historia (strona 66 z 150)

Rosyjski rząd nie zgadza się na usunięcie Pomnika Wdzięczności dla Armii Radzieckiej, który znajduje się w centrum Szczecina - brzmi odpowiedź otrzymana przez szczeciński urząd miasta od strony rosyjskiej.

Trzy lata więzienia za fizyczne i psychiczne znęcanie się nad przesłuchiwanymi nastolatkami z patriotycznej organizacji zażądał przed sądem prokurator IPN dla Tadeusza Ż., byłego stalinowskiego śledczego. Obrona chce uniewinnienia. Wyrok zostanie ogłoszony za tydzień.

Bitwa stoczona w czasie polsko-szwedzkiej wojny o Inflanty. Wojska polskie pod wodzą Jana Karola Chodkiewicza, rozbiły dwukrotnie liczniejszą, szwedzką armię Karola IX.

27 września o godz. 8.00 na Mokotowie rozpoczyna się silne natarcie niemieckie. Resztki oddziałów AK bronią się jeszcze w rejonie Bałuckiej, Wiktorskiej i Belgijskiej. Po przeanalizowaniu sytuacji strona polska wysyła parlamentariuszy celem pertraktacji w sprawie ewakuacji ludności cywilnej i rannych oraz ustalenia warunków kapitulacji dzielnicy.

W Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Niemiec Joachim von Ribbentrop i Związku Radzieckiego Wiaczesław Mołotow podpisali tzw. II pakt Ribbentrop-Mołotow, to jest niemiecko-sowiecki układ "o granicy i przyjaźni". Ustalał on linię graniczną na obszarze Polski wzdłuż linii: Pisa-Narew-Bug-San. ZSRR przypadło 52 procent terytorium Polski z 13 milionami ludności.

Bombardowana przez Luftwaffe, ostrzeliwana przez artylerię, atakowana przez pancerne dywizje Wehrmachtu stolica Polski broniła się cztery tygodnie. Symbolem bohaterskiej walki stał się prezydent Stefan Starzyński. 28 września mija 75 lat od kapitulacji Warszawy.

1 października gen. Tadeusz Komorowski "Bór" wyznacza komisję do prowadzenia rokowań kapitulacyjnych. W jej skład wchodzą: przewodniczący - płk dypl. Kazimierz Iranek-Osmecki "Heller", ppłk dypl. Zygmunt Dobrowolski "Zyndram", ppłk Franciszek Herman "Bogusławski" i kpt. Alfred Korczyński "Sas" - tłumacz. W nocy opracowany zostaje, z udziałem gen. Antoniego Chruściela "Montera", polski projekt umowy o zaprzestaniu działań bojowych w Warszawie. Ma on stanowić podstawę do rozmów ze stroną niemiecką. Po godz. 19, po upłynięciu terminu rozejmu, Niemcy wznawiają gwałtowny ostrzał artyleryjski Śródmieścia.

30 września o świcie, bez wcześniejszego ostrzału artyleryjskiego, wykorzystując zaskoczenie, nieprzyjaciel obsadza duży blok Spółdzielni "Zgoda" przy ul. Słowackiego na Żoliborzu. Po silnym przygotowaniu ogniowym rusza dalsze natarcie wroga na ulice Słowackiego i Gdańską oraz Plac Wilsona.

29 września rano rozpoczyna się generalny szturm na Żoliborz. Przeważające siły wroga kilkakrotnie nacierają od południa i zachodu. Pozycje powstańcze atakuje piechota 19. Dywizji Pancernej nieprzyjaciela, wsparta ogniem kilkudziesięciu czołgów i dział szturmowych.

28 września, po kapitulacji Mokotowa cały wysiłek bojowy Niemcy koncentrują na Żoliborzu. Przygotowują generalne uderzenie na dzielnicę. Od rana trwa silny ostrzał artyleryjski, zwłaszcza rejonu ul. Krasińskiego i Placu Wilsona. Oddziały nieprzyjaciela pacyfikują wsie puszczańskie. Palą Pociechę, Wiersze, Janówek, Brzozówkę, Krogulec i inne.

W świecie obozów koncentracyjnych więźniowie byli dla swoich oprawców jedynie numerami. I często tylko religia pozwalała im zachować wiarę w to, że są czymś więcej. Szczególnie okrutnie obchodzono się z duchownymi. Tak stało się w przypadku ks. Piotra Dańkowskiego, który w Wielki Piątek 1942 roku usłyszał od kapo: "dziś będziesz ukrzyżowany jak twój mistrz". Na plecy zarzucono mu ciężką kłodę, którą musiał dźwigać jak Jezus krzyż w drodze na Golgotę - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.PL.

Białostocki oddział IPN planuje ekshumację ofiar pogromu Żydów w Wąsoszu. Sprzeciwia się temu część społeczności żydowskiej, m.in. naczelny rabin Polski Michael Schudrich - pisze dziennik "Rzeczpospolita". Według relacji świadków, mord na Żydach w Wąsoszu został zainicjowany przez gestapo, ale dokonali go Polacy.

W akcji T4 niemieccy lekarze wymordowali 100 tys. ludzi, w tym 30 tys. Polaków. Niepełnosprawni zostali uznani przez Niemców za "niewartych życia". - Pierwszymi ofiarami byli pacjenci zakładu psychiatrycznego w Kocborowie. W ciągu niespełna półtora roku wymordowano niemal wszystkich z 1700 pacjentów. Wywożeni do lasów Szpęgawskich mężczyźni i kobiety sami musieli kopać swoje groby. W drugiej turze mordowano dzieci: pół setki małych pacjentów zostało uśmierconych już za szpitalnym murem poprzez podanie im końskich dawek środka nasennego, luminalu - pisze Aneta Wawrzyńczak w artykule dla WP.PL.

