Trwa ładowanie...

Kiedy poznamy premiera i rząd? Przedstawiamy kalendarz

W tę niedzielę wybraliśmy nowy skład parlamentu. Lokale wyborcze były czynne od 7.00 aż do 21.00. A co dzieje się później? Krok po kroku wskazujemy, kiedy poznamy nazwisko nowego premiera. Z sondażu exit poll wynika, że to opozycja będzie mogła stworzyć nowy rząd w Polsce.

Sala plenarna SejmuSala plenarna SejmuŹródło: East News, fot: Piotr Molecki
d4bip2z
d4bip2z

Do godziny 21.00 obowiązywała cisza wyborcza i cisza referendalna, co oznacza, że był to czas, w którym wszelka agitacja polityczna była całkowicie zakazana.

Pierwsze sondażowe wyniki wyborów exit poll, opublikowane o godz. 21, dały wygraną PiS (36,8 proc.), ale w przeliczeniu na mandaty to opozycja może stworzyć rząd. W takim układzie PiS miałoby bowiem 200 mandatów, a opozycja łącznie 248.

Wyniki wyborów parlamentarnych 2023 według exit poll IPSOS Wirtualna Polska
Wyniki wyborów parlamentarnych 2023 według exit poll IPSOSŹródło: Wirtualna Polska
  WP
Tak będzie wyglądać nowy Sejm Wyniki exit pollŹródło: WP

Wybory parlamentarne 2023. Wyniki exit poll IPSOS:

  • Prawo i Sprawiedliwość - 36,8 proc.
  • Trzecia Droga - 13 proc.
  • Lewica - 8,6 proc.
  • Bezpartyjni Samorządowcy - 2,4 proc.
  • Polska Jest Jedna - 1,2 proc.
d4bip2z

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Nocny odwet Izraela. Siedziby Hamasu i Hezbollahu w ogniu

Kiedy poznamy premiera i rząd?

Wybory to dopiero początek. To, co nastąpi po nich jest równie ważne.

Kalendarz powyborczy precyzyjnie określa, kiedy i w jaki sposób powinien zostać powołany nowy rząd, który będzie oparty na składzie nowego parlamentu. W związku z tym przygotowaliśmy przewodnik, który wyjaśnia, czego można spodziewać się w najbliższych tygodniach po wyborach.

Pierwszy ruch prezydenta

Zgodnie z art. 154 Konstytucji RP, to prezydent ma obowiązek desygnować prezesa Rady Ministrów. Zazwyczaj jest to osoba, którą sugeruje nowa większość parlamentarna - jest to jednak zwyczaj. Osoba desygnowana postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Prezesa Rady Ministrów jest nazywana "prezydenckim kandydatem" do objęcia urzędu szefa rządu.

d4bip2z

Warto zauważyć, że desygnowana osoba nie posiada w tym momencie jeszcze żadnych uprawnień - z wyjątkiem politycznego przywileju do sformowania własnej Rady Ministrów, której skład przedstawia Prezydentowi. A głowa państwa nie ma z kolei uprawnienia do ingerencji w skład osobowy proponowanego rządu.

Kiedy to wszystko się dzieje?

Prezydent powołuje prezesa Rady Ministrów oraz pozostałych członków rządu w ciągu 14 dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu. Następnie premier - w ciągu 14 dni od dnia powołania przez prezydenta - przedstawia Sejmowi program działania Rady Ministrów (zwany również exposé) z wnioskiem o udzielenie jej wotum zaufania.

Pierwsze posiedzenia Sejmu i Senatu też są zwoływane przez prezydenta RP. Muszą one odbyć się na dzień przypadający w ciągu 30 dni od dnia wyborów (a więc tym razem będzie to 14 listopada). Zatem do 28 listopada Prezydent powinien mieć swojego kandydata. Z kolei do 12 grudnia nowy premier musi stanąć przed Sejmem ze swoim rządem.

Ale co, jeśli proces powołania nowego rządu nie pójdzie zgodnie z planem? Istnieją na to określone procedury.

d4bip2z

W przypadku niepowołania Rady Ministrów lub nieudzielenia jej wotum zaufania w wyżej opisanym trybie, to Sejm przejmuje inicjatywę. To jego posłowie i posłanki wybierają prezesa Rady Ministrów oraz proponowanych przez niego członków Rady Ministrów spośród kandydatów zgłoszonych przez posłów.

Po Sejmie, znowu prezydent

Wybór ten musi być dokonany bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Prezydent powołuje tak wybraną Radę Ministrów i odbiera przysięgę od jej członków.

d4bip2z

Ale co, jeśli nadal nie uda się powołać nowego rządu?

Gdyby w powyższej procedurze nie doszło do powołania Rady Ministrów, na mocy art. 155 Konstytucji RP, prezydent znów w ciągu kolejnych 14 dni powołuje prezesa Rady Ministrów i na jego wniosek pozostałych członków rządu oraz odbiera od nich przysięgę.

Następnie, Sejm w ciągu 14 dni od dnia powołania Rady Ministrów przez prezydenta, udziela jej wotum zaufania większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

d4bip2z

Ale co, jeśli i to się nie uda? Jeśli Rada Ministrów nie otrzyma wotum zaufania także i w tym trybie próby się mogą skończyć - prezydent ma prawo skrócić kadencję Sejmu. Skutkuje to automatycznym skróceniem kadencji Senatu i zarządzeniem wyborów do Sejmu i Senatu.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl
d4bip2z
Oceń jakość naszego artykułu:
Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.

WP Wiadomości na:

Wyłączono komentarze

Jako redakcja Wirtualnej Polski doceniamy zaangażowanie naszych czytelników w komentarzach. Jednak niektóre tematy wywołują komentarze wykraczające poza granice kulturalnej dyskusji. Dbając o jej jakość, zdecydowaliśmy się wyłączyć sekcję komentarzy pod tym artykułem.

Paweł Kapusta - Redaktor naczelny WP
Paweł KapustaRedaktor Naczelny WP
d4bip2z
Więcej tematów