Polacy kończą misję w Afganistanie

W październiku 2001 roku wojska państw NATO, w których wiodącą rolę ogrywali Amerykanie, wkroczyły do Afganistanu. Stało się to miesiąc po zamachach na World Trade Center i Pentagon. Polska wysłała pod Hindukusz swoich żołnierzy wiosną kolejnego roku.

Dziś polscy żołnierze kończą udział w misji międzynarodowej koalicji ISAF. XV zmiana Polskiego Kontyngentu Wojskowego żegna się z bazą lotniczą w Bagram. Do domów wraca około pół tysiąca żołnierzy. W ostatniej zmianie uczestniczyli głównie wojskowi z 10. Brygady Logistycznej z Opola, których głównym zadaniem było dokończenie przerzutu ludzi i sprzętu do kraju.

Nasze początki w Afganistanie były skromne. Wraz ze startem misji w Afganistanie pojawiło się jedynie ponad 100 polskich żołnierzy. Jednak w szczytowym okresie (2010-2011) w Afganistanie służyło prawie 2600 Polaków, co przekłada się na największy pod względem liczebności kontyngent wojskowy w historii rodzimych misji pokojowych i stabilizacyjnych.

(sol / WP.PL)

16 marca 2002 do Afganistanu dotarło około 100 logistyków, którzy zostali ulokowani w Obozie Białego Orła (ang. Camp White Eagle). Pierwsze zadania Polaków polegały przede wszystkim na rozminowaniu terenów wokół bazy i odbudowie infrastruktury.

Nasi żołnierze pracowali także nad zabezpieczeniem koalicji na wypadek ataku chemicznego. Razem z logistykami pod Hindukuszem pojawili się także komandosi GROM-u, którzy mieli za zadanie ochronę naszej bazy oraz kwatery głównej wojsk USA.

Przez wszystkie lata przez Afganistan przewinęło się około 28 tysięcy personelu wojskowego i cywilnego. Polacy stacjonowali m. in. Ghazni, Bagram, Kandaharze, Kabulu i Mazar-i-Szarif. Armia szacuje, że koszt operacji wyniósł około 6 miliardów złotych.

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Stanisław Koziej w rozmowie z radiową Jedynką podkreślił, że najwyższą możliwą ceną, jaką Polska zapłaciła za udział w misji, jest śmierć naszych rodaków. Według danych MON, w czasie misji poległo 43 naszych żołnierzy i jeden cywilny ratownik medyczny. Większość zginęła w wyniku eksplozji min-pułapek, popularnego oręża talibów.

XV zmiana PKW kończy służbę w bazie lotniczej w Bagram. Polacy już wcześniej pożegnali się ze swoją inną bazą w prowincji Ghazni, gdzie zakończyli działania z końcem kwietnia tego roku.

Powrót do Polski nie tylko ludzi, ale i sprzętu jest niesłychanie złożonym i długotrwałym zadaniem. Wystarczy wspomnieć, że stopniowy przerzut sprzętu rozpoczął się już w lipcu 2012 roku. Wojskowi logistycy na bieżąco monitorowali potrzeby stopniowo zmniejszającego się kontyngentu tak, by w afgańskich bazach nie zalegały tony zbędnego wyposażenia. Część rzeczy oddano Afgańczykom, a niektóre zostały zniszczone na miejscu.

Czytaj również - Wyjście z Afganistanu, czyli wyzwanie dla logistyków

Cel Polaków w Afganistanie był jasno określony. Jak można było przeczytać na witrynie naszego MSZ, chodziło o "niedopuszczenie do ponownej aktywacji grup terrorystycznych na terytorium, które stanowiłyby zagrożenie dla światowego bezpieczeństwa".

Dopiero kolejne miesiące pokażą czy nasi żołnierze i cała koalicja ISAF osiągną założone cele. Może to być jednak niesłuchanie trudne, ponieważ mimo wieloletnich starań talibowie wciąż aktywnie działają na pograniczu afgańsko-pakistańskim.

