historia(strona 124/150)

Ostatniego dnia września 1938 roku rząd polski wystosował do rządu czechosłowackiego ultimatum z żądaniem oddania Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego), gdzie w większości mieszkali Polacy. Strona czeska następnego dnia ultimatum przyjęła – to działanie polskiej dyplomacji zostało fatalnie odebrane w Europie, posądzano wręcz Polaków o tajne porozumienie z Hitlerem w sprawie terytorialnego rozbioru Czechosłowacji.

28 września jest datą podwójnie symboliczną - tego dnia w 1939 roku skapitulowała Warszawa, a w Moskwie Ribbentrop z Mołotowem podpisali kolejny traktat sowiecko-niemiecki "o granicy i przyjaźni", który de facto był IV rozbiorem Polski.

W Würzburgu na świat przyszedł Werner Karl Heisenberg, niemiecki fizyk teoretyk, profesor uniwersytetu w Lipsku, jeden ze współtwórców mechaniki kwantowej, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 1933 roku, za wkład w stworzenie mechaniki kwantowej. W 1927 r. sformułował zasadę nieoznaczoności, nazywaną najczęściej od imienia twórcy, zasadą nieoznaczoności Heisenberga. Zmarł 1 lutego 1976 r.

Pozostaje nam gorzka refleksja, że możni tego świata, którzy dysponują bogactwami naturalnymi i trzymają rękę na europejskich kurkach energetycznych, mogą więcej i są oceniani liberalniej - mówi w rozmowie z WP.PL prof. Wojciech Materski z Instytutu Studiów Politycznych PAN, odnosząc się do decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, dotyczącej zbrodni katyńskiej. - Ta zbrodnia powinna być sądzona przez trybunał wojenny, ale ZSRR znalazł się po niewłaściwej stronie po zakończeniu II wojny światowej - mówi prof. Materski. W opinii historyka, straty poniesione przez Polskę w wyniku decyzji trybunału "dotyczą przede wszystkim aspektu honorowego, prestiżowego, sprawiedliwości historycznej".

Na szczycie tego stosu ciał leżała jego żona, zastrzelona, z maleńkim syneczkiem na rękach. On wziął włosy odstrzelone z głowy żony i przyszedł z nimi do naszej wioski, to było 7-8 km. To już pamiętam, jako dziesięcioletni chłopak. On stał, jakby stracił rozum, jakby był nieprzytomny. Trzymał w rękach te zakrwawione włosy - wspomina swojego wujka ks. Jan Bagiński, biskup senior z diecezji opolskiej, który przeżył rzeź wołyńską dzięki pomocy ukraińskich sąsiadów. Po latach dowiedział się, jak ginęła jego rodzina. - Musieli kilka razy wbić jej nóż w brzuch. Bo szkoda kuli dla Polaka - wspomina biskup.

Używanie terminu "polskie obozy koncentracyjne" w niemieckich mediach to nie przypadkowe pomyłki. Jak pokazuje wyemitowany przez TVP niemiecki serial "Nasze matki, nasi ojcowie", Polacy są w Niemczech postrzegani jako antysemici współwinni holokaustu. Dzięki większej sile przebicia i słabej polskiej polityce historycznej, to właśnie ta wersja historii ma większe szanse na zdobycie uznania na Zachodzie. W debacie po emisji serialu, prof. Szewach Weiss, zwracał uwagę, że Francuzi, Norwegowie i Holendrzy mocniej współpracowali z nazistami niż Polacy, a mimo to nie doczekali się takiej recenzji. Dlaczego na Polaków najłatwiej zrzucić winę?

Po interwencji polskiego MSZ niemiecka Federalna Centrala Kształcenia Politycznego przeprosiła za użycie w podręczniku sformułowania "polskie obozy koncentracyjne", zmieniła tekst na swojej stronie internetowej i obiecała wycofać cały nakład z dystrybucji. Blogerzy zainteresowani tematem ujawniają, że publikacja wydana w nakładzie 800 tys. egzemplarzy nadal jest w obiegu i jest dostępna w szkolnych bibliotekach.

