Duda postawił Piłsudskiego w centrum obchodów odzyskania niepodległości. "Uważam to za błąd"

Prezydent Andrzej Duda wygłosi przed Zgromadzeniem Narodowym orędzie z okazji 150. rocznicy urodzin Józefa Piłsudskiego. Jak pan to ocenia?

Uważam to za błąd. W historii III Rzeczypospolitej mieliśmy okazję trochę odrobić to, czego nie udało nam się osiągnąć w II Rzeczypospolitej - przekonania, że liczy się państwo i republika, a nie osoba. Konstruowanie obchodów wokół Józefa Piłsudskiego zabija świadomość, że to było odzyskanie niepodległości, w nawiązaniu do I Rzeczypospolitej.

Taki sposób świętowania odzyskania niepodległości to wyraz naszej niedojrzałości narodowej: nie jesteśmy w stanie skupić się na instytucji państwa, potrzebna jest nam osoba, którą heroizujemy. Chcę zaznaczyć, że ja nie jestem wobec Marszałka taki krytyczny. Ale przykre jest, że aby opowiedzieć niepodległość, musimy to powiązać z życiem jednego z jej twórców, musimy go heroizować, przydawać niemal boskich cech. Wystarczy spojrzeć jaki język jest używany do opisywania marszałka Piłsudskiego.

Na to każdy sam musi sobie odpowiedzieć. Mi chodzi o to, że obchody powinny odbywać się w rocznice wydarzeń związanych z niepodległością, a nie prywatne rocznice urodzin jej twórców.

Przede wszystkim powinno się wyeksponować sprawę i fakt historyczny, że to odzyskanie niepodległości, a nie początek państwa.

Wszystkie osoby istotnie zaangażowane w proces odzyskiwania niepodległości, ich pozytywne strony. A o czasach sanacyjnych, gdy panował urzędowy kult marszałka, przewidziany ustawami, powinno się mówić z uwzględnieniem błędów tego okresu. Wówczas Wincenty Witos, który był premierem podczas wojny polsko-bolszewickiej, miał kłopoty, co jest jednak kompromitujące.

Wiadomo, że zostaną złożone kwiaty pod pomnikiem Wincentego Witosa, pewnie też Ignacego Jana Paderewskiego, ale chodzi o to, by nie wiązać tych obchodów z jedną osobą, wokół tworzy się kult, heroizuje ją i przedstawia niewłaściwą wizję historii. Polacy są na tyle dojrzali, by móc świętować także dorobek i wkład Witosa, kard. Kakowskiego, Dmowskiego czy gen. Hallera.