II wojna światowa (strona 27 z 52)

Kiedy po południu w niedzielę 3 września 1939 r. nad Skierniewicami pojawiły się niemieckie bombowce, nawet w najczarniejszych scenariuszach nikt nie przypuszczał, że obiektem ataków z powietrza może stać się kościół, szpital czy szkoła. Z pewnością wierni zgromadzeni w kościele Św. Jakuba na popołudniowym nabożeństwie nie spodziewali się, że za moment na ich głowy posypią się cegły i odłamki murów po wybuchu bomby. I chociaż - jeśli wierzyć niemieckim dokumentom - celem bombardowania miały być węzeł kolejowy i linia torów Skierniewice-Koluszki, bomby zostały zrzucone w głównej mierze na spokojne miasto i jego cywilnych mieszkańców - pisze Szymon Nowak w artykule dla WP.

Pocisk wyłonił się na powierzchni, ze względu na utrzymujący się niski poziom wody.

W Wałbrzychu zakończyła się konferencja prasowa w głośnej w ostatnich dniach sprawie "złotego pociągu". Nie podano jednak wciąż jego dokładnej lokalizacji, wiadomo natomiast, że jest to miejsce w granicach Wałbrzycha.

Radziecki samolot z czasów II wojny światowej, ze szczątkami pilotów odkryto w starorzeczu Bzury w Kamionie. Na wrak natrafili członkowie Stowarzyszenia Eksploracyjnego na rzecz Ratowania Zabytków.

Rosja, jako państwo, czuje się upokorzona, bo jeszcze 25 lat temu granica jej wpływów sięgała do połowy terytorium Niemiec, aż do rzeki Łaby. Potem musiała się cofnąć o wiele dalej na Wschód. Putin chce pokazać, że dalej już nie ustąpi - mówi w rozmowie z Wirtualną Polską Roger Moorhouse, brytyjski publicysta i historyk, autor wydanej właśnie w Polsce książki "Pakt diabłów. Sojusz Hitlera i Stalina". Ekspert odnosi się do wypowiedzi rosyjskiego prezydenta, który w rocznicę zakończenia II wojny światowej, w obecności Angeli Merkel, usprawiedliwiał pakt Ribbentrop-Mołotow, mówiąc, że Polska "padła ofiarą własnej polityki". - W ten sposób wywołuje strach wśród krajów europejskich - tłumaczy historyk.

Jednym z charakterystycznych obrazów z II wojny światowej na Pacyfiku są płynące ku atakowanym wyspom amerykańskie amfibie. Dzięki tym gąsienicowym pojazdom żołnierze mogli dotrzeć w głąb plaży. Potężne wozy zapewniały im również wsparcie ogniowe i stanowiły osłonę przed ostrzałem wroga. Ich pierwowzór powstał jednak z myślą o zupełnie innym - cywilnym przeznaczeniu.

Nienawidził Hitlera i dyscypliny wojskowej. Po bazie chodził w rozpiętej kolorowej koszuli, okularach przeciwsłonecznych i sandałach, a jego najlepszy przyjaciel był czarnoskóry. - Marseille wpadał w sam środek alianckiego szyku i zestrzeliwał maszyny jedną po drugiej. Brytyjczycy byli całkowicie zdezorientowani, nie mogli uwierzyć w to, co widzą. Stawiał im czoło nawet, gdy dysponowali miażdżącą przewagą liczebną. Wkrótce stał się słynny i jego messerschmitt z żółtą "14" na kadłubie budził wśród nieprzyjaciół przerażenie - mówi Colin D. Heaton, amerykański historyk wojskowości.

Stałam na krawędzi wykopanego rowu i wraz z kilkunastoma innymi osobami czekałam na strzały. Jakimś cudem nie padły. Ktoś podszedł do dowódcy, coś mu szepnął i zostaliśmy uratowani. Tych kilkudziesięciu sekund nigdy jednak nie zapomnę. Można powiedzieć, że przeżyłam własną śmierć - mówi Westyna Gójska, która jako 19-latka wzięła udział w powstaniu warszawskim.

