historia (strona 39 z 151)

34 lata temu - w stanie wojennym - milicja spacyfikowała strajk w kopalni Wujek.16 grudnia doszło do masakry, od kul funkcjonariuszy zginęło 9 górników, a 21 zostało rannych.

Polska zrujnowana najgorszą wojną w dotychczasowej historii, potrafiła pokonać na polach bitew największe mocarstwo Europy - Rosję. Dlatego od początku istnienia II RP znaczna część obywateli i polityków była przekonana, że Polska jest mocarstwem. Tak twierdzili m.in. członkowie Ligi Morskiej i Kolonialnej - przedwojennej organizacji, do której w 1939 r. należał milion Polaków, domagającej się zdobycia kolonii dla Polski.

35 lat temu w Gdańsku rozpoczął się strajk robotników. Przyczyną były niesygnalizowane wcześniej, kilkunastu procentowe podwyżki żywności. W wyniku represji w grudniu 1970 zostało zabitych 45 osób, 1,1 tys. rannych a 3 tys. aresztowano.

- Staram się odtworzyć nieistniejący świat - mówi Marek Krajewski, autor słynnej serii kryminałów o przygodach inspektora Eberharda Mocka, których akcja dzieje się w przedwojennym Wrocławiu. Prawdziwą skarbnicą informacji dla pisarza są archiwa państwowe. Ich zbiory ułatwiają także stworzenie drzewa genealogicznego rodziny, przygotowanie stroju dla grupy rekonstrukcyjnej czy poszukiwanie... "złotego pociągu".

"Strajki są dla nas najlepszym wariantem. Robotnicy pozostaną na miejscu. Będzie gorzej, jeśli wyjdą z zakładów pracy i zaczną dewastować komitety partyjne, organizować demonstracje uliczne itd. Gdyby to miało ogarnąć cały kraj, to wy (ZSRR) będziecie nam musieli pomóc. Sami nie damy sobie rady" - mówił w nocy z 8 na 9 grudnia 1981 r. gen. Wojciech Jaruzelski do dowódcy Układu Warszawskiego marszałka Wiktora Kulikowa. Marszałek odmówił.

Placówce, która ma ponad pół wieku tradycji groziła likwidacja.

Po przybyciu na wzgórze Matt Harrison spotkał się ze swoimi żołnierzami. Z ponad 125, którzy stanowili kompanię Alfa, poznał tylko 25. - Kiedy wylądowaliśmy w bazie, był tam dwu czy trzygwiazdkowy generał. Zapytał Harmona, jak tam było, na co Harmon odparł: "nie było warto". Chyba wszyscy czuliśmy to samo. To było zwykłe wzgórze, jutro każą nam zdobywać inne, a później i tak się z niego wycofamy - wspomina Stephen Welch ze 173 Brygady Powietrznodesantowej.

"To przykład ogromnej pomysłowości, a także świetnej współpracy"

W Polsce, zgodnie z art. 256 Kodeksu Karnego, używanie i rozpowszechnianie symboli nazistowskich jest zabronione

Kamerun, Madagaskar, Angola, Mozambik, Gambia, Gwinea Francuska, Liberia, Rodezja, Togo, Brazylia i Argentyna. Lista potencjalnych polskich kolonii jest długa. Czy II RP mogła zdobyć terytoria zamorskie i stać się potęgą?

Według relacji pomocnika adiutanta gen. Karola Świerczewskiego, dowódca został zastrzelony przez polskich żołnierzy, którzy uznali go za zdrajcę - pisze Szymon Nowak w artykule dla WP. Prezentujemy relację świadka, która nie rozstrzyga oczywiście wszystkich wątpliwości dotyczących śmierci gen. Świerczewskiego, ale traktujemy ją jako kolejny głos w dyskusji.

Ludzkie szczątki odnaleziono w trakcie prac archeologicznych prowadzonych przez IPN na terenie byłego aresztu NKWD i UB w Płocku (Mazowieckie). W latach 1945-49 więzieni byli tam m.in. żołnierze antykomunistycznego podziemia niepodległościowego.

Chatyń - wieś na Białorusi, którą brutalnie spacyfikowały oddziały niemieckie w 1943 r. - z racji swojej nazwy został wykorzystany przez Rosjan w najbardziej cyniczny z możliwych sposobów, bo tym co zrobili naziści w czasie II WŚ starano się "przykryć" to co wydarzyło się z polskimi oficerami w Katyniu. A wszystko dzięki banalnej intrydze, na którą nabierali się amerykańscy dziennikarze.

