Niby-wolność

Polska znalazła się w grupie krajów „przeważnie wolnych”. Fundacja Heritage analizuje sytuację gospodarczą i polityczną w ponad 150 krajach. Na czele rankingu, jako kraje całkowicie wolne, znalazły się Hongkong, Singapur, Luksemburg, Estonia i Irlandia. Polska znalazła się w grupie 56 krajów „przeważnie wolnych”, począwszy od Niemiec, Austrii, Bahrajnu, Belgii, Cypru i Litwy. Awans zawdzięczamy lepszej ocenie polityki handlowej, pieniężnej i fiskalnej.

Polska stosuje wciąż niewystarczająco wiele zachęt do prowadzenia działalności gospodarczej, raczej zatruwając życie przedsiębiorcom. Trudno spodziewać się, by w tych warunkach rosła liczba zadowolonych i bogacących się Polaków. W działaniach rządu i decyzjach parlamentu trudno dopatrzyć się jakiejś konsekwencji, a tym bardziej pożytku. Symbolem braku pomysłu na ekonomię jest system podatkowy. Większość decyzji w ostatnich latach podejmowano bez jasnego planu, raczej przypadkowo, pod naciskiem jakichś grup interesu. Nie chodzi przy tym tylko o wysokość obciążeń nakładanych przez państwo, lecz także o ciągłe zmiany przepisów ich skomplikowaną i niezrozumiałą treść, a czasem także ich sprzeczność z regułami państwa prawa. Tracą na tym zwykli podatnicy, tracą firmy, traci wreszcie samo państwo.

Dla przeciętnego zarabiającego Polaka przyszły rok może okazać się niezbyt przyjemny. Nominalnie co prawda niewiele się zmieni, jednak faktycznie fiskus zabierze nam więcej niż w ubiegłym roku. Rosną składki na ubezpieczenie zdrowotne, a zamrożone progi i zniesione ulgi sprawiają, że mniej będziemy mieli pieniędzy do własnej dyspozycji.

Czarną listę barier utrudniających działalność gospodarczą przygotowali przedsiębiorcy z Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Z jednej strony wprowadzono ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, która ograniczyła na przykład liczbę kontroli w firmie. Z drugiej strony wiele przepisów (np. akcyzowych czy o VAT) mocno skomplikowało sytuację na rynku. Mimo to jak bumerang wracają pomysły podwyższania przedsiębiorcom składek na ZUS, przy równoczesnym uchylaniu się od prawdziwych reform i likwidowaniem przywilejów.

Zdaniem PKPP nie może być dobrze, bo nawet w takiej sprawie jak wykorzystanie unijnych funduszy strukturalnych urzędy zamiast wspierać i usuwać bariery, tylko je mnożą.

Tuż po akcesji Polska stała się słynna w Unii Europejskiej, dlatego że Niemcy i Francja zarzuciły nam „dumping podatkowy” polegający na ich obniżaniu, aby w ten sposób przyciągnąć inwestorów. To najlepszy – choć pośredni – dowód, że warto zwiększać wolność w gospodarce.

W styczniu Ministerstwo Finansów poinformowało, że ubiegłoroczne wpływy z obniżonego do 19 procent podatku CIT były niespodziewanie wysokie. Przyniosły one budżetowi prawie 13 miliardów złotych, zamiast spodziewanych niespełna 9,5 mld zł. Tak samo było z akcyzą na alkohol. Kiedy rosła – wpływy do budżetu systematycznie spadały. Rósł za to przemyt.

Niestety, wbrew oczywistym faktom politycy nie szczędzą nam swych wysiłków i podwyższają: z powrotem akcyzę na alkohol, akcyzę na paliwa, VAT na materiały budowlane, na zabawki i ubrania dla dzieci...

Sebastian Musioł