historia (strona 70 z 150)

9 września 1939 r. rozpoczęła się największa bitwa w czasie wojny obronnej Polski w 1939 roku. Była jednocześnie jedyną, przeprowadzoną na tak wielką skalę operacją zaczepną przeciwko III Rzeszy, aż do 1941 roku. Bitwę stoczyły polskie armie "Poznań" i "Pomorze" z 8 i 10 armią niemiecką. Mimo początkowych sukcesów, bitwa zakończyła się klęską naszych wojsk, jednak Niemcy zostali zmuszeni do zmiany planów operacyjnych, przez co opóźnił się moment zdobycia przez nich Warszawy.

Zmarł Mao Zedong, chiński działacz komunistyczny, od 1943 roku szef Biura Politycznego Chińskiej Partii Komunistycznej oraz przewodniczący Komitetu Politycznego Komunistycznej Partii Chin aż do swojej śmierci. Urodził się 26 grudnia 1893 r.

W piwnicy na terenie aresztu śledczego w Białymstoku odnaleziono ciała trzech osób. - Szczątki są ułożone w układzie anatomicznym. Odnaleziono przy nich guziki od płaszczy wojskowych z orzełkiem. W jednej z czaszek stwierdzono otwór przypominający otwór wlotowy i wylotowy powstały w wyniku postrzału z broni palnej - informuje Tomasz Danilecki z oddziału IPN w Białymstoku.

5 września 1972 r. terroryści z organizacji "Czarny Wrzesień" zamordowali 11 izraelskich sportowców biorących udział w igrzyskach olimpijskich w Monachium.

Rozpoczęła się naziemna obrona Warszawy kierowana przez generałów - Waleriana Czumę, Juliusza Rómmla, Tadeusza Kutrzebę oraz komisarza cywilnego prezydenta Stefena Starzyńskiego. Obrona stolicy trwała 20 dni i wzięli w niej udział oprócz żołnierzy liczni ochotnicy cywilni. 28 września na terenie fabryki Skoda na Rakowcu została podpisana umowa kapitulacyjna, ze strony polskiej przez generała Kutrzebę, ze strony niemieckiej - generała Johannesa Blaskowitza.

Zwycięska bitwa pod Orszą. Rozegrała się w czasie wojny litewsko-moskiewskiej pomiędzy wojskami litewsko-polskimi pod dowództwem hetmana wielkiego litewskiego ks. Konstantego Ostrogskiego a wojskami moskiewskimi pod dowództwem Iwana Czeladnina.

Zakończyła się trzydniowa bitwa pod Borodino, gdzie generał Michaił Kutuzow, dowódca armii rosyjskiej, próbował zatrzymać wojska napoleońskie. W wyniku starcia Kutuzow wycofał wojska z pola walki, otwierając tym samym Napoleonowi drogę do Moskwy. Wynik bitwy to taktyczne zwycięstwo Francuzów i strategiczny odwrót Rosjan.

Wyboru Stanisława Augusta Poniatowskiego na króla polski dokonano podczas ostatniego Sejmu elekcyjnego, przy zdecydowanym poparciu wojsk rosyjskich. Koronacja odbyła się 25 listopada 1764 roku w kolegiacie świętego Jana w Warszawie. Władca dążył do wzmocnienia władzy królewskiej, był współtwórcą Konstytucji 3 Maja. Abdykował po III rozbiorze Polski. Był ostatnim królem Polski.

Polscy żołnierze pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego przez 7 dni bohatersko bronili Polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej przed agresją wojsk hitlerowskich. Major Sucharski zdecydował o kapitulacji, mając na uwadze los rannych żołnierzy. W dowód uznania niemiecki generał Georg Eberhardt pozwolił Sucharskiemu zatrzymać szablę oficerską. Ze 182 obrońców Westerplatte poległo szesnastu, jeden zginął już po kapitulacji, a 50 zostało rannych.

Rozpoczęła się bitwa pod Borodino. Obie strony - armia Napoleona I i wojska rosyjskie dowodzone przez Michaiła Kutuzowa, przypisywały sobie zwycięstwo. Częściowy sukces taktyczny osiągnęli Francuzi, zmuszając Rosjan do odwrotu. 14 września Napoleon wkroczył do Moskwy.

Wojska rosyjskie rozpoczęły szturm na Warszawę. Na szańcach Woli zginął generał Józef Sowiński, wychowanek Szkoły Rycerskiej, uczestnik powstania kościuszkowskiego i kampanii 1812 roku. Bitwa o Warszawę zakończyła się 8 września klęską powstania listopadowego.

Prezydent USA William McKinley został śmiertelnie postrzelony przez Leona Czolgosza, urodzonego w rodzinie polskich emigrantów sympatyka idei anarchistycznych. Zmarł 8 dni później na skutek komplikacji pooperacyjnych.

W nocy z 6 na 7 września Rząd Polski i Naczelny Wódz wraz ze sztabem opuścił Warszawę. Niemcy wkroczyli do Krakowa i do Nowego Sącza.

