historia(strona 125/150)

Polscy szwoleżerowie pod dowództwem pułkownika Jana Kozietulskiego zdobyli pozycje na przełęczy Somosierra w Górach Kastylijskich w Hiszpanii, otwierając drogę wojskom napoleońskim do Madrytu.

Powstanie wybuchło, gdy grupa sprzysiężonych podchorążych pod dowództwem Piotra Wysockiego, przy pomocy ludności Warszawy, zdobyła Arsenał. Stolica została opanowana a 30 listopada wojsko rosyjskie wycofało się z miasta. Walki trwały do października 1831 roku. Po upadku powstania, Rosja zlikwidowała niezależność Królestwa Polskiego.

Rosja rozpoczęła pierwszą wojnę z Czeczenią nalotem na Grozny. Wojska rosyjskie wkroczyły na terytorium republiki 11 grudnia. Wojna zakończyła się 31 sierpnia 1996 r. rozejmem w Chasawjurcie. Czeczenia formalnie pozostała częścią Federacji Rosyjskiej, w praktyce utrzymała niepodległość. Według danych rosyjskich, w czasie konfliktu zginęło 10 tys. czeczeńskich bojowników i 5,5 tys. rosyjskich żołnierzy. Rzeczywiste straty obu stron oraz ludności cywilnej, do dziś trudno oszacować.

ONZ przyjęła plan podziału brytyjskiego terytorium mandatowego w Palestynie, który przewidywał utworzenie dwóch niepodległych państw - arabskiego i żydowskiego oraz umiędzynarodowienia Jerozolimy.

Stefan Wyszyński został arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i Prymasem Polski. Był wówczas najmłodszym biskupem w Polsce, na swojego następcę wyznaczył go zmarły 22 października kardynał August Hlond.

Po śmierci Leonida Breżniewa, Sekretarzem Generalnym KPZR zostaje Jurij Andropow, który od 1967 roku był szefem KGB.

Plater była uczestniczką Powstania Listopadowego walcząca w oddziale partyzanckim na Żmudzi. Jest uznawana za symbol bohaterstwa kobiet polskich walczących o niepodległość, bohaterka narodowa Polski, Białorusi i Litwy. Adam Mickiewicz poświęcił jej wiersz „Śmierć pułkownika”. Zmarła 23 grudnia 1831 roku.

Reymont jako drugi po Henryku Sienkiewiczu polski pisarz, został wyróżniony literacką nagrodą Nobla za powieść "Chłopi". Autor w mistrzowski sposób oddał mentalność i sposób wyrażania się chłopów. Powieść dobrze przyjęta przez czytelników, wkrótce została przełożona na język niemiecki, rosyjski, szwedzki, czeski, hiszpański i angielski.

Józef Piłsudski przejął całkowitą władzę w kraju z rąk Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego. Trzy dni wcześniej Rada przekazała mu władzę nad wojskiem.

Amerykański pilot, pionier lotnictwa morskiego Eugene Ely, po raz pierwszy wystartował samolotem z pokładu okrętu. Samolot Hudson Flyer wystartował z mierzącej zaledwie 25 metrów drewnianej platformy zainstalowanej na amerykańskim lekkim krążowniku USS "Birmingham".

Krzyżacy wezwani, przez Władysława Łokietka na pomoc przeciwko wojskom brandenburskim opanowali Gdańsk, dokonując masakry jego mieszkańców.

Francuski malarz był jednym z głównych twórców impresjonizmu. Autor prac "Impresja-wschód słońca", "Nenufary", licznych pejzaży. Zmarł 5 grudnia 1926 roku.

Był jeden z najpopularniejszych pisarzy przełomu XIX i XX. wieku. Laureat nagrody Nobla z 1905 roku, autor "Krzyżaków" i "Trylogii", znany ze społecznictwa i działalności publicznej. Przez wiele lat pisał artykuły do warszawskiej prasy - "Tygodnika Ilustrowanego", "Przeglądu Tygodniowego" i "Niwy". Autor nowel: "Latarnik", "Hania", "Sachem", "Za chlebem", powieści: "Ogniem i mieczem", "Potop", "Pan Wołodyjowski", "W pustyni i w puszczy", "Quo vadis". Jego utwory wielokrotnie ekranizowano. Urodził się 5 maja 1846 roku.

Terytorium niezależne, formalnie pod protektoratem Ligi Narodów, istniejące w latach 1920-1939. W granicach państwa-miasta znalazły się również Żuławy Wiślane i Sopot. Większą część ludności stanowili Niemcy, Polacy stanowili kilkanaście procent mieszkańców.

Przed kościołem św. Anny w Warszawie elektor brandenburski Jan Zygmunt Hohenzollern złożył hołd lenny z Prus Książęcych królowi Zygmuntowi III Wazie. Był to jeden z kilku takich hołdów, które na mocy II pokoju toruńskiego z 19 października 1466 roku każdy nowo wybrany wielki mistrz zakonu krzyżackiego, jako książę Królestwa Polskiego, miał obowiązek złożyć każdemu następnemu królowi Polski, nie później niż w czasie 6 miesięcy po swoim obiorze.

Pod Radoszycami nastąpiło rozwiązanie oddziałów powstańczych. Był to koniec Powstania Kościuszkowskiego. Do więzień rosyjskich wywieziono przywódców Tadeusza Kościuszkę i Tomasza Wawrzeckiego. Na kraj spadły represje i konfiskaty, między innymi wywieziono do Rosji zbiory Biblioteki Załuskich oraz Archiwum Metryki Koronnej i Litewskiej. Po upadku powstania, w 1795 roku Austria, Prusy i Rosja dokonały trzeciego rozbioru Polski.

Uroczystość z udziałem wielu koronowanych głów i książąt, między innymi Franciszka Józefa i cesarzowej Eugenii, była oficjalnym początkiem funkcjonowania kanału, który połączył Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym.

Na Księżycu wylądowała radziecka stacja Łuna z samobieżnym aparatem "Łunochod 1", automatycznie sterowanym z Ziemi. Rakieta z pojazdem wystartowała z Ziemi 10 listopada. Pojazd przebył na powierzchni Księżyca niemal 10 km.

Wydarzenia te doprowadziły do obalenia systemu komunistycznego oraz elit sprawujących władzę. Transformacja ustrojowa, która nastąpiła niedługo później, pozwoliła Czechosłowacji wstąpić na drogę demokracji parlamentarnej.

Początek oblężenia klasztoru paulinów na Jasnej Górze przez wojska szwedzkie. Na czele obrońców stanął przeor zakonu Augustyn Kordecki. Oblężenie zakończyło się w nocy z 26/27 grudnia.