zbrojenia

– To będzie cud, jeśli nie wybuchnie – tak o perspektywie kolejnego globalnego konfliktu zbrojnego wypowiedział się były prezydent Serbii Aleksandar Vučić. W wywiadzie udzielonym rosyjskiej dziennikarce Kseni Sobczak polityk przekonywał, że bezprecedensowe zbrojenia w Europie nieuchronnie doprowadzą do eskalacji, przywołując znaną literacką zasadę o "strzelbie Czechowa".

- Ukraina nie musi dziś szukać bohaterów z czasów II wojny światowej. Ma dziś bohaterów, którzy bronią kraju. Decyzja prezydenta Wołodymyra Zełenskiego jest niezrozumiała i nieakceptowalna - podkreśla wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz w rozmowie z "Rzeczpospolitą".

W sobotę podpisano 29 umów zbrojeniowych wartych 78 mld zł w ramach programu SAFE. "Wszystko w polskich firmach" - napisał w mediach społecznościowych premier Donald Tusk. "Mam nadzieję, że wreszcie dotarło do prezydenta i prezesa" - dodał.

Rząd Norwegii przeznaczy kolejne miliardy euro na zbrojenia, przyspiesza realizację strategicznych projektów wojskowych i wzmacnia granicę z Rosją. To spowoduje, że do 2035 r. kraj osiągnie próg 3,5 proc. PKB na obronność, dzięki czemu spełni minimalne wymagania NATO.

Są nowe pomysły na to, jak obejść weto prezydenta. Wirtualna Polska poznała szczegóły tych prac. Na teraz cel jest taki, by jednak zapewnić dostęp do unijnych pożyczek także służbom podległym MSWiA i na projekty infrastrukturalne. Problem polega na tym, że jakiekolwiek działanie musi być możliwe bez kolejnej ustawy. Inaczej koalicji znowu grozi weto.

Weto było błędem i niedobrą decyzją, dlatego warto za nią przeprosić - ocenił szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz podczas wizyty w siedzibie 18. Batalionu Rozpoznawczego w Białej Podlaskiej.

Zdania wobec SAFE są podzielone, jednak sympatyków programu wciąż jest więcej - wynika z sondażu CBOS, który opisuje "Dziennik Gazeta Prawna". Stosunek do programu jest silnie powiązany z politycznymi sympatiami.

W programie WP "Bez doktryny" Zbigniew Parafianowicz wskazał, że zakupy zbrojenia z USA też odbywają się z pewną warunkowością. - Dowodem były zakupy tureckie. W momencie, gdy Turcja zaczęła kupować w Rosji zestawy S-400, to została wykluczona z programu F-35, a współpraca z Turcją została ograniczona - mówił. - Nie ma czegoś takiego jak nieuwarunkowane polityką zakupy wyrafinowanego sprzętu wojskowego. To jest fikcja - wskazał. Marek Magierowski wskazał, że Polska może zetknąć się z amerykańską warunkowością przy wyborze kontrahenta do budowy kolejnej elektrowni jądrowej.

Marek Magierowski, były ambasador i doświadczony dyplomata, razem ze Zbigniewem Parafianowiczem zadebiutowali w nowym programie WP "Bez doktryny". W dogłębnej analizie eksperci ocenili skutki weta prezydenta Karola Nawrockiego wobec programu SAFE oraz ryzyka związane z bezkrytycznym poleganiem na amerykańskich zbrojeniach.

Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie zapewnia, że nie była w żaden sposób zaangażowana w powstanie koncepcji określanej jako "SAFE 0 proc.". W debacie publicznej pojawiły się wcześniej sugestie, że propozycja finansowania zakupów uzbrojenia z wykorzystaniem NBP mogła być inspirowana przez stronę amerykańską.

- Na pewno chodzi o to, żeby w jakikolwiek sposób zacząć uzasadniać weto i to jest intencja, działalność, aktywność prezydenta Nawrockiego - tak o propozycji "SAFE 0 proc." prezydenta Karola Nawrockiego mówił w programie "Tłit" Wirtualnej Polski senator Koalicji Obywatelskiej Grzegorz Schetyna.

Rząd z dystansem podchodzi do pomysłu z Pałacu Prezydenckiego na "SAFE 0 proc.". Nie kupuje też narracji Nawrockiego o zastąpieniu SAFE, bo skoro jest szansa wygenerować tani pieniądz w Polsce, to lepiej wydać na armię jeszcze więcej. Czeka na więcej szczegółów, ma też obawy o ekonomiczne i prawne konsekwencje tych pomysłów. Jednocześnie w tej sytuacji ocenia, że weto prezydenta jest bardziej pewne niż dotychczas.

