Zasada taka panuje jedynie w dwóch diecezjach rzymskokatolickich na świecie (St Gallen i Bazylea) i wynika z ustaleń pochodzących z XIX wieku. 16 października br. papież Benedykt XVI przyjął rezygnację dotychczasowego ordynariusza Diecezji St Gallen, bpa Ivo Fürera. Wyboru jego następcy dokona w ciągu trzech miesięcy kapituła katedralna, która poprosiła wszystkich wiernych diecezji o pomoc w wyborze biskupa drogą internetową.
Przeciwnicy wyboru biskupa przez kapitułę katedralną podkreślają, że praktyka ta wynika z ustaleń narzuconych szwajcarskiemu Kościołowi w XIX wieku, a poza tym jest sprzeczna z nauczaniem Soboru Watykańskiego II. Obecny sposób wyboru biskupa pochodzi dokładnie na mocy konkordatu z 7 listopada 1845 roku i bulli Instabilis rerum humanarum natum.
Zgonie z regułami w wyborze biskupa nie mogą brać udziału zakonnicy. Passus ten pomyślany był przede wszystkim dla jezuitów, których bardzo obawiano się w Szwajcarii. Elekcja biskupa obwarowana jest jeszcze jednym istotnym warunkiem: biskup nie może być importowany i musi przez kilka lat pracy w diecezji w duszpasterstwie lub administracji kościelnej.
Dodatkowo biskup-elekt nie może być "niemiłą kandydaturą dla Wielkiej Rady", którym obecnie jest parlament kantonalny. Wypowiadać mają się prawo jedynie rzymskokatoliccy członkowie rady, a więc ci, którzy odprowadzają podatek kościelny dla Kościoła Rzymskokatolickiego. Regulacja ta była szczególnie ostro krytykowana przez środowiska kościelne, które zwracały uwagę na to, że niektórzy członkowie Rady, będący formalnie wyznania rzymskokatolickiego wspierają zabijanie życia nienarodzonego.
Procedura wyboru biskupa wygląda następująco: 13-osobowa kapituła opracowuje listę sześciu możliwych kandydatów, która zostaje wysłana do Kongregacji Biskupów. W Watykanie dokonywana jest "lustracja" kandydatów i lista wraca do Szwajcarii do parlamentu kantonalnego. Politycy wyrażają swoją opinię. Kapituła dokonuje wyboru biskupa i podaje jego nazwisko do wiadomości publicznej ludowi zgromadzonemu w katedrze, a następnie papież potwierdza wybór.
Obecnie kapituła katedralna zbiera propozycję kandydatur na biskupa. Zapytanie kapituły zostało skierowane do kapłanów, rad parafialnych i wszystkich wiernych.
Znana jest również w Kościele Łacińskim inna droga wyboru biskupa. Np. w Archidiecezji Salzburg wyboru ordynariusza dokonuje kapituła spośród trzech kandydatów zaproponowanych przez Rzym. Z kolei w Niemczech premierzy rządów krajowych, jak np. w Bawarii, mają prawo zgłosić veto do nominacji biskupa.
