Raport: Polacy niezadowoleni ze swojej sytuacji finansowej

Finax, firma specjalizująca się w inwestowaniu pasywnym i promująca Europejską Emeryturę (OIPE), ogłosiła pierwszy odczyt nowego wskaźnika rynkowego – Financial Wellness Index (FWI).

Opracowany na bazie danych ekonomicznych oraz badań opinii publicznej, indeks ten mierzy poziom finansowego dobrostanu Polaków w skali od 0 do 100 punktów. Premierowy wynik za pierwszy kwartał 2025 r. wyniósł jedynie 46 pkt, co – jak komentuje Przemysław Barankiewicz z Finax – "jest zdecydowanie poniżej progu emocjonalnego komfortu, który zespół ustalił na poziomie 70 punktów".

Twórcy indeksu przez kilka miesięcy pracowali nad jego kalibracją, uwzględniając zarówno emocje respondentów, jak i twarde dane ekonomiczne.

Z badania wyłania się niepokojący obraz finansowej rzeczywistości w Polsce. Choć 36 proc. Polaków deklaruje regularne oszczędzanie, co czwarty ankietowany doświadcza wysokiego stresu związanego ze swoją sytuacją materialną.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Płaca minimalna w UE. Ujawniono pierwsze dane na 2025 rok

Aż 43 proc. uczestników badania nie zauważyło żadnej poprawy w ostatnim kwartale. -Ponad połowa Polaków (53 proc.) pytanych przez Finax twierdzi, że w przypadku utraty źródła dochodu byłaby w stanie utrzymać dotychczasowy poziom życia dzięki oszczędnościom maksymalnie przez 3 miesiące. Tylko 36 proc. respondentów przyznało, że regularnie oszczędza. To alarmująco niski wynik – komentuje Przemysław Barankiewicz.

Najsłabiej w FWI wypadają kobiety oraz osoby w wieku 45–54 lata. Z kolei najwyższy poziom dobrostanu notują mężczyźni oraz młodzi dorośli z pokolenia Z i młodsi Millenialsi (25–34 lata).

- Młode pokolenie jest świadome i oszczędza, mimo że dopiero zaczyna swoją karierę zawodową - zauważa Klaudia Sibielak z Finax, dodając, że "ich podejście może być fundamentem pod przyszły wzrost FWI".

Analiza FWI pozwoliła również wyróżnić pięć typów postaw finansowych w społeczeństwie: chomiki (38 proc.), płotki (27 proc.), pszczółki (20 proc.), myszy (10 proc.) oraz rekiny (5 proc.).

Najliczniejszą grupą są "chomiki" – osoby z przeciętnymi oszczędnościami i umiarkowanym stresem finansowym. Zaledwie co czwarty Polak osiąga komfortowy poziom FWI. Płotki cechują się nieregularnym oszczędzaniem małych kwot, negatywną ocena sytuacji materialnej, zauważalnie dużym poziom stresu w kontekście finansowym. Pszczoły regularnie oszczędzają, pozytywnie oceniają sytuację materialną i mają niewielki poziom stresu w kontekście finansów. Myszy nie mają oszczędności, negatywnie oceniają sytuację materialną i mają wysoki poziom stresu.

Najmniej w zestawieniu jest rekinów, którzy mają dużą poduszkę finansową.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Nowe dane z Rosji. Grono bogatsze niż reszta kraju

Co więcej, Finax podkreśla, że wielu Polaków żyje w iluzji co do swojej przyszłej emerytury – aż 58 proc. uważa, że dostanie od ZUS-u przynajmniej połowę swojej ostatniej pensji, mimo że prognozy wskazują na dramatyczny spadek stopy zastąpienia.

- Większość z nas przecenia siłę systemu emerytalnego. Dopiero gdy zobaczymy rzeczywiste wyliczenia, zdajemy sobie sprawę z finansowego potrzasku -  przestrzega ekspertka z Finax.

Badanie Finax za Q1 2025 będące fundamentem do określenia wskaźnika Financial Wellnes Index zostało zrealizowane przez Maison&Partners w końcu marca 2025 r. metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) na panelu badawczym Ariadna na reprezentatywnej grupie 1045 osób w wieku 18+.

Źródło: Finax