoliku w kawiarni i na serwetkach, nagradzając się za kolejne osiągnięcia alkoholem. Jeden z najwybitniejszych polskich naukowców przetrwał II wojnę światową pracując w laboratorium - karmił wszy na własnym ciele - pisze dr Konrad Morawski w artykule dla WP.

Podbój syberyjskich przestrzeni przechylił szalę w rywalizacji polsko-rosyjskiej na rzecz Moskwy - czytamy w "Historii do Rzeczy".

Jedną z najbardziej mrocznych plam na kartach historii narodu chorwackiego była krwawa działalność ustaszy. Członkowie tej założonej w międzywojniu chorwackiej organizacji wymordowali okresie II wojny światowej - w imię Boga i Ojczyzny - od siedmiuset tysięcy do przeszło miliona Serbów, Żydów, Cyganów i przedstawicieli innych narodów lub grup etnicznych - pisze dla Wirtualnej Polski dr Konrad Sebastian Morawski z Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Wspólny wróg, w tym przypadku portugalski kolonizator, powinien jednoczyć. Powinien, ale nie zawsze działo się tak w przypadku Angolańczyków, walczących o wolność. Dlatego droga do niepodległości Angoli była długa i kręta. Powstańcy mieli wiele słabości, ale największą był brak jedności. Między sobą walczyli niemal tak często, jak z Portugalczykami. A niekiedy nawet częściej i brutalniej - pisze Michał Staniul dla Wirtualnej Polski. Co gorsza, radość ze zrzucenia portugalskich kajdan trwała krótko. Wojna domowa między między dwiema konkurującymi partyzantkami ciągnęła się z przerwami aż do 2002 roku. Według ostrożnych wyliczeń zginęło w niej ponad 500 tysięcy cywilów.

Wydawnictwu Miejskiemu udało się pozyskać około 600 zdjęć wykonanych w Poznaniu w latach 1945-1946. To wstrząsający obraz miasta tuż po zakończeniu II wojny światowej. Widać na nim ekshumacje ofiar, zniszczone budynki i miejsca, gdzie Niemcy mordowali Polaków.

Wizyta w Polsce była też okazją do odwiedzin w Muzeum.

W latach trzydziestych XX wieku pojawiły się pojazdy pancerne z miotaczami ognia. Podczas II wojny światowej używali ich alianci, Sowieci i armie Osi. Ich znaczenie nie sprowadzało się tylko do skuteczności uzbrojenia. Niezwykle ważne było ich oddziaływanie psychologiczne. Zdarzało się, że na widok "pancernych smoków" żołnierze wroga wycofywali się lub poddawali.

Zespół "Z Dźwięków Urodzeni" podkreśla w teledysku np. trudną historię Warszawy.

W Poznaniu 11 listopada znacznie bardziej niż niepodległość świętuje się dzień Świętego Marcina, którego nieodłącznym elementem jest smakowity rogal. Prawo jego wypieku mają wyłącznie poznańscy cukiernicy. Skąd wzięła się ta tradycja i dlaczego przyjęła się tylko w Poznaniu?

Będzie można poznać niemal stupięćdziesięcioletnią historię tramwajów w Warszawie.

Podczas każdej wojny trafiają się historie wychodzące poza wszelkie schematy. Jedną z nich są losy Marii Oktiabrskajej - kobiety, która za własne pieniądze kupiła czołg i siadła za jego sterami, aby pomścić śmierć męża. Jej krótka, ale błyskotliwa kariera sprawiła, że jako pierwsza czołgistka otrzymała tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

Koszt rewitalizacji wyniósł blisko 15 mln zł.

Polacy zdobyli Moskwę i utrzymali miasto przez ponad dwa lata. Pod koniec kolejnego długiego oblężenia umierający z głodu żołnierze zamknięci w murach miasta byli na tyle zdesperowani, że odkopywali trupy i zjadali się nawzajem. Skrajne warunki zmusiły wojska Rzeczpospolitej do kapitulacji. Wbrew obietnicom, większość poddających się żołnierzy została wymordowana. - Odbicie Moskwy z rąk polskich nie oznaczało końca wojny. Trwała ona jeszcze 6 długich lat. Obowiązujący od 3 stycznia 1619 roku rozejm pozostawiał w Rzeczypospolitej podbite ziemie: smoleńską, czernihowską i siewierską. Oznaczało to wzrost terytorialny polsko-litewskiego państwa o około 75 tys. km2. To mniej więcej jedna czwarta dzisiejszej Polski - pisze dr Radosław Sikora w artykule dla WP.

"Dla nas najważniejsze jest wygranie wyborów, a nie styl, w jakim je wygramy. Nie możemy stracić władzy przy pomocy kartki wyborczej" - tak mówił zmarły właśnie generał Czesław Kiszczak w lutym 1989 r., na posiedzeniu kierownictwa PZPR, na którym przedstawiał pierwsze wyniki rozmów rozpoczętych przy okrągłym stole. Rozmów, których celem było przedłużenie rządów gen. Wojciecha Jaruzelskiego, czyli człowieka, któremu Kiszczak zawdzięczał najważniejszą część swojej spektakularnej kariery - pisze prof. Antoni Dudek w artykule dla WP.

Czesław Kiszczak był postacią, która jednoznacznie negatywnie zapisała się w dziejach Polski - powiedział Polskiej Agencji Prasowej dr Paweł Ukielski, wiceprezes IPN. Historyk prof. Jerzy Eisler dodał, że dla milionów Polaków generał był symbolem represji PRL. Piotr Osęka, historyk i publicysta określił karierę Kiszczaka jako "służbę złu".

Z Kompanią Wschodnioindyjską nie może się równać żadna współczesna korporacja. Bo czy można sobie wyobrazić Walmarta albo Facebooka dysponujących flotą wojenną, 200-tysięcznym korpusem ekspedycyjnym i poparciem przekupionego parlamentu?

Jedną ręką podpisywał wyroki śmierci, drugą dobierał się do artystek Teatru Bolszoj. Próbował też ukryć niechlubne wyczyny z młodości, m.in. uwiedzenie 13-latki. Stalin zamieszkał z Lidią i nawet się z nią zaręczył. Wkrótce okazało się, że dziewczynka jest w ciąży. Dziewięć miesięcy później urodziła dziecko, które jednak wkrótce zmarło. W 1916 r. Lidia znowu zaszła w ciążę ze Stalinem. Z obiecanego przez Gruzina małżeństwa nic jednak nie wyszło - narzeczony uciekł, nawet się nie żegnając. W 1917 r., już po jego odejściu, Lidia urodziła synka, któremu dała na imię Aleksander.