To jedna z największych zagadek II wojny światowej. W Górach Sowich, w miejscowości Ludwikowice Kłodzkie (gmina Walim), miały powstać potężne fabryki zbrojeniowe, w których naziści zamierzali produkować wunderwaffe, czyli cudowną broń dzięki której Adolf Hitler chciał wygrać II wojnę światową. Przy budowie kompleksu Riese (Olbrzym) pracowali robotnicy przymusowi i więźniowie obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Dramatyczne wydarzenia sprzed ponad 70 lat pokazano podczas widowiska historycznego. Wśród widzów był Jan Latański (numer obozowy 1277) - jedyny żyjący więzień tajnej fabryki zbrojeniowej Molke. Do Ludwikowic Kłodzkich przyjechał po raz pierwszy od zakończenia wojny.

8 sierpnia w czasie Powstania Warszawskiego zginął Juliusz Kaden-Bandrowski, pisarz i adiutant Józefa Piłsudskiego. W czasie okupacji stracił dwóch synów, sam został zabity z ręki tych, których w 1920 r. szedł wyzwalać. Tragiczną historię polskiego bohatera przybliża prof. Janusz Cisek.

W czasie II wojny światowej włoskie miasteczko Ortona stało się areną niezwykle krwawych walk między nacierającymi z południa siłami aliantów a wojskami niemieckimi. Bitwa była tak zaciekła, że miasto nazwano "małym Stalingradem". Dla próbujących zdobyć Ortonę Kanadyjczyków był to bardziej tragiczny epizod niż lądowanie w Normandii, a ostatni miesiąc 1943 roku zyskał miano "krwawego grudnia".

Cudowna marchewka, śmiertelnie groźna marihuana i mit boskiego przywódcy - decydenci, którzy zdają sobie sprawę z potęgi propagandy, są w stanie nie tylko wykorzystać do niej nawet najbardziej absurdalne zagadnienia, ale także sprawić, że szerokie rzesze ludzi uwierzą w niedorzeczny przekaz. W artykule dla Wirtualnej Polski Michał Staniul przeanalizował kilka przypadków, które z całą mocą ukazują, jak ogromną siłę miała propaganda w XX wieku.

1 sierpnia 1944 r. na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego "Bora" w Warszawie wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i dominacji sowieckiej.

Można odnieść wrażenie, że niektóre dokumenty dotyczące II wojny światowej mogą nie być odtajnione nigdy, a przynajmniej jeszcze przez kilkadziesiąt lat. Dotyczy to tylko tych stworzonych nie przez służby wywiadowcze, lecz także przez tajne komórki ministerstw spraw zagranicznych i obrony. Powodem tego bywa ochrona wątpliwego dobrego imienia rządów i polityków, którzy z różnych przyczyn - a nie zawsze był to interes państwa - dopuszczali się zdrady sojusznika, a nawet zbrodni.

Winston Churchill obawiał się, że niemieckie rakiety V2, które spadały na Londyn, wywołają panikę, dlatego Brytyjczycy zdecydowali się na cenzurowanie informacji o atakach. Alianci nie chcieli dawać Hitlerowi przewagi psychologicznej. - Zobaczyłem coś w rodzaju małego atomowego grzyba - mówi John Malin, który w wieku 15 lat był świadkiem eksplozji rakiety.

Polscy piloci bombowców początkowo atakowali cele w okupowanej Francji i Holandii, jednak najtrudniejsze misje czekały na nich na niemieckim niebie - polskie dywizjony bombardowały m.in. Berlin. Przez cały czas szukano też nowych ludzi do załóg. Na ochotnika zgłaszali się kolejni piloci.

