Kontrola taka będzie dobrowolna. Ale dzięki niej osoby udające się do USA będą miały możliwość wyboru i już na Okęciu mogą zdecydować, czy rezygnują z lotu do Stanów, czy jednak decydują się na tę podróż.
Imigracyjny Program Doradczy powstał po to, by zredukować liczbę osób zawracanych z granicy Stanów Zjednoczonych. Żeby podróżny miał możliwość poddania się tej wstępnej selekcji - poinformowało biuro prasowe Ambasady USA w Warszawie.
Pomysł stworzenia programu powstał podczas styczniowego spotkania prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z prezydentem USA Georgem W. Bushem w Waszyngtonie. Obaj prezydenci wydali wtedy oświadczenie, w którym zapowiedzieli uruchomienie na Okęciu programu wstępnej kontroli pasażerów, której celem ma być ułatwienie Polakom podróży do USA.
Od tej pory odbywały się konsultacje, którym ze strony polskiej przewodniczył wiceszef MSZ Jakub T. Wolski, a z amerykańskiej - podsekretarz stanu w amerykańskim Departamencie Stanu Maura Harty. Odbyło się łącznie 6 spotkań.
Konsultacje wykazały m.in. że obecnie lotnisko na Okęciu nie jest infrastrukturalnie przygotowane do przeprowadzania pełnej odprawy imigracyjnej, która dokonywana byłaby przez amerykańskich inspektorów w formie stosowanej np. na lotniskach kanadyjskich czy irlandzkich. Dlatego strona amerykańska zaproponowała wprowadzenie ograniczonej wersji odprawy imigracyjnej.
Wybierając się w celach turystycznych do USA obywatele tylko około 20 państw zwolnieni są z obowiązku posiadania wizy wjazdowej. Chodzi tu głównie o kraje Europy Zachodniej z wyjątkiem Grecji. Z obszaru byłych krajów komunistycznych (Europa Środkowo- Wschodnia), tylko obywatele Słowenii mogą przyjeżdżać do USA bez wizy.
Podstawowym bowiem kryterium, określającym politykę wizową wobec danego kraju, jest stan jego gospodarki i zamożność mieszkańców. Inne kryteria to np. szczelność systemów kontroli paszportów i względy bezpieczeństwa USA; dlatego też wizy muszą posiadać obywatele krajów bardzo zamożnych, z których jednak pochodzi wielu terrorystów, jak Arabia Saudyjska.
Departament Stanu USA wprowadził zasadę, że warunkiem koniecznym - choć nie wystarczającym - zniesienia wiz jest niewielki (poniżej 3 procent) odsetek odmów. Polska tego kryterium nie spełnia - około 30 procent ubiegających się Polaków nie dostaje wizy.
Wizy turystyczne przyznawane są zwykle na okres sześciu miesięcy, ale o długości dozwolonego pobytu decyduje ostatecznie inspektor imigracyjny na granicy USA (np. na lotnisku). Do niego też należy ostateczna decyzja o samym wpuszczeniu przybywającego do USA, nawet jeśli ten posiada ważną wizę.
Wiza w paszporcie uprawnia bowiem tylko do przybycia na lotnisko w USA. W efekcie, niektórzy Polacy - ale i inni cudzoziemcy - przylatujący do USA, których podejrzewa się np. o zamiar podjęcia nielegalnej pacy - są natychmiast odsyłani do kraju.
