Europa ma lepszy plan od Trumpa? "Otwarcie pole do dalszych negocjacji"
Europejska kontrpropozycja dla amerykańskiego planu pokojowego dla Ukrainy modyfikuje propozycje Stanów Zjednoczonych dotyczące m.in. ograniczenia sił zbrojnych Kijowa i ustępstw terytorialnych. - Wygląda to jak kierunek polemiki z fatalną propozycją amerykańską i otwarcie pola do dalszych negocjacji - mówi WP płk rez. Maciej Matysiak, były wiceszef SKW i ekspert fundacji Stratpoints.
Europejscy liderzy odpowiedzieli w niedzielę na amerykański plan pokojowy dla Ukrainy, przedstawiając swoją wersję projektu. Propozycja modyfikuje m.in. wymóg dotyczący ograniczenia ukraińskiej armii i zakłada gwarancje podobne do tych z art. 5 NATO. Sojusz miałby nie rozmieszczać na stałe w Ukrainie w czasie pokoju wojsk znajdujących się pod swoich dowództwem.
Europa i próba wpłynięcia na Trumpa
Projekt przewiduje również zobowiązanie Ukrainy do powstrzymania się od prób militarnego odzyskania okupowanych obszarów swojego państwa i przeprowadzenie negocjacji w sprawie terytoriów. Negocjacje te miałyby rozpocząć się od linii kontaktowej.
Po czyjej stronie stoi Trump? Ekspertka nie ma złudzeń
Europejska kontrpropozycja zakłada ponadto, że "przyłączenie się Ukrainy do NATO będzie zależeć od konsensusu wśród członków Sojuszu", którego w tej chwili nie ma.
Według agencji Reutersa europejscy liderzy żądają też od Moskwy rekompensaty finansowej dla Kijowa i zamrożenia rosyjskich aktywów do czasu jej wypłaty.
Kontrpropozycja obejmuje również wezwania do natychmiastowego zawieszenia broni w celu poprzedzenia dyskusji na temat kwestii terytorialnych. Z kolei limit armii Ukrainy wynosiłby 800 tys. żołnierzy "w czasie pokoju".
Zdaniem płk. rez. Macieja Matysiaka, w europejskiej, ale też w amerykańskiej wersji, największym mankamentem jest obietnica gwarancji dla Ukrainy na wzór art. 5 NATO, czyli tzw. klauzuli obrony zbiorowej.
- Obecnie wydaje się, że nie ma żadnych faktycznie solidnych gwarancji, które byłyby w stanie powstrzymać Rosję w przyszłości od ewentualnej, kolejnej inwazji na Ukrainę, albo inne państwo. Jeżeli plan umożliwia finansowe odbicie się od dna Moskwy, odejście od sankcji - to daje się czas Kremlowi na obudowę swojego potencjału. I przygotowania się do dalszych zbrojnych działań - uważa były zastępca szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i ekspert fundacji Stratpoints.
I jak dodaje, wydaje się, że opieranie się o art. 5 NATO w tym przypadku nie ma żadnej mocy sprawczej.
- Nie widzę takich gwarancji, które zatrzymałaby Rosję. Jedyną presją są sankcje finansowe i gospodarcze. A te mają być znoszone. W efekcie za 2-3 lata Putin będzie mógł odbudować swoje siły zbrojne, złapie oddech, będzie liczył na korzystne dla niego zmiany polityczne w krajach europejskich i będziemy świadkami kolejnych działań militarnych Rosji - ocenia rozmówca Wirtualnej Polski.
W jego ocenie, przy tych gwarancjach, nie ma żadnych konkretów.
- Wojska NATO pójdą na Ukrainę? Wątpię… natomiast całościowo europejska propozycja jest próbą niedopuszczenia do realizacji amerykańskiego planu pokojowego. Kierunek jest ogólnie dobry. Ale diabeł tkwi w szczegółach. Jest to pole do dyskusji. Dobre jest chociażby wsparcie finansowe w odbudowie Ukrainy. I temat rekompensaty od Rosji na rzecz Kijowa - komentuje były wojskowy.
"Kompletnie nieakceptowalne". Mówi o kapitulacji Europy
Matysiak przekonuje, że działanie Europy wygląda, jak kierunek polemiki z fatalną propozycją amerykańską i otwarcie pola do dalszych negocjacji.
- Co znamienne, w tej sytuacji, to brak reakcji Rosji. Tylko że plan Trumpa jest w dużej mierze w interesie Moskwy. Nie przewiduje żadnych konsekwencji dla Kremla za agresję. I nie gwarantuje, że Putin nie napadnie znowu na Ukrainę. To znaczy, że będzie dialog między Rosją a NATO? Już to przećwiczyliśmy z agresywnym mocarstwem i kremlowskimi decydentami. W efekcie Moskwa nie oglądała się na Sojusz czy na Europę i zaatakowała Ukrainę. Plan Trumpa daje tyle korzyści Putinowi - uważa Maciej Matysiak.
Tekst europejskiej kontrpropozycji do projektu amerykańskiego 28-punktowego planu pokojowego dla Ukrainy, opracowany został przez Wielką Brytanię, Francję i Niemcy. Dokument opiera się na planie USA, omawiając go punkt po punkcie, sugerując zmiany.
Ujawniony przez portal Axios w ubiegłym tygodniu plan Białego Domu jest skrajnie niekorzystny dla Kijowa, a ich realizacja sprawiłaby - na co wskazują europejscy politycy i eksperci - że z konfliktu w pełni zwycięska wyszłaby Rosja. Zgodnie z pomysłami Trumpa Ukraina ma zobowiązać się m.in. do nieprzystępowania do NATO, ograniczenia liczebności wojsk oraz oddania Rosji części terytorium.
Po ujawnieniu planu Zełenski wygłosił orędzie do Ukraińców, w którym nakreślał krytykę przedstawianej propozycji.
Sylwester Ruszkiewicz, dziennikarz Wirtualnej Polski
