historia (strona 69 z 151)

W nocy z 15 na 16 przeprawiają się na Solec żołnierze I Batalionu 9. Pułku Piechoty 3. Dywizji Piechoty. W sile około 300 ludzi wspierają Powstańców broniących Czerniakowa. Od rana odpierają silne ataki nieprzyjaciela. Niemcy stopniowo zdobywają teren. Powstańcom udaje się utrzymać barykady na ulicach Okrąg i Solec, zamykające dostęp od północy. Nieprzyjaciel opanowuje szpital powstańczy przy Zagórnej 9. Morduje rannych. Zamierzone przez dowództwo 1. Armii WP poszerzenie Przyczółka Czerniakowskiego nie udaje się.

15 września nad ranem z Pragi na Czerniaków przeprawia się patrol 1. Armii Wojska Polskiego. Wieczorem powraca na prawy brzeg Wisły, wraz z oficerem ze sztabu ppłk. Jana Mazurkiewicza "Radosława". Wiezie on pismo z prośbą o pomoc. Na Czerniakowie Powstańcy toczą ciężkie walki o utrzymanie terenu ograniczonego ulicami: Ludną, Okrąg, Czerniakowską i Zagórną.

14 września walki na Pradze z udziałem jednostek 1. Armii Wojska Polskiego kończą się całkowitym wyparciem Niemców za Wisłę. Czerniaków jest nadal głównym celem nieustannych, zmasowanych ataków nieprzyjaciela. W tej sytuacji ppłk Jan Mazurkiewicz "Radosław" podejmuje decyzję o przesunięciu się powstańców bliżej brzegu rzeki, dla utrzymania przyczółka. Zgodnie z planem, do wieczora następuje koncentracja oddziałów na niewielkim obszarze pomiędzy ulicami Okrąg, Czerniakowską i Zagórną.

Nocą z 13 na 14 września pierwsze zrzuty sowieckie z pomocą dla walczących trafiają do Warszawy. W ciągu dnia wojska sowieckie wkraczają na obrzeża Pragi.

W Gdańsku, podczas konferencji Międzyzakładowych Komitetów Założycielskich i Międzyzakładowych Komisji Robotniczych z całego kraju przyjęto propozycję rejestracji wszystkich MKZ-ów jako jednej organizacji - NSZZ "Solidarność". Jako projekt statutu przyjęto statut gdańskiego MKZ oraz powołano Komisję Porozumiewawczą NSZZ, na czele której stanął Lech Wałęsa.

Polska zawarła z elektorem Fryderykiem Wilhelmem traktaty welawsko-bydgoskie, których głównym postanowieniem było zerwanie zależności lennych pomiędzy Rzecząpospolitą i Prusami Książęcymi i uzyskanie suwerenności dynastii Hohenzollernów na tym terytorium. Polska utraciła wpływ na politykę Prus i oddała im w lenno ziemię lęborsko-bytowską, w zamian za to zdobyła sojusznika przeciwko Szwecji.

Przywilej w Koszycach - Ludwik Węgierski, w zamian za uznanie prawa do korony polskiej jednej ze swych córek, wydał dla szlachty przywileje znacznie osłabiające władzę królewską na korzyść szlachty.

W Paryżu podpisano "Akt wzajemnej pomocy monarchów chrześcijańskich", zwany później Świętym Przymierzem. Pod dokumentem podpisali się władcy: Rosji - cesarz Aleksander I, Austrii - cesarz Franciszek I i Prus - król Fryderyk Wilhelm III.

Amerykanie zaprezentowali prototyp pierwszej w świecie elektronicznej maszyny do liczenia ENIAC. Maszyna była programowana przez ręczne przełączanie przewodów, pamięć służyła wyłącznie do przechowywania liczb.

Pod Cecorą zaczęła się bitwa wojsk polskich, dowodzonych przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego, z Turkami. Zakończyła się 19 września, klęską Polaków i śmiercią hetmana.

Jeden ze szkieletów znalezionych na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku to szczątki młodej kobiety z przestrzeloną czaszką - informuje IPN. Badacze z instytutu od kilku dni poszukują grobów ofiar terroru komunistycznego, w tym Danuty Siedzikówny "Inki". Na obecnym etapie prac nie można jednak stwierdzić, czyje zwłoki odnaleziono. Kierujący badaniami prof. Krzysztof Szwagrzyk zaznacza, że przed przeprowadzeniem badań genetycznych "nic nie można powiedzieć na ten temat".

Podczas bitwy nad Sommą Brytyjczycy wprowadzili po raz pierwszy do działań wojennych czołgi. Bitwa ta trwała od 1 lipca do 18 listopada.

Szlachta polska zgromadzona w obozie pod Cerekwicą wymogła na królu Kazimierzu Jagiellończyku obietnicę przyznania przywileju - tak zwanego cerekwickiego, zgodnie z którym monarcha musiał zgodzić się na udział sejmików szlacheckich przy uchwalaniu nowych ustaw i zwoływaniu pospolitego ruszenia. Większość zapisów przywileju cerekwickiego została przejęta przez statuty nieszawskie w listopadzie tego samego roku.