8 września podczas zawieszenia ognia kilka tysięcy cywilów dobrowolnie opuszcza Warszawę. Od rana trwa silny napór nieprzyjaciela na Śródmieście Północ. Wróg usiłuje wedrzeć się w głąb dzielnicy od strony Nowego Światu i Królewskiej. O świcie Powstańcy muszą wycofać się z kompleksu gmachów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendy Policji przy Krakowskim Przedmieściu. Nieprzyjaciel obsadza odcinek od ul. Świętokrzyskiej do kościoła św. Krzyża. Niemcy opanowują prawie całą ul. Warecką. Docierają w bezpośrednie sąsiedztwo Poczty Głównej przy Placu Napoleona.

7 września po pacyfikacji Powiśla oddziały niemieckie atakują północną część Śródmieścia. Nacierają z Powiśla na Nowy Świat, z Ogrodu Saskiego i Placu Żelaznej Bramy na Królewską i Plac Grzybowski. Od strony Dworca Głównego nacierają na Chmielną, z Placu Zawiszy - na Towarową. Nieprzyjaciel zmierza do odcięcia północnej części Śródmieścia od południowej. Trzykrotnie w ciągu dnia szturmuje Al. Jerozolimskie od strony hotelu "Polonia" oraz ulice Nowogrodzką, Widok i Chmielną.

6 września w nocy masy ludności cywilnej przechodzą z Powiśla i Śródmieścia Północ na południową stronę Al. Jerozolimskich. Niemcy przypuszczają generalny szturm na Powiśle z północy, wschodu i południa. Atak na ostatnie pozycje powstańcze w dzielnicy poprzedza silne bombardowanie. Po zaciętych walkach Powstańcy stopniowo wycofują się do Śródmieścia. Wieczorem Powiśle Północ jest już całkowicie opanowane przez Niemców.

5 września Niemcy kontynuują natarcie na Powiśle. Pod osłoną czołgów ich piechota naciera z trzech stron. Obsadza potężny gmach Państwowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ul. Kopernika. Niemcy zajmują wkrótce ulice Sewerynów, Oboźną, Leszczyńską. Wieczorem, wobec całkowitego wyczerpania amunicji, pod dowództwem kpt. Stanisława Skibniewskiego "Cubryny" Powstańcy opuszczają ruiny gmachu Elektrowni. Trwa ewakuacja ludności cywilnej do Śródmieścia.

Radykalna palestyńska organizacja terrorystyczna "Czarny Wrzesień" podczas olimpiady w Monachium dokonała zamachu na 11 izraelskich sportowców - dwóch zabito w hotelu, zaś pozostali zakładnicy zginęli podczas nieudanej próby ich odbicia na lotnisku. 5 z 8 terrorystów zostało zabitych podczas próby odbicia zakładników, 3 pozostałych przy życiu terrorystów schwytano. Zostali oni uwolnieni przez RFN w następstwie porwania przez Czarny Wrzesień samolotu pasażerskiego linii Lufthansa. Odpowiedzią Izraela na zamach były operacje "Wiosna Młodości" i "Gniew Boży", serie nalotów lotniczych na arabskie cele oraz zabójstwa Palestyńczyków podejrzewanych o zorganizowanie zamachu.

Podczas I wojny światowej początek uderzenia wojsk francuskich, dowodzonych przez generała Josepha Jacques’a Joffre’a, na armię niemiecką pod dowództwem generała Alexandra von Klucka nad Marną, zakończonego 9 listopada odparciem Niemców i zmuszeniem ich do wojny pozycyjnej.

Amerykański wynalazca Thomas Edison uruchomił w Nowym Jorku pierwszy na świecie generator elektryczny, dostarczający prąd do sieci publicznej.

Urodził się Juliusz Słowacki, poeta i dramaturg okresu romantyzmu, obok Mickiewicza i Krasińskiego uważany za jednego z "wieszczów narodowych". Po upadku powstania listopadowego, tworzył na emigracji w Paryżu. Do najbardziej znanych należą jego dramaty: "Kordian", "Lila Weneda", "Balladyna", "Mazepa", poemat "Beniowski". W utworach, zgodnie z duchem romantyzmu i ówczesną sytuacją narodu polskiego, podejmował problemy związane z walką narodowo-wyzwoleńczą, z przeszłością narodu i przyczynami niewoli, ale także uniwersalne tematy egzystencjalne. Zmarł 3 kwietnia 1849 roku.

4 września od rana Niemcy kontynuują ostrzał artyleryjski i bombardowanie Powiśla i północnej części Śródmieścia. Zburzeniu ulega Elektrownia Miejska na Powiślu, dostarczająca miastu prąd od pierwszych dni Powstania.

Lata 40.

16 listopada 1943 roku akowski oddział partyzancki pod dowództwem cichociemnego kpt. Władysława Kochańskiego "Bomby", przy wsparciu oddziału partyzantki sowieckiej, rozbił liczące ponad tysiąc ludzi zgrupowanie oddziałów UPA koło miejscowości Huta Stara na Wołyniu. Miesiąc później "Bomba" został pojmany przez Sowietów, wywieziony do Moskwy i skazany na dwadzieścia pięć lat ciężkich robót - pisze Wojciech Königsberg w artykule dla Wirtualnej Polski.

Wielka Brytania i Francja, zgodnie z umowami podpisanymi z Polską, wypowiedziały wojnę Niemcom.