"Nie ma szans". Jasna deklaracja J.D. Vance'a ws. wojny na Bliskim Wschodzie

• USA rozważają uderzenia na Iran, jednak preferują rozwiązanie dyplomatyczne.
• Wiceprezydent Vance sceptycznie odnosi się do zagranicznych interwencji militarnych.
• Ambasada USA w Jerozolimie ostrzega obywateli przed eskalacją sytuacji.

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych, J.D. Vance, w rozmowie z "Washington Post" podkreślił, że choć prezydent Donald Trump rozważa różne kroki wobec Iranu, "nie ma szans", by USA latami toczyły wojnę na Bliskim Wschodzie bez widocznego końca.

Vance wskazał, że jednym z powodów rozważanych działań jest chęć zapewnienia, że Iran nie zdobędzie broni jądrowej. Wiceprezydent zaznaczył także, że dyplomacja jest preferowaną drogą do rozwiązania problemu.

- Myślę, że wszyscy wolimy rozwiązanie dyplomatyczne. Ale tak naprawdę wszystko zależy od tego, co zrobią i powiedzą Irańczycy - powiedział Vance.

W odpowiedzi na napięcia z Iranem, ambasada USA w Jerozolimie zasugerowała obywatelom amerykańskim rozważenie opuszczenia Izraela, dopóki loty są dostępne. W tym samym czasie Stany Zjednoczone wzmacniają swoją obecność wojskową w regionie. Admirał Brad Cooper poinformował o potencjalnych militarnych opcjach, które mogą obejmować ograniczone ataki na instalacje nuklearne Iranu.

Tymczasem rozmowy w Genewie między USA a Iranem zakończyły się bez przełomu. Irański minister Abbas Aragczi zaapelował, by Stany Zjednoczone wycofały się ze swoich "wygórowanych żądań", w tym z propozycji dotyczących wzbogacania uranu.

1. Skąd biorą się obecne napięcia między USA a Iranem?

Aktualna sytuacja to wynik zwiększonej obecności militarnej Stanów Zjednoczonych w Zatoce Perskiej oraz postawienia Teheranowi przez Waszyngton listy rygorystycznych żądań politycznych i wojskowych. Obie strony utrzymują podwyższoną gotowość bojową, a kanały komunikacji dyplomatycznej pozostają mocno ograniczone.

2. Czego dokładnie dotyczy spór o program nuklearny?

Stany Zjednoczone oficjalnie domagają się od Iranu całkowitego i weryfikowalnego przez organizacje międzynarodowe wstrzymania procesu wzbogacania uranu. Władze w Teheranie odrzucają te postulaty, stojąc na stanowisku, że rozwijanie technologii jądrowej na własnym terytorium jest ich suwerennym prawem.

3. Jakie są pozostałe żądania Waszyngtonu wobec Teheranu?

Poza zaprzestaniem prac nad programem nuklearnym, lista amerykańskich postulatów obejmuje: wstrzymanie rozwoju i produkcji rakiet balistycznych, odcięcie wsparcia finansowego oraz militarnego dla powiązanych z Iranem grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie (m.in. w Libanie, Jemenie i Iraku), a także zaprzestanie represji wobec uczestników wewnętrznych protestów.

4. Jakie były skutki operacji militarnej z lata 2025 roku i dlaczego jest to dziś ważne?

Czerwcowe ataki lotnicze sił USA i Izraela doprowadziły do zniszczenia kluczowej infrastruktury w irańskich obiektach nuklearnych, m.in. w Natanz i Fordow. Uderzenia te znacząco osłabiły fizyczny potencjał irańskiego programu jądrowego. Dziś ma to kluczowe znaczenie, ponieważ wydarzenie to przełamało barierę bezpośrednich ataków na terytorium Iranu, skłoniło Teheran do ograniczenia dostępu dla międzynarodowych inspektorów nuklearnych i ostatecznie uniemożliwiło powrót do dotychczasowych ram negocjacyjnych z powodu braku wzajemnego zaufania.

5. Kto obecnie sprawuje władzę w Iranie i decyduje o przebiegu konfliktu?

Najwyższą władzę w Iranie niezmiennie sprawuje Najwyższy Przywódca, ajatollah Ali Chamenei, do którego należy ostateczny głos w kwestiach polityki zagranicznej, bezpieczeństwa państwa oraz programu nuklearnego. Choć administracją rządową kieruje prezydent Masud Pezeszkian, kluczową rolę w strukturach siłowych i politycznych odgrywa Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) - elitarna formacja wojskowa, która realizuje działania zbrojne, kontroluje znaczną część gospodarki i zarządza siecią sojuszniczych bojówek na Bliskim Wschodzie.