- Mamy dla SAFE konkretną polską, bezpieczną i suwerenną alternatywę - ogłosił prezydent Karol Nawrocki. Głowa państwa wspólnie z prezesem NBP Adamem Glapińskim proponuje "Polski SAFE 0 proc.". Plan zakłada sfinansowanie zbrojeń kwotą 185 mld zł bez zaciągania unijnych pożyczek.

Sejm przegłosował w piątek ustawę dotyczącą unijnego programu SAFE, otwierając drogę do gigantycznych pożyczek na polskie zbrojenia. Decyzję skomentował już premier Donald Tusk, posługując się grą słów.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty ocenił, że prezydent Karol Nawrocki nie podpisze ustawy o SAFE. - On jest zideologizowany, bo po prostu myśli w kategoriach ideologii, a nie w kategoriach dobra państwa polskiego - stwierdził w rozmowie z TOK FM.

- SAFE nie oznacza, że kończymy zakupy w innych częściach świata - deklaruje Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik rządu do spraw Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy. Już we wtorek na szczeblach unijnych ma zapaść decyzja akceptująca nasz plan zakupowy w ramach instrumentu SAFE. - To otwiera nam drogę do podpisania umowy kredytowej i pożyczkowej w połowie marca - wskazuje nasza rozmówczyni.

Program SAFE, zakładający miliardowe pożyczki na zbrojenia z UE, wywołuje ostry spór polityczny. Prezes PiS Jarosław Kaczyński ostrzega przed utratą suwerenności, ale gen. Tomasz Drewniak w rozmowie z "Faktem" punktuje tę retorykę. - Mam wrażenie, że to właśnie kontrola wydatków jest dla tego środowiska największym problemem - ocenia wojskowy.

Obywatele Zachodu coraz częściej uważają, że świat zmierza w kierunku globalnej wojny - wynika z sondażu opublikowanego w piątek przez portal POLITICO. Respondenci z USA, Kanady, Francji i Wielkiej Brytanii uważają, że wybuch wojny światowej w ciągu pięciu lat jest bardziej prawdopodobny niż pokój.

Prezydenckie "tak" dla rządowej ustawy o SAFE wcale nie jest pewne. Rząd, działając w pośpiechu, stara się zbijać argumenty przeciwników programu, ale sceptyczne są prezydenckie BBN i opozycja. Do tego niektóre pozycje na liście finansowania projektów z SAFE były przedmiotem dopytywania na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Jednym z potencjalnych beneficjentów SAFE zaskoczony miał być nawet sam premier Donald Tusk.

Prezydent waha się, czy dać zielone światło ustawie uruchamiającej w Polsce 44 mld euro z unijnego instrument zbrojeniowego SAFE. Rząd nie wyobraża sobie innego scenariusza niż podpis i chce szybko projekt przeprocedować, bo terminy gonią. PiS bije na alarm, ale także w rządzie trwa zakulisowy spór między MON a resortem finansów o to, który z nich weźmie na siebie ciężar spłaty unijnej pożyczki.

- Donald Trump wali kijem bejsbolowym, potem jest zgiełk, awantura i zamieszanie, a potem wszyscy oddychają z ulgą, uff dobrze się skończyło - tak o taktyce Donalda Trumpa mówił europoseł PiS Michał Dworczyk. - Styl jest prostacki i brutalny, zgodzimy się co do tego, ale jest skuteczny - dodał.

- Budujemy polski system antydronowy na wypadek wojny. Będzie to rozwiązanie kompletne, które zabezpieczy zarówno północną, jak i wschodnią granicę Rzeczpospolitej na niespotykaną dotąd skalę - zapowiada wiceminister obrony Cezary Tomczyk w rozmowie z Wirtualną Polską. Wskazuje też, co dalej z zakupami dla wojska z unijnego programu SAFE, a także składa jasną deklarację w sprawie tzw. podatku wojennego i możliwości odwieszenia poboru.

Serwis Politico dotarł do planu zakupów uzbrojenia, przyjętego przez niemieckie władza. Wynika z nich, że skorzystają na tym przede wszystkim europejskie firmy. Tylko 8 proc. środków zostanie przeznaczonych na broń z USA.

- Dobrze, gdy w części jawnej można zaprezentować stanowisko rządu. To miejsce, gdzie można poinformować pana prezydenta o działaniach rządu, szczególnie w tych dziedzinach, gdzie prezydent ma ograniczone możliwości czy brak wiedzy - powiedział premier Donald Tusk na posiedzeniu Rady Gabinetowej.

Eksperci ostrzegają, że rząd powinien szybko ustalić jasne reguły przyznawania środków z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. W przeciwnym razie istnieje ryzyko powtórzenia się sytuacji podobnej do afery w sektorze HoReCa – podał w poniedziałek "Puls Biznesu".