Przez 12 lat w Afganistanie nasi żołnierze szkolili, doradzali, walczyli i rozminowywali. Prowadzili działalność instruktażową, ale także czynnie walczyli z fundamentalistycznymi rebeliantami.

Polacy przyczynili się do odbudowy prowincji Ghazni, gdzie przeszkolili około 11 tysięcy afgańskich wojskowych i policjantów. Do jednego z ważniejszych zadań Polaków należało patrolowanie odcinka drogi Highway One, która jest kluczowym szlakiem w Afganistanie, łączącym dwie metropolie - Kabul i Kandahar. To właśnie podczas takiego patrolu miał miejsce najtragiczniejszy epizod w czasie służby polskiego kontyngentu. W eksplozji przydrożnej miny zginęło pięciu naszych żołnierzy (czytaj wspomnienia bliskich).

O tym, jak bardzo niebezpiecznie jest w Afganistanie najdobitniej przypomniał ubiegłoroczny atak na bazę Polaków w Ghazni. Przemyślane natarcie przeprowadziła grupa terrorystów-samobójców, która próbowała wedrzeć się do bazy na wszelkie możliwe sposoby (czytaj więcej). Był to największy atak na polską bazę. Zginął w nim jeden amerykański żołnierz, a 10 naszych zostało rannych.

Przez kilkanaście lat Polakom udawało się unikać cywilnych ofiar wśród Afgańczyków. Niechlubny wyjątek stanowi incydent z Nangar Khel z sierpnia 2007 roku. Żołnierze ostrzelali wówczas z karabinów i moździerzy wioskę, a ofiarami ataku padły dwie kobiety, troje dzieci i mężczyzna, który szykował się do uroczystości weselnej.

Siedmiu polskich wojskowych przez lata stawało przed polskimi sądami. Ostatecznie trzech z nich zostało prawomocnie uniewinnionych i ubiegają się oni o odszkodowania za czas spędzony w areszcie, a sprawa pozostałych po raz kolejny jest rozpatrywana przez pierwszą instancję, gdzie została skierowana przez Sąd Najwyższy.

Wycofanie polskich sił jest elementem zakończenia całej misji międzynarodowej koalicji, która oficjalnie ma wygasnąć z końcem roku. Jeszcze pod koniec października do swojej ojczyzny wrócili żołnierze z Wielkiej Brytanii, stanowiący znaczną siłę pod Hindukuszem

Chociaż Zachód rezygnuje z utrzymywania oddziałów bojowych, to niektóre z państw chcą pozostawić na miejscu kontyngenty szkoleniowe oraz operatorów sił specjalnych. Co więcej, USA podpisały z rządem w Kabulu tzw. pakt bezpieczeństwa, który zakłada, że w kraju może pozostać nawet 10 tysięcy amerykańskich żołnierzy, jednak zastrzega, że do 2017 roku wszyscy muszą wrócić do domów.

Polska również przewiduje udział w misji doradczo-szkoleniowej po 2014 roku, o czym już w ubiegłym roku mówił szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Stanisław Koziej.

Dziś wiadomo, że w misji o kryptonimie "Resolute Support", która rozpocznie się wraz z początkiem 2015 roku, weźmie udział 150 Polaków. Nasi instruktorzy mają odpowiadać za doradzanie dowództwom wojskowym i sztabom od poziomu korpusów wzwyż.

Misja w Afganistanie, obok misji w Iraku, została motorem napędowym zmian w polskiej armii. Nasi żołnierze nie tylko zdobyli realne doświadczenie bojowe, ale także nauczyli się funkcjonowania w ramach wielonarodowych struktur wojskowych.

Szef BBN Stanisław Koziej przekonywał w rozmowie z Wirtualną Polską, że Afganistan jest bardzo cennym doświadczeniem dla każdego żołnierza, który tam służył, ze szczególnym naciskiem na wojska specjalne, które miały okazję potwierdzić mistrzostwo w swoim fachu.

(sol / WP.PL)