historia (strona 74 z 150)

Urodził się Jan III Sobieski, król Polski w latach 1674-1696, zwycięzca spod Chocimia w 1673 roku. Zwycięstwo pod Chocimiem powiększyło jego sławę wojenną i utorowało drogę do tronu, po śmierci Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Prowadził szereg działań w wojnach z Turcją (między innymi przystąpił do Świętej Ligii), których uwieńczeniem było zwycięstwo pod Wiedniem 12 września 1683 roku. Był też mecenasem kultury i fundatorem kościołów. Zmarł 17 czerwca 1696 roku.

Zmarł Czyngis Chan, twórca i władca imperium mongolskiego, zjednoczył koczownicze ludy Azji Środkowej, podbił północne Chiny, uzależnił Syberię i spustoszył wschodnią Europę, jeden z największych zdobywców w dziejach świata. Urodził się w 1155 r. (według źródeł muzułmańskich) lub w 1162 (według źródeł chińskich i mongolskich).

Pierwsze masowe wystąpienie w Pekinie "Czerwonej Gwardii" zapoczątkowało w Chinach "rewolucję kulturalną", która zakończyła się w 1976 roku aresztowaniem członków tak zwanej „bandy czworga”.

Dzięki informacjom dostarczonym przez wywiad Armii Krajowej, lotnictwo brytyjskie zbombardowało niemiecki ośrodek naukowo-konstrukcyjny i poligon badań nad samolotami-pociskami V-1 i pociskami rakietowymi typu V-2 w Peenemünde.

Urodził się Stefan Bryła, inżynier, pionier spawalnictwa, projektant konstrukcji, między innymi słynnego budynku "Prudentialu" w Warszawie. Zmarł 3 grudnia 1943 roku.

W nocy na 17 sierpnia rozpoczęło się pierwsze powstanie śląskie przeciwko Niemcom. Zakończyło się 24 sierpnia przegraną i ucieczką powstańców przed represjami do Zagłębia Dąbrowskiego i województwa krakowskiego.

Urodziła się Maria Wittek, komendantka Wojskowych Służb Kobiet AK podczas okupacji niemieckiej. Pierwsza w dziejach oręża polskiego kobieta generał, nominację otrzymała w 1992 roku. Działalność w konspiracji rozpoczęła w 1917 roku jako studentka Uniwersytetu Kijowskiego, ostatnią akcję konspiracyjną zorganizowała w grudniu 1981 roku, kiedy ukrywała dokumenty NSZZ "Solidarność" Uniwersytetu Warszawskiego. Zmarła 19 kwietnia 1997 r.

Urodził się Marian Rejewski, matematyk i kryptolog. Stworzony przez niego zespół złamał kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Sukces Rejewskiego i współpracujących z nim kryptologów z Biura Szyfrów, Henryka Zygalskiego i Jerzego Różyckiego, umożliwił odczytywanie przez Brytyjczyków zaszyfrowanej korespondencji niemieckiej podczas II wojny światowej, przyczyniając się do wygrania wojny przez aliantów. Zmarł 13 lutego 1980 roku.

Wybuch powstania w getcie białostockim. Walki trwały do 20 sierpnia.

Rozpoczął się wojskowy zamach stanu w Etiopii, "Komitet Sił Zbrojnych" rozwiązał Radę Koronną - organ doradczy cesarza Haile Sellasje.

Wielki mistrz krzyżacki Ulrich von Jungingen wypowiedział wojnę Polsce i zajął ziemię dobrzyńską.

18 sierpnia od rana lotnictwo niemieckie bombarduje Stare Miasto, zwłaszcza okolice Rynku i Banku Polskiego przy Bielańskiej. Trwa silny ostrzał artyleryjski i moździerzowy okolic PWPW przy ul. Sanguszki, szpitala Św. Jana Bożego przy Bonifraterskiej i Muranowa. Zacięte walki toczą się o rejon Zajezdni Tramwajowej przy ul. Sierakowskiej, gdzie oddziały ppłk. Jana Szypowskiego „Leśnika” ponoszą duże straty. Sam dowódca zostaje ciężko ranny. Od ostrzału nieprzyjacielskiego cierpi również rejon Placu Zamkowego. Płonie Podwale, Piwna i Świętojerska.

17 sierpnia nieprzyjaciel prowadzi silny ostrzał Starego Miasta, burząc kamieniczki. Płoną m.in.: katedra Św. Jana, kościół Najświętszej Marii Panny na Nowym Mieście, Ratusz przy Placu Teatralnym. Lotnictwo niemieckie bombarduje Rynek Starego Miasta oraz ulice Miodową, Kapucyńską, Hipoteczną. Silny ostrzał artyleryjski sięga gmachu Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych przy ul. Sanguszki.

