historia (strona 95 z 151)

W 1920 r., po dwóch powstaniach, zdawano sobie sprawę, że to nie koniec walki o Górny Śląsk. Choć o losie regionu zdecydować miał plebiscyt, to tak Polacy, jak i Niemcy szykowali się do boju. W końcu czym jest karta do głosowania wobec karabinu i realnej siły? Obecność mieszanej policji i oddziałów alianckich nie była gwarantem spokoju, wciąż dochodziło do starć Niemców z Polakami. Polscy powstańcy zadbali, aby w przypadku wybuchu walk, precyzyjnie zaplanować i przeprowadzić ataki, które utrudnią przesłanie wsparcia dla Niemców.

W Reims we Francji hitlerowskie Niemcy podpisały akt kapitulacji wobec aliantów zachodnich. Dzień później na żądanie Rosjan ceremonię powtórzono w obecności dowódcy sił radzieckich marszałka Georgija Żukowa.

George Baldwin Selden z Rochester w Stanach Zjednoczonych złożył pierwszy w historii USA patent na samochód. Przyznano go w 1898 roku na unikatowe połączenie silnika spalinowego z powozem.

Urodził się Stanisław Witkiewicz, malarz, krytyk literacki, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego w budownictwie. Zaprojektował między innymi willę "Pod Jedlami" w Zakopanem i Kaplicę Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce. Zmarł 5 września 1915 roku.

Urodził się Stanisław Sosabowski, generał, uczestnik kampanii wrześniowej, współorganizator polskiej pierwszej Samodzielnej Brygady Spadochronowej w Szkocji. Dowodził nią w bitwie pod Arnhem. Po demobilizacji pozostał na emigracji i osiedlił się w Londynie. Autor pracy „Wychowanie żołnierza-obywatela” i wspomnień "Najkrótszą drogą". Zmarł w Wielkiej Brytanii, 25 września 1967 roku.

Zginął Stanisław ze Szczepanowa, biskup krakowski, jeden z przywódców opozycji przeciwko Bolesławowi II Śmiałemu. Według przekazu Wincentego Kadłubka, został zamordowany na stopniach ołtarza na Skałce w Krakowie. Kanonizowany w 1253 roku. Urodził się ok. 1030 r.

W bunkrze przy ulicy Miłej w Warszawie zginął śmiercią samobójczą Mordechaj Anielewicz. Wraz z nim odebrali sobie życie pozostali przywódcy powstania w warszawskim getcie. Od 2 grudnia 1942 roku Anielewicz był komendantem Żydowskiej Organizacji Bojowej. 19 kwietnia 1943 roku stanął na czele powstania. Urodził się w 1919 r.

Niemiecki feldmarszałek Wilhelm Keitel podpisał w Berlinie kapitulację III Rzeszy, którą przyjął radziecki marszałek Żukow. Wprawdzie już poprzedniego dnia podobny dokumentu sygnował generał Alfred Jodl w kwaterze generała Dwighta Eisenhowera, jednak Rosjanie zażądali powtórzenia ceremonii w obecności dowódcy sił radzieckich marszałka Georgija Żukowa w Niemczech.

Urząd Bezpieczeństwa aresztował Witolda Pileckiego, rotmistrza kawalerii Wojska Polskiego, żołnierza podziemia, organizatora ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau. Był współautorem raportu oświęcimskiego. Został skazany przez władze komunistyczne Polski Ludowej na karę śmierci, wyrok wykonano 25 maja 1948 roku. W 2006 roku został Kawalerem Orderu Orła Białego.

Naczelnik Tadeusz Kościuszko ogłosił w Połańcu uniwersał mający zachęcić chłopów do wstępowania do armii powstańczej. Zapowiadał między innymi zniesienie poddaństwa osobistego i zmniejszenie pańszczyzny na czas powstania.

Urodził się Władysław Reymont, właściwe nazwisko Stanisław Władysław Rejment, pisarz, publicysta, przedstawiciel nurtu realistycznego w prozie Młodej Polski. Autor powieści "Komediantka", "Ziemia obiecana" oraz "Chłopi", za którą w 1924 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla. Dwie powieści Reymonta - "Chłopi" i "Ziemia obiecana" zostały sfilmowane. Zmarł 5 grudnia 1925 roku.

Wyprawa kijowska - wojska polskie i ukraińskie wkroczyły do Kijowa, ale już 10 czerwca musiały opuścić miasto, ścigane przez armię konną Siemiona Budionnego.

Zmarł Stanisław Pyjas, działacz opozycyjny okresu PRL, student filologii polskiej i filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego śmierć w tajemniczych okolicznościach kilka dni przed juwenaliami wstrząsnęła środowiskiem akademickim Krakowa i Polski, pogrzeb studenta stał się okazją do wielkiej politycznej demonstracji, której następstwem były liczne aresztowania.

