historia(strona 94/150)

Izraelskie służby specjalne zatrzymały potajemnie w Argentynie ukrywającego się tam Adolfa Eichmanna, wyższego oficera SS odpowiedzialnego za eksterminację Żydów. Przewieziono go do Izraela i skazano na karę śmierci.

Na konferencji w Warszawie powołano Układ Warszawski - europejski sojusz wojskowo-polityczny ZSRR i państw od niego uzależnionych. Była to odpowiedź na przyjęcie Republiki Federalnej Niemiec do paktu NATO. W wyniku rozpadu bloku socjalistycznego w Europie w 1989 roku nastąpiło rozwiązanie układu na posiedzeniu w Pradze w lipcu 1991 roku. Pakt podpisano 14 maja 1955 w Warszawie.

Zmarł Mieszko II Lambert z dynastii Piastów, król Polski w latach 1025-1031, książę Polski 1032-1034, drugi syn Bolesława Chrobrego; za jego czasów od Polski odpadły nabytki terytorialne Bolesława Chrobrego: Milsko, Łużyce, Grody Czerwieńskie, Morawy i Słowacja.

Początek kampanii francuskiej, inaczej zwaną Bitwą o Francję - niemiecka ofensywa na Francję połączona z zajęciem Belgii, Holandii i Luksemburga, przy złamaniu neutralności tych państw. Niemcom skutecznie udało się zrealizować ideę Blitzkriegu, w konsekwencji którego Francja skapitulowała 22 czerwca 1940 roku.

W instytucjach bezpośrednio odpowiedzialnych za ludobójstwo, znajdował się ogromny odsetek młodych osób z dyplomami wyższych uczelni. W żadnym razie nie odpowiadali wizerunkowi tępych, prymitywnych nazistowskich zabijaków. Niemieckie elity intelektualne odegrały znaczącą rolę w utorowaniu nazistom drogi do władzy - mówi niemiecki historyk prof. Ulrich Herbert z Uniwersytetu we Fryburgu w rozmowie z Izabellą Jachimską, korespondentką WP.PL z Berlina. Historyk zwraca też uwagę, że po wojnie w Niemczech żyło kilkaset tysięcy sprawców zbrodni, którzy nie chcieli rozliczać się z przeszłością. - Badania historyków napotykały na mur milczenia i wrogości - mówi prof. Herbert.

Podczas Powstania Kościuszkowskiego stracono publicznie w Warszawie targowiczan, będących symbolem zdrady narodowej, między innymi: hetmana Piotra Ożarowskiego, marszałka Rady Nieustającej Józefa Ankwicza i biskupa inflanckiego Józefa Kossakowskiego.

Wojska polskie i radzieckie wyzwoliły obóz koncentracyjny w Sztutthofie koło Gdańska, funkcjonował od 2 września 1939 roku i był pierwszym i najdłużej istniejącym obozem tego typu na terenach wchodzących obecnie w granice Polski.

W Lesie Kabackim pod Warszawą rozbił się pasażerski samolot Polskich Linii Lotniczych LOT Ił-62 "Tadeusz Kościuszko", lecący do Nowego Jorku, z 183 osobami na pokładzie. Wszyscy zginęli.

8 maja przypada Międzynarodowy Dzień Zwycięstwa. Święto upamiętnia koniec drugiej wojny światowej. W Polsce jest obchodzone jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności.

Szczątki dwóch kobiet, ok. 10-letniego dziecka i noworodka odkryto w czasie poszukiwania ofiar zbrodni UB, prowadzonych na terenie Aresztu Śledczego w Białymstoku - poinformował prok. Zbigniew Kulikowski z białostockiego oddziału IPN.

W 1920 r., po dwóch powstaniach, zdawano sobie sprawę, że to nie koniec walki o Górny Śląsk. Choć o losie regionu zdecydować miał plebiscyt, to tak Polacy, jak i Niemcy szykowali się do boju. W końcu czym jest karta do głosowania wobec karabinu i realnej siły? Obecność mieszanej policji i oddziałów alianckich nie była gwarantem spokoju, wciąż dochodziło do starć Niemców z Polakami. Polscy powstańcy zadbali, aby w przypadku wybuchu walk, precyzyjnie zaplanować i przeprowadzić ataki, które utrudnią przesłanie wsparcia dla Niemców.

W Reims we Francji hitlerowskie Niemcy podpisały akt kapitulacji wobec aliantów zachodnich. Dzień później na żądanie Rosjan ceremonię powtórzono w obecności dowódcy sił radzieckich marszałka Georgija Żukowa.

Urodził się Stanisław Witkiewicz, malarz, krytyk literacki, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego w budownictwie. Zaprojektował między innymi willę "Pod Jedlami" w Zakopanem i Kaplicę Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce. Zmarł 5 września 1915 roku.

Urodził się Stanisław Sosabowski, generał, uczestnik kampanii wrześniowej, współorganizator polskiej pierwszej Samodzielnej Brygady Spadochronowej w Szkocji. Dowodził nią w bitwie pod Arnhem. Po demobilizacji pozostał na emigracji i osiedlił się w Londynie. Autor pracy „Wychowanie żołnierza-obywatela” i wspomnień "Najkrótszą drogą". Zmarł w Wielkiej Brytanii, 25 września 1967 roku.

Zginął Stanisław ze Szczepanowa, biskup krakowski, jeden z przywódców opozycji przeciwko Bolesławowi II Śmiałemu. Według przekazu Wincentego Kadłubka, został zamordowany na stopniach ołtarza na Skałce w Krakowie. Kanonizowany w 1253 roku. Urodził się ok. 1030 r.

W bunkrze przy ulicy Miłej w Warszawie zginął śmiercią samobójczą Mordechaj Anielewicz. Wraz z nim odebrali sobie życie pozostali przywódcy powstania w warszawskim getcie. Od 2 grudnia 1942 roku Anielewicz był komendantem Żydowskiej Organizacji Bojowej. 19 kwietnia 1943 roku stanął na czele powstania. Urodził się w 1919 r.

Urząd Bezpieczeństwa aresztował Witolda Pileckiego, rotmistrza kawalerii Wojska Polskiego, żołnierza podziemia, organizatora ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau. Był współautorem raportu oświęcimskiego. Został skazany przez władze komunistyczne Polski Ludowej na karę śmierci, wyrok wykonano 25 maja 1948 roku. W 2006 roku został Kawalerem Orderu Orła Białego.

Naczelnik Tadeusz Kościuszko ogłosił w Połańcu uniwersał mający zachęcić chłopów do wstępowania do armii powstańczej. Zapowiadał między innymi zniesienie poddaństwa osobistego i zmniejszenie pańszczyzny na czas powstania.

Urodził się Władysław Reymont, właściwe nazwisko Stanisław Władysław Rejment, pisarz, publicysta, przedstawiciel nurtu realistycznego w prozie Młodej Polski. Autor powieści "Komediantka", "Ziemia obiecana" oraz "Chłopi", za którą w 1924 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla. Dwie powieści Reymonta - "Chłopi" i "Ziemia obiecana" zostały sfilmowane. Zmarł 5 grudnia 1925 roku.

Wyprawa kijowska - wojska polskie i ukraińskie wkroczyły do Kijowa, ale już 10 czerwca musiały opuścić miasto, ścigane przez armię konną Siemiona Budionnego.