Tortury nie były karą samą w sobie, uznawano bowiem, że ludzie pod wpływem cierpień fizycznych wyznają prawdę. Skazanie nie oznaczało jednak końca cierpień. Czarownice wyjątkowo palono na stosie z wilgotnego chrustu, aby wydłużyć egzekucję. Mimo zakazania przez sejm w 1776 r. skazywania za czary na śmierć i stosowania tortur, w niektórych regionach procesy za czary trwały do końca niepodległej Rzeczpospolitej. W 1789 r. doszło do masowego pławienia wszystkich kobiet w Zagości, podejrzewanych o spowodowanie suszy, a kobietom ze wsi Zrecze kazano na klęczkach całować knura "w części rodzajne".

W Zułowie na Wileńszczyźnie urodził się Józef Piłsudski, polityk, mąż stanu, naczelnik państwa w latach 1918 - 22, pierwszy marszałek Polski, minister spraw wojskowych, premier w okresie 1926 -28 i w 1930 roku, współtwórca i przywódca ruchu strzeleckiego, komendant I Brygady Legionów. Był twórcą tak zwanych rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej, wprowadzonych w 1926 roku w wyniku zamachu stanu. Zmarł 12 maja 1935 r.

Zakończył się Sobór Trydencki, rozpoczęty w grudniu 1545 roku. Początek kontrreformacji w Kościele katolickim.

Pierwszy próbny lot samolotu polskiej konstrukcji RWD-9.

Została powołana Rada Pomocy Żydom - "Żegota", organizacja podziemna działająca jako organ polskiego rządu na uchodźstwie. Jej zadaniem było organizowanie pomocy dla Żydów w gettach. "Żegota" działała do 1945 roku.

Właściwe nazwisko Conrada to Józef Konrad Korzeniowski. Był angielskim pisarzem pochodzenia polskiego, tworzącym w języku angielskim. Autor "Lorda Jima", "Jądra ciemności", "Smugi cienia" i "Nostromo". Wszystkie jego książki oparte są na wątkach autobiograficznych, dominuje w nich problematyka psychologiczno-moralna. Twórczość Conrada doczekała się wielu adaptacji teatralnych i filmowych. Zmarł 3 sierpnia 1924 r.

Zespół pod kierunkiem doktora Christiana Bernarda przeprowadził pierwszą udaną transplantację serca ludzkiego w jednym ze szpitali w Kapsztadzie (RPA). Pacjent zmarł po 18 dniach wskutek komplikacji płucnych. Pierwszym człowiekiem, który wrócił do normalnego życia po przeszczepie był Emmanuel Vitria - po przeszczepie w 1968 roku, żył do 1987 roku.

Napoleon Bonaparte zostaje koronowany na cesarza Francuzów. Abdykował w 1814 roku na rzecz syna.

Bitwa wojsk Napoleona z wojskami austro-rosyjskimi Franciszka II i Aleksandra I pod Austerlitz, zwana "bitwą trzech cesarzy". Wojska francuskie odniosły zwycięstwo, a koalicja antyfrancuska rozpadła się.

Mościcki był prezydentem RP w latach 1926-1939. Z zawodu był chemikiem, technologiem, autorem ponad 60 prac naukowych. Opracował przemysłową metodę wytwarzania kwasu azotowego z powietrza. Założył Państwowe Zakłady Azotowe pod Tarnowem . Dzielnicę, gdzie zbudowano tę fabrykę, na jego cześć nazwano Mościcami. W 1926 roku podjął decyzję, że będzie ojcem chrzestnym każdego siódmego syna w polskiej rodzinie, co dawało chrześniakom wiele przywilejów. Miał ich około pięciuset. Zmarł 2 października 1946 r.

W Warszawie w kościele św. Jana sędziowie papiescy ogłosili pozew w sprawie zatargu między królem Polski Kazimierzem Wielkim a Zakonem Krzyżackim o Ziemię Chełmińską i Dobrzyńską. W dokumencie został umieszczony pierwszy oficjalny opis Warszawy.

Jan Długosz był kanonikiem krakowskim, historykiem, dyplomatą, wychowawcą synów Kazimierza Jagiellończyka. Jest autorem pierwszej syntezy w historiografii polskiej - „Historia Polonica” - to dwanaście ksiąg opisujących dzieje Polski od czasów legendarnych do 1480 roku.

Lech Wałęsa pojawił się w telewizji po raz pierwszy od wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku. Wałęsa wystąpił w debacie z Alfredem Miodowiczem. Jej tematem był pluralizm związkowy oraz sytuacja polityczna w Polsce. Po transmisji 63 proc. oglądających przyznało zwycięstwo Wałęsie.