Zdobycie przez wojska wietnamskie francuskiej twierdzy Dien Bien Phu. Bitwa zakończyła okres kolonialnego panowania Francji w Wietnamie i jej zaangażowania w Indochinach, doprowadziła do rozmów w Genewie, które podzieliły Wietnam na dwie części.

Pokazy walk wczesnośredniowiecznych wojów, pokazy historycznych rzemiosł i wiele innych atrakcji

We wtorek 13 maja o godz. 10.00 w Warszawie przed Pałacem Prezydenckim, ul. Krakowskie Przedmieście 46/48 odbędzie się otwarcie wystawy plenerowej pt. "Na drodze do wolności. Wybory 4 czerwca 1989 roku do Sejmu i Senatu w zbiorach archiwów państwowych".

Katastrofa niemieckiego sterowca "Hindenburg" na lotnisku Lakenhurst w New Jersey. Z 97 osób zginęło 35. Wypadek ten zakończył okres stosowania sterowców w komunikacji lotniczej.

Pod kanałem La Manche został otwarty tunel łączący Wielką Brytanię z Francją. W uroczystości uczestniczyła królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II i prezydent Francji Francois Mitterand.

Urodził się Zygmunt Freud, austriacki neurolog, twórca psychoanalizy, był pierwszym, który wskazał, że nieświadome i irracjonalne procesy mogą odgrywać istotną rolę w motywowaniu zachowania człowieka, a doświadczenia wczesnego dzieciństwa mogą mieć decydujący wpływ na właściwości psychiczne dorosłego człowieka, autor prac: "Wstęp do psychoanalizy", "Człowiek, religia, kultura", "Kultura jako źródło cierpień".

Zabijał codziennie przez 29 lat. Uczestniczył w najgłośniejszych egzekucjach, podpisywał tysiące wyroków śmierci, samodzielnie zabił 15 tys. osób., wśród nich kilka tysięcy polskich jeńców. Za swoją pracę Błochin otrzymywał nagrody pieniężne, awanse i odznaczenia państwowe, m.in. Order "Znak Honoru". W 1945 r. został generałem majorem. Po śmierci Stalina w 1953 roku przeszedł na emeryturę z wyróżnieniem za nienaganną służbę - pisze Marta Tychmanowicz w artykule dla Wirtualnej Polski.

5 maja 1939 r. minister spraw zagranicznych Józef Beck odpowiedział w Sejmie na wypowiedzenie przez Hitlera paktu o nieagresji. Przemówienie zakończył słowami: "My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor".

Urodził się Henryk Sienkiewicz, pseudonim "Litwos", pisarz i nowelista, przez wiele lat piszący artykuły do warszawskiej prasy - "Tygodnika Ilustrowanego", "Przeglądu Tygodniowego" i "Niwy". W latach 80. XIX wieku w warszawskim "Słowie" i krakowskim "Czasie" rozpoczęto drukowanie w odcinkach "Trylogii", która cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród czytelników. Autor nowel: "Latarnik", "Hania", "Sachem", "Za chlebem", powieści: "Krzyżacy", "Ogniem i mieczem", "Potop", "Pan Wołodyjowski", "W pustyni i w puszczy", "Quo vadis". Pierwszy polski laureat literackiej Nagrody Nobla w 1905 roku. Jeden z najpopularniejszych pisarzy przełomu XIX i XX wieku, jego utwory wielokrotnie ekranizowano. Zmarł 15 listopada 1916 r.

Zmarł Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów w latach 1804 -1815. W wieku 24 lat został nagrodzony za zasługi wojenne awansem na stopień generała. W 1799 roku przejął władzę we Francji jako pierwszy konsul, a od 1804 roku - jako cesarz. W ciągu kilkunastu lat niemal cała Europa znalazła się pod jego wpływami. Kres potędze Napoleona położyła wyprawa przeciwko Rosji w 1812 roku, która zakończyła się zagładą Wielkiej Armii. Po klęsce w bitwie narodów pod Lipskiem w 1813 roku cesarz abdykował i został zesłany na Elbę. Próba odzyskania władzy - tak zwane sto dni Napoleona - zakończyła się klęską pod Waterloo i zesłaniem na Wyspę świętej Heleny. Uważany za jednego z najwybitniejszych strategów i reformatorów ustroju państwowego i prawa. Urodził się 15 sierpnia 1769 r.

5 maja 1939 r. minister spraw zagranicznych Józef Beck odpowiedział w Sejmie na wypowiedzenie przez Hitlera paktu o nieagresji. Przemówienie zakończył słowami: "My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor".

Jasnowłose niewiasty znad Morza Bałtyckiego w średniowieczu były uznawane za luksusowy towar, który handlarze potrafili wieźć z Finlandii aż na Bliski Wschód. A wszystko to, rzecz jasna, dla wielkiego zysku.