Między kosmosem a konsumpcją




Własne mieszkania w blokach, prawdziwe buty zamiast gumiaków, brylantyna na włosach – w taki sposób ZSRR ery Chruszczowa wyprzedał rewolucyjne ideały na rzecz małej, drobnomieszczańskiej stabilizacji.

Rok 1957 był dla Związku Radzieckiego przełomowy. Referat wygłoszony przez Chruszczowa na XX zjeździe KC KPZR w 1956 roku rozpoczął proces destalinizacji i dał początek odwilży politycznej i kulturowej. W życiu codziennym wydarzenia te były równie mocno odczuwalne, jak pierwsze oznaki obiecywanego dobrobytu. W tym roku miało miejsce kilka bardzo ważnych wydarzeń: Sputnik 1 jako pierwszy okrążył Ziemię, Światowy Festiwal Młodzieży stał się symbolem otwarcia kulturowego i politycznego, pierwsi mieszkańcy wprowadzili się do nowych mieszkań w blokach z wielkiej płyty.

Obietnica zapewnienia wszystkim obywatelom przestrzeni mieszkalnej była asem w rękawie Nikity Chruszczowa. Większość obywateli Związku Radzieckiego mieszkała w tamtym okresie w ciasnych barakach lub w mieszkaniach kwaterunkowych podzielonych między kilka rodzin, z jedną wspólną łazienką i kuchnią na każdym piętrze. Chruszczow każdej rodzinie obiecał własne małe mieszkanie. W południowo-zachodniej części Moskwy znajduje się renomowana dzielnica Czeriomuszki, a w niej „eksperymentalne osiedle marzeń”. W 1957 roku mieszkańcy mogli się wprowadzić do pierwszych domów, zbudowanych metodą przemysłową z prefabrykatów. Architekci bardzo starannie zaplanowali rozmieszczenie budynków, punktów widokowych i przesmyków. Zdjęcia szczęśliwych mieszkańców osiedla marzeń znajdowały się w każdej gazecie.

Melodia wielkiej płyty

Wielkiemu kompozytorowi Dymitrowi Szostakowiczowi zlecono skomponowanie muzyki do komedii muzycznej o pierwszym osiedlu nowych bloków. Premiera „Moskwa, Czeriomuszki” odbyła się w styczniu 1957 roku w Operetce Moskiewskiej. Utwór naszpikowany był cytatami i nawiązaniami do ówczes­nych przebojów muzycznych i popularnych utworów klasycznych, jak na przykład „Jezioro łabędzie”. Hitem ulicy stał się walc czeriomuszkowski.

Monica Rüthers

Pełna wersja artykułu dostępna w aktualnym wydaniu "Forum".

Wybrane dla Ciebie
Kontrowersyjny wpis Wrzosek. Korneluk się tłumaczy
Kontrowersyjny wpis Wrzosek. Korneluk się tłumaczy
Caracas: strzelanina w pobliżu pałacu Maduro
Caracas: strzelanina w pobliżu pałacu Maduro
"Nie ulegajmy panice". Burza na Grenlandii po słowach Trumpa
"Nie ulegajmy panice". Burza na Grenlandii po słowach Trumpa
Życie prezydenta Syrii zagrożone? Media: Iran planuje zamach
Życie prezydenta Syrii zagrożone? Media: Iran planuje zamach
Senyszyn ostro o Czarzastym: wszedł w buty PiS
Senyszyn ostro o Czarzastym: wszedł w buty PiS
Hegseth otwarcie kpi z Rosji. "Rosyjskie systemy się nie sprawdziły"
Hegseth otwarcie kpi z Rosji. "Rosyjskie systemy się nie sprawdziły"
Pentagon zdegraduje byłego astronautę NASA. "Podżeganie do buntu"
Pentagon zdegraduje byłego astronautę NASA. "Podżeganie do buntu"
Londyn chce walczyć z otyłością u dzieci. Wprowadzono nowe prawo
Londyn chce walczyć z otyłością u dzieci. Wprowadzono nowe prawo
Wyniki Lotto 05.01.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Kaskada, Mini Lotto
Wyniki Lotto 05.01.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Kaskada, Mini Lotto
Rodzinne rządy w Czeczenii. Syn Kadyrowa awansuje
Rodzinne rządy w Czeczenii. Syn Kadyrowa awansuje
Koszmar w Lelystad. Ojciec zabił 18-letnią córkę
Koszmar w Lelystad. Ojciec zabił 18-letnią córkę
Syria wraca do rozmów z Izraelem. USA pośredniczą w negocjacjach
Syria wraca do rozmów z Izraelem. USA pośredniczą w negocjacjach