Niemieccy naziści chcieli zastąpić chrześcijaństwo nową świecką wiarą, której istotą był kult führera i narodu niemieckiego. Co zaskakujące, znaleźli licznych sprzymierzeńców w kościołach chrześcijańskich. - W 1927 roku wewnątrz rodzimego protestantyzmu powstał ruch, który określał się mianem Niemieckich Chrześcijan (Deutsche Kristen). Była to dziwna i odrażająca postać chrześcijaństwa, która nie miała nic wspólnego z jego pierwotnym duchem. Niemieckie Chrześcijaństwo dążyło do przekształcenia ewangelickiego Kościoła w strukturę podobną do III Rzeszy. Kościoły chrześcijańskie w okresie istnienia III Rzeszy nie zrobiły wiele, by się jej przeciwstawić - pisze Robert Jurszo w artykule dla WP.PL.

Choć w Polsce od dekad pozostaje niemal nieznany, w 180-milionowym Pakistanie Władysław Turowicz uchodzi za bohatera narodowego. W jaki sposób pilot z Polski zasłużył sobie na tak ważne miejsce w historii jednego z najludniejszych państw świata?

Jaka jest najgroźniejsza broń na świecie? Bomba atomowa? Broń biologiczna? Śmiercionośne substancje chemiczne? A może - jak w 1957 roku stwierdził Norman Cousins - żadna z nich nie dorównuje kontroli umysłu, konkretnie: przekazowi podprogowemu? O próbach zawładnięcia nad ludzkimi umysłami pisze dla Wirtualnej Polski Aneta Wawrzyńczak.

Słowianie od początku swojej aktywności politycznej, czyli od VI wieku, byli znani jako najeźdźcy, którzy w ciągu dwóch stuleci zajęli wielkie obszary Europy od Bałtyku po Kretę. Nie zawsze jednak zwyciężali, dlatego po przegranych bitwach wielu z nich trafiało na targi niewolnicze, których nie brakowało w Bizancjum, Italii czy państwie Franków. Jeńcy słowiańscy pojawili się wówczas na rynku w takiej ilości, że (jak twierdzi jedna z teorii językoznawczych) od razu powstało nowe łacińskie określenie niewolnika - sclavus, identyczne z nazwą Słowianina - Sclavus. Od tego słowa pochodzą dzisiejsze francuskie esclave czy angielskie slave - pisze Artur Szrejter w artykule dla WP.PL.

- Hipotetycznych polskich faszystów, którzy poszliby na kolaborację z Niemcami z pobudek ideologicznych, należałoby po wojnie powiesić. Ale konserwatywnemu politykowi, który dzięki ugodzie z Berlinem doprowadziłby do złagodzenia kursu okupacyjnego i uratował setki tysięcy rodaków, należałoby dać medal - mówi w wywiadzie dla WP.PL Piotr Zychowicz, autor książki "Opcja niemiecka". Historyk twierdzi, że Delegatura Rządu na Kraj w czasie rzezi wołyńskiej zabroniła Polakom przyjmowania broni od Niemców w obawie o opinie sojuszników.

Bombardowana przez Luftwaffe, ostrzeliwana przez artylerię, atakowana przez pancerne dywizje Wehrmachtu stolica Polski broniła się cztery tygodnie. Symbolem bohaterskiej walki stał się prezydent Stefan Starzyński. 28 września mija 75 lat od kapitulacji Warszawy.

Cichociemny major Bolesław Kontrym "Żmudzin" jedną z osób zidentyfikowanych wśród ofiar podjętych z warszawskiej Łączki - czytamy w "Naszym Dzienniku". Obok majora Bolesława Kontryma wśród osób o ustalonej tożsamości jest dwóch żołnierzy Armii Krajowej z garnizonu wileńskiego, jeden z Kedywu, drugi z wywiadu, kapitan i porucznik. Bohaterowie zostali straceni w 1949 i 1950 roku.

Sztandarową postacią wśród sportowców walczących z okupantem był długodystansowiec Janusz Kusociński. Jako bohaterowie powstania warszawskiego zapisali się oszczepnik Eugeniusz Lokajski i tenisista Ignacy Tłoczyński. Zapłacili za to najwyższą cenę - Kusociński został zamordowany, Tłoczyński nigdy nie wrócił do kraju. Lokajski zginął w ostatnich dniach powstania pod gruzami zbombardowanego domu przy ulicy Marszałkowskiej 129.

- Zwycięstwo w tej wojnie będzie należeć do tego z walczących, który pierwszy umieści armatę na pojeździe będącym w stanie poruszać się po wszystkich rodzajach terenu - stwierdził w pierwszych tygodniach I wojny światowej francuski pułkownik Jean Baptiste Eugène Estienne. Nie pomylił się. Czołgi miały istotny wpływ na zmianę sposobu prowadzenia wojny.

Polskie Państwo Podziemne, działające w latach 1939 -1945 na terenach okupowanych przez Niemców i Sowietów, było fenomenem w ogarniętej wojną Europie. Jego początkiem było utworzenie 27 września 1939 r. Służby Zwycięstwu Polski, przekształconej w Związek Walki Zbrojnej, a następnie w Armię Krajową.