Cesarz Napoleon Bonaparte wkroczył do Moskwy. Pierwszym oddziałem, który wszedł do miasta, był polski 10. Pułk Huzarów pułkownika Jana Umińskiego.

Bułgaria przystąpiła do wojny po stronie państw centralnych. Berlin i Wiedeń obiecały jej w zamian grecką i serbską część Macedonii.

Został zawarty traktat Loewenwolda, tak zwane "przymierze trzech czarnych orłów": Rosji, Austrii i Prus. Traktat dotyczył następstwa tronu w Polsce po śmierci Augusta II i przeznaczał go infantowi portugalskiemu don Emanuelowi. W razie oporu ze strony Rzeczypospolitej, trzy mocarstwa zobowiązały się do zbrojnej interwencji.

Urodził się Julian Tuwim, poeta, współzałożyciel grupy poetów Skamander, współzałożyciel kabaretu Pikador, kierownik literackich scen - Qui pro Quo, Banda i Cyrulik Warszawski, a także współpracownik tygodnika „Wiadomości Literackie”. Autor zbiorów wierszy: „Czyhanie na Boga”, „Kwiaty polskie”, „Sokrates tańczący”, wierszy dla dzieci - „Lokomotywa”, „Słoń Trąbalski”. Tłumacz poezji rosyjskiej, francuskiej i niemieckiej. Był czołowym przedstawicielem polskiej poezji XX wieku. Uchwałą Sejmu, rok 2013 ogłoszony był Rokiem Juliana Tuwima. Zmarł 12 grudnia 1953 r.

12 września 1989 roku tzw. Sejm kontraktowy powołał rząd Tadeusza Mazowieckiego. Jego gabinet wprowadził swobody obywatelskie, zmienił godło i nazwę państwa, a także dokonał zmian w konstytucji. Realizował też "plan Balcerowicza", który uruchomił reformy gospodarcze, w tym urynkowienie gospodarki i procesy prywatyzacyjne. Przywrócił także samorządność w Polsce i znaczenie społeczności lokalnej.

Wielokrotna przewaga liczebna nie wystarczyła Turkom do zdobycia Wiednia i pokonania połączonych armii polskiej i austriackiej. Wspaniałe zwycięstwo pod Wiedniem zapewniła nie ilość, ale jakość wojsk. Polska dysponowała w tym czasie jedną z najlepszych formacji wojskowych Europy. - Husaria, idąc na czele wojsk koalicyjnych, odegrała kluczową rolę w ostatniej, decydującej, zakończonej ucieczką nieprzyjaciela, fazie bitwy. Nie można jednak sprowadzać całej batalii tylko do tej szarży. Doszło do niej dopiero po godzinie 17. Sama bitwa trwała wtedy już od dobrych kilku godzin - pisze dr Radosław Sikora w artykule dla WP.PL.

12 września 1989 roku tzw. Sejm kontraktowy powołał rząd Tadeusza Mazowieckiego. Jego gabinet wprowadził swobody obywatelskie, zmienił godło i nazwę państwa, a także dokonał zmian w konstytucji. Realizował też "plan Balcerowicza", który uruchomił reformy gospodarcze, w tym urynkowienie gospodarki i procesy prywatyzacyjne. Przywrócił także samorządność w Polsce i znaczenie społeczności lokalnej.

12 września Niemcy wstrzymują działania bojowe w innych dzielnicach, wszystkie siły kierując na Czerniaków. Trwa silny ostrzał artyleryjski i bombardowanie lotnicze Czerniakowa. W dzielnicy wybuchają liczne pożary. Niemcy prowadzą zmasowane natarcie na wszystkich odcinkach.

Tadeusz Mazowiecki był pierwszym po wojnie niekomunistycznym premierem w tej części Europy. Jego rząd dokonał w Polsce zmiany ustrojowej, choć nie ustrzegł się błędów.

Zespół pięciu okrętów dowodzonych przez portugalskiego żeglarza i odkrywcę w służbie hiszpańskiej Ferdynanda Magellana wypłynął z Sewilli w pierwszą w historii wyprawę dookoła świata. Do kraju po niemal trzyletniej eskapadzie wrócił tylko jeden okręt. Sam Magellan zginął w czasie wyprawy zabity przez tubylców na Filipinach.

Zmarł Nikita Siergiejewicz Chruszczow, były I sekretarz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Wiadomość o jego śmierci ukazała się w "Prawdzie", w formie lakonicznej notatki, bez jakiegokolwiek komentarza czy zdjęcia. Nie został pochowany w murach Kremla, tak jak inni byli przywódcy ZSRR. Wśród osób uczestniczących w pogrzebie nie było oficjalnych przedstawicieli KPZR ani partii "bratnich krajów". Urodził się 17 kwietnia 1894 r.