4 lata konstytucji

W poniedziałek mijają 4 lata od uchwalenia przez Sejm nowej konstytucji. Weszła ona w życie 17 października 1997 roku.

2 kwietnia 2001, 12:22

Konstytucję uchwalono po ośmiu latach prac. 2 kwietnia 1997 roku Zgromadzenie Narodowe przyjęło projekt konstytucji. 25 maja ustawa zasadnicza została zaaprobowana w ogólnonarodowym referendum.

Ustawa zasadnicza wprowadziła instytucję skargi konstytucyjnej. Może ją złożyć do Trybunału Konstytucyjnego osoba, której prawa zostały naruszone. Zaskarżone może zostać też orzeczenie sądu, wydane na podstawie przepisów sprzecznych z konstytucją. Od października 1999 roku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne.

Konstytucja wzmocniła pozycję rządu wobec prezydenta. Osłabiła również weto głowy państwa, zmniejszając liczbę głosów, pozwalających Sejmowi odrzucić prezydencki sprzeciw. Obywatele mają możliwość inicjatywy ustawodawczej. Projekty nowych aktów prawnych może złożyć grupa co najmniej 100 tys. obywateli.

Mimo tego, że uchwalenie konstytucji poprzedziły liczne dyskusje i spory dotyczące poszczególnych zapisów, to jednak po blisko czterech latach funkcjonowania ustawy, nie zgłoszono dotychczas żadnych propozycji nowelizacji.

Przed uchwaleniem konstytucji obowiązywała tzw. Mała Konstytucja z 1992 roku, która stanowiła przejściowe rozwiązanie w okresie przechodzenia od komunizmu do demokracji. Mała Konstytucja unieważniła starą Konstytucję z 1952 roku, ale utrzymała w mocy niektóre jej przepisy. (reb)