Specjalne orędzie. Tak Donald Trump ogłosił atak na Iran

Śledź relację na żywo - USA dołączają do Izraela. Atak na Iran

Najważniejsze informacje:

• Wspólna akcja amerykańsko-izraelska wymierzona jest w zagrożenia ze strony Iranu.
• Trump wezwał irańskich żołnierzy do poddania się w obliczu pewnej śmierci.
• Prezydent USA poinformował o ataku na Iran w specjalnym wystąpieniu.

- Niedawno armia amerykańska rozpoczęła dużą operację bojową w Iranie. Naszym celem jest obrona narodu amerykańskiego poprzez eliminację zagrożeń ze strony reżimu irańskiego - powiedział Donald Trump na nagraniu opublikowanym w platformie Truth Social.

Stany Zjednoczone razem z Izraelem przeprowadziły operację militarną skierowaną przeciwko Iranowi. Jak ogłosił Trump, "celem USA jest obrona narodu amerykańskiego poprzez eliminację zagrożeń ze strony reżimu irańskiego".

Prezydent Stanów Zjednoczonych nazwał irańskich przywódców mianem "okrutnej grupy bardzo twardych, okropnych ludzi". - Jej groźne działania bezpośrednio zagrażają Stanom Zjednoczonym, naszym wojskom, naszym bazom zagranicznym i naszym sojusznikom na całym świecie - ocenił gospodarz Białego Domu.

Trump wspomniał o wydarzeniach z przeszłości, w które zaangażowany był Iran. Jak chociażby o ataku na koszary amerykańskich marines w Bejrucie w 1983 roku, w którym zginęło 241 żołnierzy. Amerykański prezydent dodał, że w 2000 roku irańscy przywódcy "wiedzieli o ataku na USS Cole i prawdopodobnie byli w niego zaangażowani".

- Zniszczymy ich rakiety i zrównamy ich przemysł rakietowy z ziemią. Zostanie on całkowicie unicestwiony - zapowiedział prezydent USA.

1. Jaka jest rola Izraela w tym sporze?

Izrael postrzega irański program nuklearny oraz rozbudowę arsenału rakietowego jako bezpośrednie zagrożenie dla swojego istnienia. Władze w Jerozolimie od lat prowadzą politykę "aktywnego powstrzymywania" Teheranu, co obejmuje zarówno operacje specjalne, jak i ścisłą współpracę wywiadowczą oraz militarną z USA. Dla Izraela niedopuszczalne jest posiadanie przez Iran broni atomowej, co czyni ten kraj kluczowym aktorem kształtującym amerykańską strategię na Bliskim Wschodzie.

2. Skąd biorą się obecne napięcia między USA a Iranem?

Aktualna sytuacja to wynik zwiększonej obecności militarnej Stanów Zjednoczonych w Zatoce Perskiej oraz postawienia Teheranowi przez Waszyngton listy rygorystycznych żądań politycznych i wojskowych. Obie strony utrzymują podwyższoną gotowość bojową, a kanały komunikacji dyplomatycznej pozostają mocno ograniczone.

3. Czego dokładnie dotyczy spór o program nuklearny?

Stany Zjednoczone oficjalnie domagają się od Iranu całkowitego i weryfikowalnego przez organizacje międzynarodowe wstrzymania procesu wzbogacania uranu. Władze w Teheranie odrzucają te postulaty, stojąc na stanowisku, że rozwijanie technologii jądrowej na własnym terytorium jest ich suwerennym prawem.

4. Jakie są pozostałe żądania Waszyngtonu wobec Teheranu?

Poza zaprzestaniem prac nad programem nuklearnym, lista amerykańskich postulatów obejmuje: wstrzymanie rozwoju i produkcji rakiet balistycznych, odcięcie wsparcia finansowego oraz militarnego dla powiązanych z Iranem grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie (m.in. w Libanie, Jemenie i Iraku), a także zaprzestanie represji wobec uczestników wewnętrznych protestów.

5. Jak Izrael wpisuje się w szerszą układankę geopolityczną regionu?

Konflikt wykracza daleko poza relacje na linii Waszyngton-Teheran-Jerozolima. Izrael, przy silnym wsparciu USA, dąży do budowy nieformalnego bloku obronnego z państwami arabskimi przeciwko rosnącym wpływom Iranu. Z kolei Teheran realizuje strategię tzw. "Osi Oporu", wykorzystując do walki z Izraelem i osłabiania interesów USA sieć swoich sojuszników - m.in. Hezbollah w Libanie, Hamas w Strefie Gazy czy Huti w Jemenie. W tym szerokim ujęciu bezpieczeństwo Izraela jest dla Stanów Zjednoczonych fundamentem utrzymania stabilności całego Bliskiego Wschodu i szachowania mocarstwowych ambicji Iranu, co czyni ten konflikt osią regionalnej polityki.

6. Kto obecnie sprawuje władzę w Iranie i decyduje o przebiegu konfliktu?

Najwyższą władzę niezmiennie sprawuje Najwyższy Przywódca, ajatollah Ali Chamenei. To do niego należy ostateczny głos w kwestiach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej. Choć administracją rządową kieruje prezydent Masud Pezeszkian, kluczową rolę odgrywa Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) - elitarna formacja wojskowa kontrolująca znaczną część gospodarki oraz sieć sojuszniczych bojówek w regionie.