Poważny błąd w systemie emerytalnym. Kogo dotyczy i co na to ZUS?

System emerytalny w Polsce od lat wzbudza emocje i kontrowersje, jednak teraz eksperci wskazują na błąd konstrukcyjny, który ma poważne skutki finansowe dla kobiet urodzonych w określonych rocznikach. Wszystko przez przepis, który – choć funkcjonuje od 2014 roku – dopiero dziś w pełni pokazuje swoją wadliwość.

W polskim systemie emerytalnym kobieta, która ukończy 65 lat, może mieć ponownie przeliczoną emeryturę –jest jednak pewien "haczyk".

- W momencie osiągnięcia 65. roku życia, emerytura kobiety jest obliczana na nowo, tak jakby nigdy wcześniej jej nie pobierała. Świadczenia wzrastają o kilkadziesiąt procent – tłumaczy Tomasz Lasocki, ekspert ds. zabezpieczenia społecznego z Politechniki Warszawskiej w rozmowie z serwisem Interia.pl

To oznacza, że kobieta, która przeszła na emeryturę po ukończeniu 60. roku życia, a następnie kontynuowała pracę, może zyskać nawet kilkadziesiąt procent więcej – ale tylko pod warunkiem, że ZUS przeliczy świadczenie. I tu zaczynają się problemy. ZUS odmawia ponownego przeliczenia emerytur pewnej grupie kobiet, które nie wybrały OFE w 1999 roku.

Co więcej, przeliczenie nie uwzględnia pobranych już wcześniej świadczeń, co tworzy sytuację, w której kobieta może przez pięć lat pobierać emeryturę i nadal otrzymać wyższe świadczenie – jakby pobieranie jej wcześniej w ogóle się nie odbyło.

System ten został ukształtowany przez reformy z lat 2014 i 2017. Pierwsze zmiany wprowadził rząd PO-PSL, natomiast pełne skutki ujawniły się po obniżeniu wieku emerytalnego przez PiS.

To sprawia, że system emerytalny w Polsce nie spełnia swojej podstawowej zasady: im dłużej pracujesz i im więcej odprowadzasz składek – tym wyższa powinna być Twoja emerytura.

Wbrew oficjalnym komunikatom rządu, zachęcającym kobiety do dłuższej aktywności zawodowej, rzeczywistość pokazuje coś zupełnie odwrotnego. W obecnym kształcie systemu emerytalnego wcześniejsza emerytura... może się po prostu bardziej opłacać.

– Obecne prawo zachęca, by kobiety korzystały z uprawnień niezwłocznie po skończeniu 60 lat – wskazuje Tomasz Lasocki.

Jak tłumaczy, system wynagradza wcześniejsze przejście na emeryturę, ponieważ w wieku 65 lat następuje korzystne przeliczenie świadczenia. W efekcie kobieta, która przeszła na emeryturę wcześniej i pobierała ją przez 5 lat, po ukończeniu 65. roku życia otrzymuje nową, znacznie wyższą emeryturę, jakby poprzednia w ogóle nie istniała.

Co więcej, kobiety, które decydują się przejść na emeryturę później – np. w wieku 64 lat – mogą na tym stracić. Dlaczego? Bo przepis przelicza świadczenie "od zera", bez uwzględnienia faktycznych składek wpłacanych w tym okresie. W praktyce część z nich "znika", a bonus przeliczeniowy jest mniejszy niż w przypadku wcześniejszych emerytek.

To mechanizm, który działa dokładnie odwrotnie niż zakładano: system emerytalny miał motywować do dłuższej pracy, a tymczasem premiuje wcześniejsze przejście na emeryturę.

Eksperci są zgodni: system emerytalny w Polsce wymaga pilnej korekty. Obecne przepisy prowadzą do nierównego traktowania obywateli i stwarzają zachęty sprzeczne z oficjalną polityką państwa.

– Polska to jedyne państwo w skali świata, w którym udało się wypaczyć wydawałoby się prosty w swoich założeniach system emerytalny – alarmuje Tomasz Lasocki z Politechniki Warszawskiej.

W opinii ekspertów najważniejsze problemy to:

• brak jednolitości w traktowaniu kobiet z różnych roczników, zwłaszcza tych, które nie wybrały OFE w 1999 roku i którym ZUS dziś odmawia przeliczenia świadczenia,
• systemowe "karanie" kobiet, które zdecydowały się pracować dłużej, mimo że powinno to działać odwrotnie,
• brak przejrzystości – wiele osób nie jest w stanie samodzielnie ocenić, kiedy opłaca się przejść na emeryturę, a kiedy lepiej jeszcze poczekać.

Obecny model, zamiast nagradzać dłuższą aktywność zawodową i wyższe składki, tworzy paradoksy, w których świadczenia rosną tylko dlatego, że... przepis je ponownie przelicza, nie biorąc pod uwagę wcześniejszych wypłat.

Według Lasockiego, konieczne jest stworzenie jednolitego i sprawiedliwego modelu, który będzie spójny z konstytucją i zdrowym rozsądkiem.

– To kolejny systemowy błąd. Państwo traci nad nim pełną kontrolę – podsumowuje ekspert.

Źródło: biznes.interia.pl