Niemiecka prasa o strategii USA: pozew rozwodowy z Europą

Niemieccy komentatorzy uznali, że dokument Białego Domu odchodzi od dotychczasowej wspólnoty transatlantyckiej i przesuwa akcenty na rywalizację państw. W centrum krytyki znalazło się odejście od dotychczasowych wartości i zapowiedź polityki budowanej na interesie siły. W tle powraca pytanie o odpowiedzialność Europy i oczekiwania wobec Niemiec.

Stephan Loewenstein na łamach "Frankfurter Allgemeine Zeitung" ocenił, że kierunek polityki nie jest zaskoczeniem, ale jego lektura jest mocnym sygnałem. "Porządek świata Trumpa stanowi zagrożenie dla UE" – pisze. W tekście podkreślono, że strategia faktycznie działa od roku, a Ameryka odwołuje się do doktryny Monroego, przedstawiając UE jako strukturę ograniczającą wolność i demokrację. Komentator ostrzegł, że powrót do logiki rywalizacji państw narodowych mógłby uderzyć w stabilność Unii i wezwał do reakcji, zwracając uwagę na milczenie rządu w Berlinie.

W "Tagesspiegla" Anja Wehler-Schoeck akcentuje zmianę paradygmatu. "Stany Zjednoczone stawiają na prawo silniejszego” – komentuje. "Teraz mamy to czarno na białym. Dla USA liczy się w przyszłości przede wszystkim jedno: prawo silniejszego” – pisze komentatorka. Jej zdaniem "amerykańska wojna kulturowa" ruchu MAGA stała się podstawą polityki zagranicznej USA.

"Ameryka izoluje się od świata zewnętrznego, a równocześnie chce modelować inne regiony zgodnie ze swoimi wyobrażeniami. Mają one stać się marionetkami amerykańskiej polityki" – ostrzega autorka. Publicystka wskazuje, że dotyczy to także Europy, gdzie Waszyngton ma wspierać "patriotyczne siły", promować dominację państw narodowych i osłabiać Unię. Wskazuje, że zjednoczona UE potrafi równoważyć USA, a rozbita – łatwo ulec wpływowi.

Jak przypomina "Tagesspiegel", tłem debaty jest niedawne wystąpienie sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego USA Kristi Noem w Polsce na krótko przed wyborami prezydenckimi, w którym poparła ona Karola Nawrockiego. "To tylko jeden z wielu przykładów. Europa sprawia wrażenie, jakby nie przyjęła do wiadomości zerwania transatlantyckich więzi. Ile dzwonków alarmowych będzie jeszcze potrzebnych?" – pyta komentatorka „Tagesspiegla”. W ocenie dziennika UE, jako druga gospodarka świata i z 1,5 mln żołnierzy pod bronią, powinna pokazać własną odpowiedź na linię Trumpa – w obronie demokracji, wolności i porządku opartego na zasadach.

Nicolas Richter w "Sueddeutsche Zeitung" wskazuje na współodpowiedzialność Europy. "Europa jest sama sobie winna, że musi znosić bezczelne zachowanie Trumpa" – pisze Nicolas Richter w "Sueddeutsche Zeitung". Autor ocenia, że dokument brzmi jak "akt oskarżenia przeciwko wieloletnim sojusznikom", a Biały Dom widzi w Europejczykach raczej "źródło problemów, zakłócających zbliżenie Waszyngtonu z Moskwą". Według Richtera, przy niewystarczających wysiłkach obronnych Europejczycy są dziś uzależnieni od "niestałego, autorytarnego prezydenta USA”, a krótkoterminowo muszą znosić prowokacje. W dłuższym horyzoncie potrzebne są wspólna strategia i wzmocnienie potencjału.

W konkluzji "Sueddeutsche Zeitung" ostrzega przed złudzeniem, że sytuację da się przeczekać. "Europejczycy nie powinni się łudzić, że przeczekają Trumpa. Bratanie się Białego Domu z Kremlem wystawia kontynent europejski na wzrastające niebezpieczeństwo starcia w proch przez USA i Rosję. To właśnie byłoby cywilizacyjną zagładą przepowiadaną Europejczykom przez Biały Dom" – czytamy w konkluzji komentarza w "Sueddeutsche Zeitung". Gazeta dodaje, że przy utrzymaniu obecności ok. 80 tys. amerykańskich żołnierzy Europa nadal kalkuluje z parasolem USA, ale bez własnej konsolidacji bezpieczeństwa pozostaje podatna na wstrząsy.

Głos gospodarczej prasy przynosi "Handelsblatt", który opisuje przyspieszającą zmianę układu sił. "Kto ma w przyszłości bronić Europy?” – pyta gazeta, wskazując na ograniczenia finansowe Londynu i Paryża oraz na potencjalną rolę Berlina. "Niemcom przypada w tej nadzwyczajnej sytuacji rola narodu wiodącego" – czytamy w gazecie kół gospodarczych. Według dziennika, lepiej wyposażona Bundeswehra mogłaby wzmocnić odstraszanie wobec Rosji i wypełnić lukę w siłach konwencjonalnych, jeśli USA odwróciłyby się od Europy. Jednocześnie pojawia się ostrzeżenie polityczne. "Nie trzeba być znawcą europejskiej historii, aby zrozumieć, że nacjonalistyczne Niemcy posiadające gotową do walki armię wpędziłyby Europę w nieszczęście" – czytamy w podsumowaniu.

Najmocniejsze słowa padają w "Stuttgarter Zeitung", które ocenia nową doktrynę jako definitywne rozstanie. Amerykańska strategia bezpieczeństwa jest w rzeczywistości "transatlantyckim pozwem rozwodowym" - pisze "Stuttgarter Zeitung". Dziennik widzi w podejściu USA do Ukrainy symbol rozejścia dróg: zamiast wspólnej obrony wolności i demokracji – priorytet "strategicznej stabilności" z Rosją.