Najważniejsze zmiany noweli dotyczą skrócenia czasu zasadniczej służby wojskowej z obecnych 12 miesięcy do 9 miesięcy (z wyjątkiem służby w policji, Straży Granicznej i Biurze Ochrony Rządu). Na przestrzeni ostatnich 14 lat służbę wojskową skracano trzykrotnie m.in. w latach 1989, 1992 oraz w roku 1999.
Początkowo rząd zakładał, że skrócenie będzie dotyczyć poborowych, którzy przyjdą do wojska po 1 lipca 2004 r. Oszacowano jednak, że łączy się to z kosztami rzędu ok. 230 mln zł. Dlatego i rząd, i rekomendująca projekt sejmowa komisja obrony narodowej proponują, by skrócenia zasadniczej służby wojskowej dokonywać sukcesywnie - w 2004 r. - zmniejszyć ją do 11 miesięcy, w 2005 - do 10 miesięcy, by w 2006 r. osiągnąć 9 miesięcy.
Nowelizacja zakłada też rozszerzenie katalogu osób mogących odbywać służbę okresową o żołnierzy rezerwy, których można będzie powoływać do okresowej służby wojskowej w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa, a także żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia lub nadterminową służbę wojskową.
Nowela reguluje także kwestie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej poprzez m.in. możliwość zawierania przez wojsko umów z lekarzami prowadzącymi gabinety prywatne oraz zatrudnionymi poza zakładami opieki zdrowotnej (chodzi głównie o psychologów, których zatrudniają tylko nieliczne zakłady opieki zdrowotnej).
