marek edelman

"Miejsce niegodne tak wybitnego patrona"

Przed pomnikiem Bohaterów Getta trwają uroczystości pogrzebowe Marka Edelmana. Był jednym z przywódców powstania w warszawskim getcie, walczył w Powstaniu Warszawskim, po wojnie działał w opozycji demokratycznej w PRL. - Został w Polsce, bo tu się czuł najlepiej - wspominał go jego przyjaciel, były ambasador Izraela w Polsce Szewach Weiss, a Tadeusz Mazowiecki powiedział, że "żegnamy człowieka wielkich zasług, człowieka, który był dla nas oparciem, strażnika zasad i pamięci, Polaka i Żyda".

Koszt projektu to 69 tys. złotych.

Po śmierci Teresy Torańskiej i mojej agentki literackiej pomyślałem, że trzeba napisać książkę o tym, co zostaje, jak ludzie odchodzą. Przeszłości nie da się do zamknąć, ona zawsze ma wpływ na nasze życie - mówi WP Remigiusz Grzela. Autor książki "Obecność" rozmawiał o trudnych pożegnaniach z najbliższymi m.in. z Alicją Kapuścińską, Krystyną Jandą, Krystyną Cierniak-Morgenstern, Julią Hartwig i Marią Iwaszkiewicz, żoną Bogdana Wojdowskiego, autora jednej z najlepszych powieści o Holokauście "Chleb rzucony umarłym".

Już po raz trzeci Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN zaprasza do udziału w akcji społeczno-edukacyjnej, która upamiętni 72. rocznicę Powstania w Getcie Warszawskim

Wspólnota mieszkaniowa zdecydowała się na zamalowanie muralu, przedstawiającego Marka Edelmana ostatniego przywódcę warszawskiego getta

Przedstawiciele sejmu, senatu, prezydenta, rządu, władz stolicy złożyli wieńce przed Pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego upamiętniając żydowskich powstańców z 1943 roku. Wolontariusze rozdawali papierowe żółte kwiaty - symbol pamięci o powstaniu w getcie.

Dziś mija 71 lat od wybuchu powstania w getcie warszawskim. Walki rozpoczęły się 19 kwietnia. Zakończyły w połowie maja 1943 roku. Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej wówczas Europie. W zachowanym raporcie nt. likwidacji getta, autorstwa gen. SS Jurgena Stroopa, czytamy m.in.: "Stawiany przez bandytów opór mógł zostać złamany tylko przez (...) niezmordowaną, trwającą dzień i noc akcję bojową (...). Ludność aryjską poinformowano, że kto świadomie udzieli schronienia Żydowi będzie ukarany śmiercią".

Dziś mija 71 lat od wybuchu powstania w getcie warszawskim. Walki rozpoczęły się 19 kwietnia. Zakończyły w połowie maja 1943 roku. Było to pierwsze miejskie powstanie w okupowanej wówczas Europie. W zachowanym raporcie nt. likwidacji getta, autorstwa gen. SS Jurgena Stroopa, czytamy m.in.: "Stawiany przez bandytów opór mógł zostać złamany tylko przez (...) niezmordowaną, trwającą dzień i noc akcję bojową (...). Ludność aryjską poinformowano, że kto świadomie udzieli schronienia Żydowi będzie ukarany śmiercią".

W getcie warszawskim wybuchło powstanie pod dowództwem Mordechaja Anielewicza i Marka Edelmana. Była to próba powstrzymania ostatecznej likwidacji getta, rozpoczętej przez Niemców kilka miesięcy wcześniej. Z 70 tysięcy Żydów, którzy znajdowali się w getcie w chwili wybuchu powstania 14 tysięcy zginęło, pozostali zostali wywiezieni do obozów zagłady. Walki trwały do połowy maja 1943 roku.

To nie jest tylko papierowy kwiatek, to symbol pamięci o bohaterach powstania

Szokujące wspomnienia Marka Edelmana...

Kilkaset osób uczestniczyło w marszu pamięci w 67. rocznicę wybuchu powstania w warszawskim getcie. Po raz pierwszy obchody rocznicy odbyły się bez zmarłego w zeszłym roku ostatniego przywódcy powstania, Marka Edelmana.

Reprezentanci francuskich, żydowskich i polskich instytucji wraz z rodziną i przyjaciółmi Marka Edelmana wspominali w Paryżu zmarłego w ubiegłym roku dowódcę powstania w getcie warszawskim. Podczas wieczoru odczytano list ministra spraw zagranicznych Francji Bernarda Kouchnera poświęcony tej wybitnej postaci.

Z tych, którzy odeszli, brakuje nam mądrych, wielkich autorytetów, silnych wzorców. Wymieniamy takie postaci jak zasłużeni i doświadczeni Marek Edelman, Leszek Kołakowski, Zbigniew Zapasiewicz. Ale nie zapominamy też o młodych, którzy zdążyli być wielkimi - np. o Kamili Skolimowskiej. Kto jeszcze zapadł nam w pamięć? Zobacz sondę Wirtualnej Polski.

Ci, których nam zabrakło

Żaden z uniwersytetów izraelskich nie chciał przyznać tytułu honoris causa Markowi Edelmanowi, gdyż sprzeciwiali się temu stanowczo historycy Holokaustu - pisze w dzienniku "Haarec" były minister obrony Izraela Mosze Arens.

Departament Stanu USA wyraził Polsce współczucie z powodu śmierci Marka Edelmana, ostatniego dowódcy powstania w getcie warszawskim i wybitnego działacza opozycji demokratycznej.

Odchodzi wielkie pokolenie. Bohaterowie różnych czasów. Zmieniały się za ich życia epoki, oni pozostawali niezmienni. Niezmiennie uczciwi, oddani sprawom Ojczyzny, kochający ludzi, sprawiedliwi, pokorni. Taki był – trudno uwierzyć, że był i już nie jest – śp. Marek Edelman. Człowiek ujmujący i prostolinijny. „Tak” oznaczało zawsze u niego „tak”, „nie” – zawsze „nie”.

Miał 87 lat.