Oburzenie na Bałkanach. "Rząd wypowiedział wojnę narodowi"
Rząd Serbii przywrócił we wtorek możliwość eksploatacji litu w zachodniej części kraju - przekazały władze w Belgradzie. Decyzja ta wywołała masowy sprzeciw. - Rząd wypowiedział wojnę swojemu narodowi - poseł opozycji Aleksandar Jovanović Ćuta.
Prezydent Serbii Aleksandar Vucic
Rząd "podjął działania mające na celu przywrócenie porządku prawnego, jaki istniał przed przyjęciem przepisów uznanych niedawno za niekonstytucyjne" - napisano. Belgrad przywrócił rozporządzenie ws. planu przestrzennego projektu wydobycia litu w Dolinie Jadar na zachodzie kraju.
W ubiegły czwartek Trybunał Konstytucyjny Serbii uznał decyzję rządu z 2022 r. o wstrzymaniu projektu Jadar za niezgodną z konstytucją. Serbskie władze przyjęły ją wówczas w odpowiedzi na masowe protesty przeciwko uruchomieniu kopalni litu.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że rząd przekroczył w 2022 r. granice swoich kompetencji, wydając rozporządzenie w sposób niezgodny z konstytucją.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Dojdzie do eskalacji po zamachu na Trumpa. "Może dojść do przemocy"
Plan wydobycia litu pojawił się ponownie w debacie publicznej Serbii przed kilkoma tygodniami. Prezydent Serbii Aleksandar Vuczić i inni urzędnicy wielokrotnie podkreślali, że projekt stanowi wielką szansę gospodarczą dla kraju.
Wydobyciu sprzeciwiają się z kolei aktywiści i część społeczeństwa wskazująca na potencjalne negatywne skutki dla środowiska.
""Rząd wypowiedział wojnę swojemu narodowi". Wrze w Serbii
Wtorkową decyzję władz skomentował m.in. poseł opozycji Aleksandar Jovanović Ćuta. "Rząd wypowiedział wojnę swojemu narodowi, dlatego zapraszamy wszystkich obywateli do przygotowania się do powszechnej mobilizacji; brońmy wspólnie Doliny Jadar" - wezwał.
Savo Manojlović, lider ruchu Kreni-Promeni, powiedział, że "podejmując tę decyzję rząd bierze na siebie odpowiedzialność za ewentualne niepokoje i konflikty społeczne".
Lit i jego związki są m.in. wykorzystywane do produkcji szkła i ceramiki żaroodpornej, wytrzymałych stopów używanych w lotnictwie, ogniw litowych i akumulatorów litowo-jonowych.
Geolodzy oceniają, że w Dolinie Jadar mogą znajdować się największe w Europie zasoby surowca. Badacze z Economist Intelligence Unit zauważyli, że "wydobycie litu mogłoby być dla Serbii niesłychanie dochodowe".
W kraju znajduje się 1,3 proc. znanych na świecie zasobów metalu. Szacunkowa wartość serbskiego litu to 4 mld euro, a jego wydobycie w ciągu dziesięciu lat mogłoby zapewnić setki miejsc pracy i stały strumień dochodów dla rządu" - podkreślili analitycy.
