"W latach 2000-2003 przydzieliliśmy na konkretne projekty 100 proc. przewidzianych sum, czyli 4,3 mld euro" - cieszył się dyrektor Luis Riera, nadzorujący program ISPA w Komisji Europejskiej.
Sama Polska uzyskała w tym okresie obietnicę wsparcia 70 projektów (drogi, koleje, oczyszczalnie itp.) łączną sumą 1,454 mld euro z unijnej kasy. Jednak faktyczne wypłaty sięgnęły do końca ubiegłego roku tylko 376 mln euro, czyli 25,9% przydzielonej sumy.
Riera uspokajał, że wszystkie przydzielone pieniądze mogą być jeszcze wypłacane do 2007 roku - oczywiście pod warunkiem, że projekty będą realizowane zgodnie z harmonogramem i że nadejdą prawidłowo wystawione rachunki.
Na razie średni poziom wypłat dla 12 państw kandydujących sięgnął zaledwie 23,4%, przy czym niższy niż w Polsce był tylko w nieprzystępujących jeszcze do Unii Bułgarii (14,3%) i Rumunii (13,6). W Czechach wyniósł 30,7%, na Węgrzech 31,0%, a najwyższy był na Litwie i w Słowenii (po 32,8%).
Riera i towarzyszący mu niżsi rangą urzędnicy Komisji zapewnili, że wolniejsze tempo uruchamiania projektów w Polsce to "rzecz normalna", ponieważ mają one znacznie większe rozmiary niż te realizowane w małych krajach.
Największe projekty w Polsce to pierwsza faza programu poprawy jakości wody w Szczecinie (kasa unijna pokryje 190,1 mln euro z 288,0 mln potrzebnych na realizację), modernizacja autostrady A4 na odcinku Wrocław-Krzyżowa (dofinansowanie z UE 189,5 mln), modernizacja linii kolejowej E20 na odcinkach Siedlce-Terespol (139,0 mln) oraz Mińsk-Siedlce (93,4 mln euro).
Zdaniem urzędników unijnych, największą bolączką wszystkich krajów przystępujących do Unii, w tym także Polski, jest niedobór fachowych kadr, zajmujących się przygotowaniem i pilotowaniem projektów.
Stąd bierze się niedostateczna liczba szybko i dobrze przygotowanych projektów, co będzie miało kapitalne znaczenie przy wykorzystaniu dotacji z unijnej kasy.
Z projektu ram budżetowych Unii na lata 2007-2013 wynika, że czasem dostępne w ciągu jednego roku środki na infrastrukturę mogą wzrosnąć 10-krotnie (z samego funduszu spójności przeszło 5- krotnie). (iza)
