Zełenski nie tylko z Tuskiem. Znamy kulisy spotkania u prezydenta

Ostatnia rozmowa między prezydentami obu krajów miała miejsce - według oficjalnych komunikatów - 11 listopada ubiegłego roku. Andrzej Duda rozmawiał wówczas telefonicznie z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, który złożył Polakom życzenia z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Było to kilka dni po rozstrzygnięciu wyborczym w USA, gdzie triumfował Donald Trump.

Od tamtego czasu prezydent elekt Stanów Zjednoczonych zapowiadał wielokrotnie, że wojnę w Ukrainie trzeba zakończyć, a on chce w tej sprawie spotkać się z Władimirem Putinem. Co na to prezydent Duda, który jest w dobrych relacjach z Trumpem i konsekwentnie od lat stawia na lidera Republikanów? Nieoficjalnie, na ten temat będą rozmawiać w Belwederze prezydenci Polski i Ukrainy. Ale nie tylko. Ważną kwestią jest również - w kontekście prezydentury Trumpa i jego mocnych słów pod adresem europejskich państw w NATO - dalsza pomoc wojskowa dla Ukrainy.

Wcześniej prezydent Ukrainy spotka się z premierem Donaldem Tuskiem. Spotkanie zaplanowano na godz. 10:30 w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Wspólna konferencja prasowa zapowiadana jest o godz. 12.40.

We wtorek "Dziennik Gazeta Prawna" podał, że wizyta ma związek z ekshumacjami na zachodzie Ukrainy. Fundacja Wolność i Demokracja poinformowała w poniedziałek, że w kwietniu rozpocznie prace ekshumacyjne ofiar zbrodni UON i UPA w Puźnikach w Ukrainie.

Prezydent Wołodymyr Zełenski poprosił także o spotkanie prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego - powiedział na antenie radia RMF FM Sławomir Nitras, minister sportu i turystyki. Zełenski w imieniu Ukrainy ma podziękować Warszawie za pomoc w czasie wojny Ukraińcom, państwu ukraińskiemu i Kijowowi.

Minister dodał, że ma nadzieję, iż dzisiejsza wizyta Wołodymyra Zełenskiego przyniesie ostateczny przełom w sprawie Wołynia i będziemy mogli rozpocząć ekshumacje.

Polskę i Ukrainę od wielu lat różni pamięć o roli Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii, która w latach 1943-45 dopuściła się ludobójczej czystki etnicznej na około 100 tys. polskich mężczyzn, kobiet i dzieci. O ile dla polskiej strony była to godna potępienia zbrodnia ludobójstwa (masowa i zorganizowana), o tyle dla Ukraińców był to efekt symetrycznego konfliktu zbrojnego, za który w równym stopniu odpowiedzialne były obie strony. Dodatkowo Ukraińcy chcą postrzegać OUN i UPA wyłącznie jako organizacje antysowieckie (ze względu na ich powojenny ruch oporu wobec ZSRR), a nie antypolskie.

W latach 2017-24 IPN wystosował do organów ukraińskiej administracji dziewięć oficjalnych wniosków ogólnych, które obejmowały uzgodnienie możliwości prowadzenia prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych łącznie w 65 lokalizacjach (miejsca powtarzały się w związku z koniecznością ponawiania wniosków). Część z nich została rozpatrzona pozytywnie i przeprowadzone zostały prace. W innych miejscach nie wyrażono zgody na prace, a niektóre wnioski pozostały bez odpowiedzi.