Największa zbrodnia w Europie

To była największa zbrodnia w Europie od czasów drugiej wojny światowej. Wieczorem 11 lipca 1995 roku serbskie wojska dowodzone przez gen. Ratko Mladicia zajęły niewielkie miasto położone na granicy serbsko-bośniackiej – Srebrenicę. W ciągu kilku dni dokonali masowych egzekucji. Zginęło ponad 8000 bośniackich muzułmanów (czytaj więcej).

Na zdjęciu: masowy grób odkryty rok po masakrze.

Wokół Srebrenicy znajdowała się enklawa dla muzułmańskich Bośniaków chroniona przez siły ONZ. Serbom zależało jednak na odzyskaniu miasta. Gdy weszli do Srebrenicy, 25 tysięcy Bośniaków schroniło się w Potoczari. Strzec ich miał mały holenderski batalion (czytaj więcej).

Następnego dnia doszło do pierwszych egzekucji. Wkrótce uchodźców, którzy wpadali w ręce Serbów, poddano segregacji. Kobiety, dzieci i starców ładowano do podstawionych autobusów. Mężczyzn i młodych chłopców oddzielono od rodzin (czytaj więcej).

Mordowano ich w małych grupach. Ze związanymi rękami i oczami czekali na rozstrzelanie. Ich ciała ziemią zakrywały buldożery.

Do tej pory odnaleziono ponad 21 zbiorowych grobów (czytaj więcej).

15 lat po zbrodni nadal trwa identyfikacja szczątków znalezionych w masowych grobach. Dotychczas za pomocą testów DNA udało się zidentyfikować 6,5 tys. ofiar mordu.

Tych, których tożsamość udało się poznać, rodziny mogły ponownie pochować. W Potoczari spoczywa 3749 ofiar zbrodni w Srebrenicy. Szczątki kolejnych 775 zabitych zostaną pochowane podczas obchodów 15. rocznicy masakry.

Przyjmuje się, że głównym odpowiedzialnym za rzeź Srebrenicy jest gen. Ratko Mladić, poszukiwany międzynarodowym nakazem aresztowania przez specjalny tymczasowy Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii (czytaj więcej).

Dla uczczenia pamięci ofiar zbrodni w Srebrenicy zorganizowano marsz, w którym wzięło udział około 5 tys. ludzi. W ciągu trzech dni przeszli oni 100 km. Swoją drogę zadedykowali tym, którzy przez lasy uciekli z oblężonego miasta.

W obchodach 15. rocznicy masakry w Srebrenicy wezmą udział m.in. prezydenci Serbii - Boris Tadić, Czarnogóry - Filip Vujanović, Chorwacji - Ivo Josipović oraz premier Turcji Recep Tayyip Erdogan.

ONZ-owski trybunał ds. zbrodni wojennych na obszarze dawnej Jugosławii oraz najwyższy organ sądowy ONZ Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości uznały masakrę muzułmańskich mężczyzn i chłopców za ludobójstwo.

Po latach nieuznawania tragedii w Srebrenicy, pod koniec marca serbski parlament uchwalił rezolucję potępiającą masakrę. Nie uznał jej jednak za ludobójstwo, co wywołało rozczarowanie rodzin ofiar.

Pamięć po przelanej krwi nie przemija. Rodziny ofiar domagają się sprawiedliwości przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym ds. zbrodni w byłej Jugosławii. Posądzany o dowodzenie podczas rzezi w Srebrenicy, gen. Mladić, pozostaje nieuchwytny (czytaj więcej o poszukiwaniach Mladicia).