Jane Goodall nie żyje

Jane Goodall, światowej sławy badaczka szympansów i obrończyni zwierząt, zmarła w środę w wieku 91 lat. Jak poinformował Instytut Jane Goodall w oświadczeniu, do śmierci doszło z przyczyn naturalnych. Goodall przebywała w Kalifornii w ramach swojej trasy wykładowej po Stanach Zjednoczonych.

Jane GoodallJane Goodall
Źródło zdjęć: © East News | IFTN
Mateusz Czmiel

"Odkrycia dr Goodall jako etologa zrewolucjonizowały naukę, a ona sama była niestrudzoną orędowniczką ochrony i odbudowy naszego świata przyrody" – podkreślono w komunikacie opublikowanym w mediach społecznościowych.

Jane Goodall urodziła się w 1934 roku w Londynie. Od końca lat 60. prowadziła pionierskie badania nad szympansami w Parku Narodowym Gombe Stream w Tanzanii. Jak opisano na stronie założonego w 1977 roku instytutu jej imienia, przyjęła "niekonwencjonalne podejście" do badań – zanurzając się w środowisku tych zwierząt i obserwując ich życie jako sąsiadka, a nie odległa badaczka. Organizacja kontynuuje wsparcie dla badań w Gombe i odgrywa kluczową rolę w ochronie szympansów oraz ich siedlisk.

Ukraińskie akty dywersji w Polsce? "Rosja walczy z syndromem afgańskim"

Szympansy – emocje i narzędzia

Podczas swoich obserwacji brytyjska naukowczyni wykazała, że szympansy posiadają osobowości, potrafią odczuwać i wyrażać emocje – takie jak radość czy smutek – oraz racjonalnie myśleć. Uznawała, że uściski, pocałunki czy poklepywanie w stadzie świadczą o bliskich więziach rodzinnych i społecznych. Notowała również przejawy agresji i przemocy wśród tych zwierząt.

Badania Goodall podważyły ówczesne przekonania, że tylko ludzie tworzą i używają narzędzi czy że szympansy są wyłącznie roślinożerne. Jako pierwsza na świecie zarejestrowała szympansa posługującego się narzędziem – samiec wydobywał termity z kopca za pomocą gałązki. Jej odkrycia zrewolucjonizowały wiedzę o ewolucji. W 1965 roku Goodall trafiła na okładkę magazynu "National Geographic".

Wzór dla kobiet nauki i obrończyń przyrody

Była także pionierką, która utorowała drogę innym kobietom zajmującym się prymatologią i ochroną przyrody, w tym m.in. Dian Fossey.

Choć całe życie poświęciła badaniom szympansów, w wywiadach przyznawała, że jej ulubionymi zwierzętami były psy. Pasja do przyrody zaczęła się od lektury książki dla dzieci "Doktor Dolittle".

Jane Goodall była autorką licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych. Niektóre z jej książek ukazały się w polskim tłumaczeniu, m.in. "W cieniu człowieka", "Zabójcy bez winy", "Przez dziurkę od klucza. Najważniejsza książka o naszych najbliższych krewnych" czy "Księga nadziei. Poradnik przetrwania w trudnych czasach".

źródło: PAP / BBC / CNN

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 17.03.2026 – losowania Eurojackpot, Lotto, Lotto Plus, Multi Multi, Ekstra Pensja, Kaskada, Mini Lotto
Wyniki Lotto 17.03.2026 – losowania Eurojackpot, Lotto, Lotto Plus, Multi Multi, Ekstra Pensja, Kaskada, Mini Lotto
USA planuje masową produkcję dronów. Mają przypominać Shahedy
USA planuje masową produkcję dronów. Mają przypominać Shahedy
Golamreza Solejmani nie żyje. Iran potwierdza
Golamreza Solejmani nie żyje. Iran potwierdza
Ziobro przegrał z filmem. Zamieścił wściekły wpis
Ziobro przegrał z filmem. Zamieścił wściekły wpis
Jeden kraj zgodził się pomóc Trumpowi. "Mamy obowiązek"
Jeden kraj zgodził się pomóc Trumpowi. "Mamy obowiązek"
Senator PiS zaskakuje. "Nie do takiej partii wstępowałem"
Senator PiS zaskakuje. "Nie do takiej partii wstępowałem"
"Nigdy nie słyszałem go tak wściekłego". Wybuch Trumpa po odmowie
"Nigdy nie słyszałem go tak wściekłego". Wybuch Trumpa po odmowie
Miasto szpiegów. Stąd Rosja podsłuchuje świat
Miasto szpiegów. Stąd Rosja podsłuchuje świat
Zapytali go o słynny zegarek. Odpowiedź hitem sieci
Zapytali go o słynny zegarek. Odpowiedź hitem sieci
Ponad 3 tys. statków. Gigantyczny zator w Cieśninie Ormuz
Ponad 3 tys. statków. Gigantyczny zator w Cieśninie Ormuz
Znowu śnieg. W tym regionie zima powróciła
Znowu śnieg. W tym regionie zima powróciła
Trump rozważa wyjście z NATO. Tak odpowiedział
Trump rozważa wyjście z NATO. Tak odpowiedział