historia(strona 93/150)

Na orbitę okołoziemską został wyniesiony Sputnik III, jako pierwsze laboratorium kosmiczne.

W Genewie Niemcy i Polska podpisały konwencję w sprawie Górnego Śląska, która na 15 lat regulowała całokształt stosunków narodowościowych, gospodarczych i oświatowych na Górnym Śląsku.

Zmarł Józef Piłsudski, marszałek Polski, Naczelnik Państwa w latach 1918-1922, działacz niepodległościowy PPS, komendant 1. Brygady Legionów, minister spraw wojskowych, dwukrotny premier w latach 1926-1928 i 1930 roku. Był twórcą tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 roku w wyniku zamachu stanu. Marszałek Piłsudski uznawany jest za jedną z najwybitniejszych postaci w historii Polski. Urodził się 5 grudnia 1867 roku.

Inauguracja działalności Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego.

Zmarł Grzegorz Przemyk, syn działaczki opozycyjnej Barbary Sadowskiej. Dwa dni wcześniej, 12 maja, został ciężko pobity w komisariacie na warszawskim Starym Mieście, po tym, jak z kolegami świętował maturę. Jego pogrzeb na Powązkach zgromadził tłumy i stał się wielką manifestacją przeciw władzy komunistycznej.

Państwa Europy środkowej podpisały w Warszawie traktat o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej, zwany Układem Warszawskim. Do paktu przystąpiły: Albania, Bułgaria, Czechosłowacja, Niemiecka Republika Demokratyczna, Polska, Rumunia, Węgry i Związek Radziecki. Układ rozwiązano w Pradze 1 lipca 1991 roku.

Sąd w Budapeszcie skazał byłego komunistycznego szefa MSW, 92-letniego Belę Biszku, na 5,5 roku więzienia za zbrodnie wojenne popełnione po zdławieniu antysowieckiego powstania na Węgrzech w 1956 roku.

Dziś mija 33. rocznica zamachu na Jana Pawła II. Po południu 13 maja 1981 roku papież jechał przez plac świętego Piotra na audiencję generalną. Błogosławił wiernych, kiedy strzelił do niego Turek, Mehmet Ali Agca. Dopóki żyją jego mocodawcy, raczej nie poznamy pełnej prawdy o tym wydarzeniu.

Urodził się Witold Pilecki, rotmistrz, współorganizator Tajnej Armii Polskiej, jako ochotnik przedostał się do obozu Auschwitz, zorganizował tam ruch oporu. Autor pierwszych na świecie raportów o Holokauście, tzw. Raportów Pileckiego. Walczył w Powstaniu Warszawskim. Aresztowany 5 maja 1947 przez UB, został oskarżony o pełnienie funkcji "szefa wywiadu Andersa na Polskę" i skazany na śmierć. Wyrok wykonano 25 maja 1948 roku. Zrehabilitowany w 1990 roku. Kawaler Orła Białego z 2006 roku.

Na placu Świętego Piotra w Rzymie dokonano zamachu na papieża Jana Pawła II. Zamachowiec - turecki ekstremista Mehmet Ali Agca, który ciężko ranił papieża, został skazany na dożywocie. Po 19 latach więzienia we Włoszech, został deportowany do Turcji, tam odbywał karę do 2010 roku.

Europejski Trybunał Praw Człowieka z siedzibą w Strasburgu nakazał Turcji wypłacenie Cyprowi odszkodowań w łącznej kwocie 90 mln euro. Jest to zadośćuczynienie za skutki tureckiej interwencji wojskowej sprzed blisko 40 lat i podział wyspy.

W stalinowskiej Polsce jeden z najbardziej wpływowych, a zarazem okrutnych ubeków. Był panem życia i śmierci wielu polskich patriotów. Jego nazwisko budziło wśród więźniów bezpieki powszechną grozę. Adam Humer prowadził najważniejsze dla komunistycznej partii i państwa śledztwa polityczne - pisze Tadeusz Płużański w artykule dla WP.PL.

Katowicki IPN umorzył trwające osiem lat śledztwo ws. zamachu na papieża Jana Pawła II w maju 1981 r. W zamachu Turkowi Mehmetowi Ali Agcy pomagali Bułgarzy, a przedstawiciele krajów komunistycznych robili wiele, by ukryć prawdę o kulisach przestępstwa - to najważniejsze ustalenia IPN.

Król Kazimierz Wielki podpisał akt erekcyjny dla "studium generale" w Krakowie, co dało początek Akademii Królewskiej, obecnie - Uniwersytet Jagielloński.

Józef Piłsudski wkroczył do Warszawy na czele oddziałów wojskowych zbuntowanych przeciwko rządowi. Był to początek tzw. przewrotu majowego, początek rządów sanacyjnych. W starciach walk zginęło 215 żołnierzy i 164 cywilów, a łączna liczba rannych wyniosła 900 osób. W nocy z 14 na 15 maja 1926 rząd premiera Wincentego Witosa podał się do dymisji. Ustąpił też ze stanowiska prezydent Stanisław Wojciechowski.

Na emigracji w Londynie zmarł generał Władysław Anders, polityk, twórca pierwszej Armii Polskiej w ZSRR. Był dowódcą Drugiego Korpusu Polskiego, który w 1944 roku brał udział w walkach o Monte Cassino i Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych w latach 1944-1945. Pozostając na emigracji kontynuował działalność polityczną, ukierunkowaną na zachowanie ciągłości konstytucyjnej Rządu Emigracyjnego w Londynie. W 1946 roku władze komunistyczne Polski odebrały mu stopień generała i polskie obywatelstwo, które przywrócono mu pośmiertnie w 1989 roku. Urodził się 18 sierpnia 1892 roku.

Warszawski sąd zarejestrował Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych "Solidarność".