historia (strona 67 z 150)

Polskie Państwo Podziemne, działające w latach 1939 -1945 na terenach okupowanych przez Niemców i Sowietów, było fenomenem w ogarniętej wojną Europie. Jego początkiem było utworzenie 27 września 1939 r. Służby Zwycięstwu Polski, przekształconej w Związek Walki Zbrojnej, a następnie w Armię Krajową.

W nocy z 26 na 27 września utworzono konspiracyjną organizację wojskową Służba Zwycięstwu Polski, przemianowaną w styczniu 1940 roku na Związek Walki Zbrojnej, a w lutym 1942 roku - na Armię Krajową. Została ona rozwiązana w styczniu 1945 roku, rozkazem dowódcy generała Leopolda Okulickiego.

W nocy z 25 na 26 września został aresztowany kardynał Stefan Wyszyński, prymas Polski Został zwolniony z miejsca odosobnienia 28 października 1956 roku.

W Bezdanach na Wileńszczyźnie grupa PPS-Frakcja Rewolucyjna, pod kierownictwem Józefa Piłsudskiego, dokonała napadu na pociąg pocztowy, konfiskując 200 tysięcy rubli należących do rosyjskiej kasy rządowej.

Odbyła się koronacja Stanisława Augusta Poniatowskiego.

26 września, zgodnie z rozkazem ppłk. Józefa Rokickiego "Karola", ok. godz. 4. rano rozpoczyna się ewakuacja kanałami oddziałów powstańczych z Mokotowa do Śródmieścia. Niemcy piętrzą w kanałach wodę, przez włazy wrzucają granaty, chemikalia i worki z piaskiem.

25 września od wczesnych godzin porannych nieprzyjaciel kontynuuje natarcie na Mokotów z południa i zachodu. Trwają zacięte walki na odcinku południowym. Szkoła przy ul. Woronicza siedmiokrotnie przechodzi "z rąk do rąk".

Ekspedycja "The Hunt for L72" odnalazła 22 września wrak polskiego niszczyciela eskortowego ORP Kujawiak, który zatonął 16 czerwca 1942 roku. Okręt trafił na minę w okolicach Malty. Eskortował konwój z zaopatrzeniem płynącym na wyspę.

Eksplozja pierwszej francuskiej bomby atomowej na atolu Fangataufa.

Urodził się Cyprian Kamil Norwid, poeta, dramatopisarz, malarz i rzeźbiarz, jeden z najważniejszych twórców polskiego Romantyzmu, nazywany także "czwartym wieszczem". Autor między innymi wiersza "Bema pamięci żałobny rapsod", dramatu "Kleopatra i Cezar", a także poematów, nowel i prozy - "Czarne kwiaty", "Białe kwiaty". Zmarł 23 maja 1883 roku w Paryżu.

24 września nieprzyjaciel zacieśnia pierścień wokół trzech walczących jeszcze ośrodków powstańczego oporu: Żoliborza, Śródmieścia i Mokotowa. Głównym celem ataku staje się Mokotów. W godzinach porannych rozpoczyna się generalne natarcie oddziałów niemieckich. Atak piechoty wspierają artyleria, lotnictwo i oddziały pancerne. Po zaciętych walkach na odcinkach południowym i południowo-wschodnim, Niemcy opanowują Królikarnię. Niszczą wysuniętą placówkę powstańczą przy Puławskiej 162 i docierają do linii ul. Ksawerów. Nocne natarcie oddziałów AK w celu odzyskania tego terenu kończy się niepowodzeniem.

Hetman polny litewski Jan Karol Chodkiewicz pokonał wojska szwedzkie w bitwie pod Białym Kamieniem.

W Warszawie powstał Komitet Obrony Robotników. Inicjatorzy KOR zainicjowali wszechstronną pomoc prawną, finansową i lekarską dla ofiar represji uczestników czerwcowych wystąpień robotniczych, szczególnie w Radomiu i Ursusie. W grupie założycielskiej było 14 osób, w tym: Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Jacek Kuroń, Jan Józef Lipski, Antoni Pajdak, Andrzej Szczypiorski.

Konwent Narodowy we Francji podjął uchwałę o zniesieniu monarchii i proklamowaniu republiki oraz wprowadził kalendarz republikański. Kalendarz funkcjonował do 1806 roku.

W Namysłowie zawarto pokój polsko-czeski kończący wieloletnie zmagania o Śląsk: Kazimierz Wielki zrzekł się tej dzielnicy na rzecz Czech, a Karol IV Robert w zamian zobowiązał się popierać polskie żądania zwrotu ziem, zgłaszane wobec Brandenburgii i zakonu krzyżackiego.

Ponad dziesięć tysięcy osób zginęło w Hondurasie w wyniku powodzi spowodowanej przez huragan "Hifi".

Armia Czerwona po przełamaniu obrony oddziałów polskich zajęła Grodno.

Z trzech stref okupacyjnych: amerykańskiej, brytyjskiej i francuskiej oraz Protektoratu Saary utworzono Republikę Federalną Niemiec.

Podczas obrony mostu na granicy polsko-rumuńskiej na Czeremoszu zginął Tadeusz Dołęga-Mostowicz, powieściopisarz, autor powieści obyczajowo-satyrycznych i sensacyjnych. Do najbardziej znanych należą: "Kariera Nikodema Dyzmy", "Znachor", "Profesor Wilczur". Urodził się 10 sierpnia 1989 roku.

23 września Pada Przyczółek Czerniakowski. W nocy z 22 na 23 września obrońcy Czerniakowa podejmują próbę przebicia się do Śródmieścia. Jedynie niewielkiej, pięcioosobowej grupce z kpt. Ryszardem Białousem "Jerzym" na czele udaje się dotrzeć do obsadzonego przez Powstańców gmachu YMCA przy Konopnickiej. Reszta oddziału dostaje się do niewoli. Niemcy pacyfikują dzielnicę.

Żołnierze por. Tadeusza Kuncewicza "Kmicica" przestali wierzyć, że wybuchnie III wojna światowa, więc postanowili uciec z komunistycznej Polski. Prawie im się udało. Zdradzili ich Amerykanie.

Za wolną Polskę byli gotowi oddać wolność i życie

Polskie wojska, dowodzone przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego, poniosły klęskę w starciu z wojskami turecko-tatarskimi pod Cecorą. Podczas odwrotu zginął Stanisław Żółkiewski.