16 sierpnia od rana nieprzyjaciel utrzymuje nękający ostrzał artyleryjski i moździerzowy Starego Miasta. Niemcom udaje się opanować klasztor Kanoniczek przy Placu Teatralnym. Nie udają się próby odbicia budynku. Mjr Mieczysław Chyżyński „Pełka” odpiera silne ataki wroga na gmach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych przy ul. Sanguszki z ulic Rybaki i Zakroczymskiej. Niemieckie natarcie na Rynek Starego Miasta załamuje się na zaciekle bronionych barykadach u wlotu ulic Podwale, Piwnej i Świętojańskiej.

15 sierpnia powstańcy odpierają ataki nieprzyjaciela. O godz. 10.00 Niemcy z niespotykaną dotychczas w tej częćci miasta siłą atakują północne Śródmieście. Uderzają od północy - wzdłuż Żelaznej, Walicowa, Ciepłej, Rynkowej i Granicznej oraz od zachodu - wzdłuż Srebrnej, Siennej, Pańskiej, Prostej, Łuckiej i Grzybowskiej. Równocześnie Niemcy ostrzeliwują pozycje powstańcze, zwłaszcza Dworzec Pocztowy i Dom Kolejowy. Oddziałom kpt. Wacława Stykowskiego „Hala” i oddziałom ze Zgrupowania „Chrobry II” udaje się odeprzeć wroga na pozycje wyjściowe.

Bitwa Warszawska, nazwana później "Cudem nad Wisłą". Polacy odnieśli w niej zwycięstwo nad Armią Czerwoną. Wygrana polskich żołnierzy na blisko 20 lat zapewniła naszemu krajowi niepodległość i uchroniła Europę Zachodnią przed rewolucją komunistyczną. Bitwa Warszawska jest zaliczana do 18 wielkich bitew, które zdecydowały o losach świata. Trwała od 13 sierpnia.

Urodził się Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów, wybitny wódz i polityk. Twórca nowoczesnej armii, wpływający na rządy wielu krajów europejskich, zmieniający władców, granice i ustroje. Był cesarzem Francji w latach 1804 -1814 i przejściowo w 1815 roku.

Niezwykły pokaz jednych z najbardziej rozpoznawalnych brytyjskich maszyn bombowych z II wojny światowej

Siedemdziesiąt lat temu, 13 sierpnia 1944 r. w więzieniu na warszawskim Pawiaku zamordowano Antoniego Kocjana, oficera wywiadu Armii Krajowej, który kierował akcją rozpoznania tajnej niemieckiej broni "V". Dzięki akcji polskiego podziemia, bombardowania Londynu niemieckimi rakietami opóźniły się o pół roku. W tym czasie Alianci przygotowali inwazję w Normandii - pisze dr Adam Cyra.

W nocy z 13 na 14 sierpnia lotnictwo alianckie dokonuje zrzutów nad Śródmieściem. O godz. 10.30 Komendant Główny AK gen. Tadeusz Komorowski "Bór" wydaje rozkaz marszu na odsiecz walczącej stolicy oddziałom z podwarszawskich okręgów AK. Niemcy kontynuują natarcie na Stare Miasto od zachodu. Uderzają z Leszna, przez Tłomackie w kierunku Bielańskiej.

W Gdańsku rozpoczął się strajk okupacyjny w Stoczni imienia Lenina. Na jego czele stanął elektryk Lech Wałęsa. Rozpoczęły się strajki we wszystkich zakładach Trójmiasta.

Podpisanie w Krewie polsko-litewskiej umowy, zobowiązującej wielkiego księcia Litwy Jagiełłę - w zamian za poślubienie królewny Jadwigi i uzyskanie polskiego tronu - do chrystianizacji Litwy, przyłączenia do Polski ziem ruskich i litewskich oraz odzyskania utraconego przez Polskę na rzecz Krzyżaków Pomorza.

Z chwilą ostatecznego upadku Stawek zamyka się pierścień wojsk niemieckich wokół Starego Miasta. Wieczorem żołnierze Batalionu "Gustaw" wprowadzają na ul. Kilińskiego niemiecki pojazd pancerny, porzucony przez załogę nieprzyjaciela przy barykadzie na Podwalu. Wypełniony materiałem wybuchowym pojazd eksploduje na wysokości domu nr 1. Ginie prawie 300 osób, żołnierze i ludność cywilna.

Urodził się Józef Haller, legionista, generał, polityk, głównodowodzący polską armią organizowaną we Francji w 1918 roku, tak zwaną "Błękitną Armią", która walczyła z Niemcami na froncie zachodnim. W okresie międzywojennym był między innymi członkiem Rady Wojennej i posłem na Sejm. Zmarł 4 czerwca 1960 r.

Początek bitwy o Warszawę znanej jako "cud nad Wisłą". Wojska polskie dowodzone przez Józefa Piłsudskiego zwyciężyły Armię Czerwoną, pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego. Bitwa Warszawska jest uznana za jedną z 18 bitew decydujących o losach świata.