Miłośnicy wyścigów samochodowych odliczają już dni do rozpoczęcia imprezy.

W ciągu dwóch stuleci od reformacyjnej eksplozji kraje protestanckie zdystansowały gospodarczo państwa katolickie. W Polsce rzadko stawiano pytanie o to, co by było, gdyby to jednak obóz reformacyjny odniósł w I Rzeczpospolitej zwycięstwo. Co ciekawe, najbardziej radykalnej odpowiedzi udzielił myśliciel polityczny związany z nacjonalistyczną - i neopogańską! - "Zadrugą" Jan Stachniuk. Lider marginalnej grupy polskich nacjonalistów był tak radykalny w swoich ocenach, że skłonny był twierdzić, że za cywilizacyjną stagnację Polski, która ostatecznie doprowadziła do jej rozbiorów, w największym stopniu jest odpowiedzialny właśnie katolicyzm - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.

Internet obiegła informacja, która stała się nieśmieszną miejską legendą.

Aż 10 z 12 dowódców kierujących rzezią w El Mozote było absolwentami położonej w Panamie Szkoły Ameryk - utworzonego przez USA ośrodka treningowego dla mundurowych z całej półkuli. Lista wywodzących się z stamtąd zbrodniarzy jest wszakże znacznie dłuższa. Na zajęcia do nazywanej często "Szkołą Tortur" akademii uczęszczało m.in. 10 przyszłych latynoskich dyktatorów, a także szefowie gwatemalskiego wywiadu wojskowego D-2, morderczego Batalionu 3-16 z Hondurasu i peruwiańskiego szwadronu Grupo Colina - pisze Michał Staniul w artykule dla WP.

O zakończeniu prac poinformował Zarząd Dróg Miejskich.

Awarie, ogrzewanie przez hamowanie czy rozłączanie silników to tylko niektóre atrakcje towarzyszące gdańskim motorniczym obsługującym prawie 90-letni tramwaj Bergman. Zabytek kursuje obecnie okazjonalnie, ale nadal wzbudza duże zainteresowanie.

Podziemne tunele, dwa schrony przeciwatomowe wraz z kompletnym wyposażeniem - takie sekrety kryje dawny biurowiec Stoczni Północnej. - Tutaj czas zatrzymał się w latach 80. - mówi Michał Szafrański, znawca historii wojskowości.

Na Pawiaku straciło życie 37 tys. osób.

Czy 70 lat temu kobiety pilotowały samoloty bojowe? Czy brały udział w Bitwie o Anglię w 1940 roku? Oczywiście tak, a wśród nich były również Polki - pisze dr Tymoteusz Pawłowski w artykule dla WP.

Jeśli pragniecie dowiedzieć się, kim byli wasi przodkowie, nie jesteście odosobnieni. Wiedza o tym, kim był ojciec, jego ojciec, pradziadek i prapradziadek (i tak dalej, i tak dalej...) w wielu kulturach na świecie - również w Europie - była traktowana jako coś, co jest niemal życiową koniecznością. Sytuacja, z którą mamy do czynienia dziś w Polsce, jest wyjątkiem. Niewielu naszych rodaków potrafi cofnąć się pamięcią dalej, niż do swoich dziadków, bo już pradziadkowie w ich pamięci zdążyli zapaść się w otchłań dziejów - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.

Jeśli kiedykolwiek istniał jakiś Polak, do którego Führer czuł szacunek, to był nim niewątpliwie Marszałek Józef Piłsudski. Cenił go tak bardzo, że po pokonaniu Polski, Niemcy na Wawelu przy trumnie Marszałka wystawili wartę honorową - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.

- Do nogi wszystkich Polaków wybijemy! - wspomina okrzyki ukraińskich nacjonalistów jedna z niedoszłych ofiar ze wsi Sławentyn w województwie tarnopolskim. Jednak pośród bezlitosnych ukraińskich siepaczy można było znaleźć także nielicznych bohaterów. Mieszkańcy wsi Hnilcze ocalili swoich polskich sąsiadów. Prawdopodobnie wcześniej ustalili na zebraniu, że nie będą mordowali Polaków. Wielu z nich zapłaciło za to wysoką cenę, bo wówczas za niewykonanie rozkazu UPA groziła śmierć.