Latem 1940 roku, po szybkim pokonaniu Francji, III Rzesza rozpoczęła przygotowania do inwazji na Wielką Brytanią. Aby było to możliwe, Niemcy musieli najpierw zdobyć panowanie w powietrzu. Marszałek Hermann Göring rzucił do walki całe siły Luftwaffe. Naprzeciw nich, u boku Brytyjczyków, stanęły Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii, które liczyły 9 tys. ludzi.

Wiadomość o napaści Polski na III Rzeszę trafiła do gazet na całym świecie. W taki właśnie sposób konflikt z Polską próbowała przedstawić propaganda III Rzeszy. - To klasyczny przykład podstępu obliczonego na zyskanie międzynarodowego poparcia. Pomógł on też Hitlerowi uwiarygodnić atak w oczach żołnierzy - mówi gen. Wesley Clark, były naczelny dowódca Połączonych Sił Zbrojnych NATO w Europie.

W ciągu dwóch dni od rozpoczęcia Operacji Uran, milion żołnierzy Armii Czerwonej przerwał niemieckie linie i okrążył wojska Hitlera oblegające Stalingrad. Niemcy stracili główne linie zaopatrzenia, szybko zaczęło im brakować jedzenia, paliwa i amunicji.

- Wszyscy chcieliśmy trafić na front - wspomina Ludwig Bauer, który jako 18-latek wstąpił do niemieckiej armii. Dostał się do wojsk pancernych. Na początku 1941 roku wraz z tysiącami innych czołgistów wysłano go na wschód, gdzie III Rzesza przygotowała potężną ofensywę. Za wyjątkową odwagę w największych pancernych bitwach uhonorowano go Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego - jednym z najwyższych odznaczeń III Rzeszy.

Skandaliczne odkrycie we Francji. Jak informują zachodnie agencje prasowe, w magazynach Muzeum Instytutu Medycyny Sądowej Uniwersytetu w Strasburgu odkryto, że wciąż przechowywane są tam szczątki 86 żydowskich ofiar hitlerowskiego obozu zagłady. Próbki tkanek zostały zebrane do badań medycznych przez nazistowskiego lekarza Augusta Hirta, który chciał stworzyć "kolekcję szkieletów".

- Kwestia Szczecina była sporna i to ostatecznie Stalin przesądził, że zarówno Szczecin pozostanie w granicach Polski, jak i to właśnie Nysa Łużycka będzie granicą polsko-niemiecką - mówi w programie "Tajemnice PRL" prof. Paweł Machcewicz, dyrektor powstającego w Gdańsku Muzeum II Wojny Światowej.

Tysiące czołgów, samolotów, dział artyleryjskich i żołnierzy. T-34 w desperackim ataku szarżujące na pozycje Tygrysów, pojedynki z odległości kilkunastu metrów, żołnierze rzucający się na pancerze Ferdinandów z wiązkami granatów. Krzyk płonących żywcem czołgistów słyszany w słuchawkach ich kompanów, niebo czarne od dymu i ziemia, która drży od eksplozji. Bitwa na Łuku Kurskim nie ma sobie równych. Tak pod względem znaczenia strategicznego, jak również skali. W lipcu mijają 72 lata od największego starcia pancernego w dziejach - pisze Marcin Makowski w artykule dla WP.

- Chodzi o ratowanie Niemiec. I o nic więcej - powiedział ze śmiertelną powagą pułkownik Claus von Stauffenberg do dr. Carla Goerdelera, który po zabiciu Adolfa Hitlera miał zostać kanclerzem III Rzeszy. To zdanie dokładnie oddaje motywy, którymi kierował się Stauffenberg dokonując dwa miesiące później zamachu na Führera. 21 maja 1944 roku młody pułkownik nie chciał słuchać o przekonaniach Goerdelera. Ratowanie Niemiec oznaczało dla niego m.in. utrzymanie Poznania i Gdańska w granicach Rzeszy. Dziś jest bohaterem Niemiec, a jego imię nosi ulica w centrum Berlina.