Putin wspiera Orbana przed wyborami. Wysłał polittechnologów

Mała czarna tabliczka na fasadzie domu nr 99 przy reprezentacyjnej alei Andrássyego w Budapeszcie upamiętnia wydarzenie, które miało tu miejsce w listopadzie 1956 roku. Wtedy wojska radzieckie wkroczyły na Węgry i brutalnie stłumiły antykomunistyczną rewolucję. Jednak niektórzy żołnierze radzieccy odmówili udziału w masakrze węgierskich bojowników o wolność i sami zostali zastrzeleni.

Sąsiedzi mieszkający w pałacu po przekątnej raczej nie będą zadowoleni z tablicy. Egzekucje odbywały się właśnie tu, w budynku ówczesnej ambasady radzieckiej. Dziś mieści się w nim Ambasada Federacji Rosyjskiej na Węgrzech. Niektórzy rosyjscy urzędnicy nadal uważają rewolucję węgierską z 1956 roku za "powstanie faszystowskie". Rosja, która pod wieloma względami uznaje się za następcę Związku Radzieckiego, nigdy nie przeprosiła za wydarzenia z 1956 roku.

Prawie 70 lat później wydaje się, że budynek ambasady ponownie odgrywa przykrą rolę. Rosyjska ambasada w Budapeszcie ma bowiem pełnić funkcję moskiewskiego centrum dowodzenia węgierską kampanią wyborczą.

To właśnie stąd - we współpracy z premierem Węgier Viktorem Orbánem, jego rządem i partią Fidesz - sterowane mają być kampanie oszczerstw przeciwko kandydatowi opozycji Peterowi Magyarowi. Wskazują na to informacje pozyskane przez różnych dziennikarzy śledczych, a także przecieki z posiedzenia węgierskiego parlamentu.

Od miesięcy było jasne, że wybory parlamentarne 12 kwietnia będą również referendum ws. przyszłej orientacji Węgier na Wschód lub Zachód. Jednak wraz z najnowszymi wydarzeniami sytuacja ta uległa nasileniu: publiczne wypowiedzi prezydenta Rosji Władimira Putina na temat Węgier, a także ukryte ingerencje Rosji pokazują, że wybory na Węgrzech stały się definitywnie kwestią europejską i geopolityczną. Chodzi o przynależność Węgier do Europy i Zachodu albo do Rosji.

W ubiegłym tygodniu węgierski dziennikarz śledczy Szabolcs Panyi z serwisu Vsquare, powołując się na źródła w europejskich agencjach wywiadowczych, jako pierwszy poinformował o trzyosobowej grupie tzw. polittechnologów, która udała się na Węgry, aby pomóc Orbánowi w zwycięstwie w wyborach parlamentarnych 12 kwietnia. W Rosji "polittechnologami" nazywa się konsultantów politycznych, którzy od dziesięcioleci wspierają tam zwycięstwa wyborcze Putina.

Panyi znany jest ze swoich rzetelnych reportaży śledczych. W rozmowie z DW ujawnia, że informacje nt. aktualnej rosyjskiej ingerencji przed wyborami na Węgrzech uzyskał z trzech niezależnych europejskich źródeł wywiadowczych. Rosyjski zespół nadzoruje Siergiej Kirijenko, wiceszef administracji prezydenta Rosji. Jego zadaniem na Węgrzech jest zorganizowanie kampanii w serwisach społecznościowych przeciw Peterowi Magyarowi i jego partii Tisza.

- Narracje rządu Orbána w serwisach społecznościowych są dotąd słabe i nieskuteczne - wyjaśnia Panyi. - Rosjanie chcą pomóc Orbánowi przenieść kampanię na nowy poziom za pomocą swojej armii trolli, manipulacji algorytmami i treści podsycających strach.

Krótko po publikacji Panyiego węgierskie media poinformowały, że podczas poufnego posiedzenia Komisji Bezpieczeństwa Narodowego parlamentu węgierskiego omawiano ostrzeżenia zachodnich agencji wywiadowczych ws. obecności rosyjskich technologów politycznych w Budapeszcie. Przedstawiciele rządu podobno oświadczyli, że nie byli w stanie tej obecności potwierdzić.

Z kolei "Financial Times" poinformował w tym tygodniu, że Kreml zlecił Agencji ds. Projektowania Społecznego (ASP), moskiewskiej firmie zajmującej się IT i dezinformacją w sieci, wsparcie Orbána w kampanii. Agencja jest w Rosji znana z prowadzenia kampanii dezinformacyjnych i jest objęta sankcjami UE, USA i innymi sankcjami międzynarodowymi.

Po upublicznieniu tych informacji przez media ambasada rosyjska w Budapeszcie jeszcze bardziej podsyca spekulacje, stwierdzając, że "dobrze zna dziennikarza Panyiego" i że "otwarcie rozpowszechnia on dezinformację". Ambasada oświadczyła również, że w jej budynku nie pracuje żadna delegacja pod kierownictwem Kirijenki. Co więcej, biuro prasowe ambasady i ambasador Rosji w Budapeszcie Jewgienij Stanisławow osobiście zaatakowali lidera węgierskiej opozycji, oskarżając go o rozpowszechnianie dezinformacji.

Peter Magyar skrytykował rosyjską ingerencję w wybory i napisał do ambasadora: "My, Węgrzy, jesteśmy spadkobiercami bojowników o wolność z 1956 roku. Nikt nie może nam grozić ani szantażować". Magyar zapewnił, że większość Węgrów zagłosuje 12 kwietnia za tym, aby zapewnić Węgrom miejsce w europejskim systemie wspólnotowym. Lider opozycji zaapelował do premiera Orbána o zwołanie Rady Bezpieczeństwa Narodowego i "poinformowanie narodu węgierskiego o tym, co się dzieje".

Orbán i jego rząd, a także Kreml, stanowczo zaprzeczają wpływowi Rosji na węgierską kampanię wyborczą. Z drugiej strony, rząd Orbána utrzymuje z Rosją relacje bliższe niż z jakimkolwiek innym krajem. Odkąd w 2010 roku Orbán doszedł do władzy, spotyka się z Putinem niemal co roku. Mimo wszystkich sankcji nałożonych na Moskwę przez UE i USA premier Węgier twardo obstaje przy rosyjskich dostawach ropy i gazu oraz przy współpracy z Rosją w dziedzinie energetyki jądrowej.

Pod koniec ubiegłego roku Putin chwalił Orbána jako "lidera reprezentującego interesy narodowe" i powiedział, że z takimi politykami, jak on Europa "się odrodzi". Na początku marca minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjárto udał się do Moskwy na spotkanie z Putinem. W geście przyjaźni rosyjski dyktator przekazał węgierskiemu przywódcy dwóch ukraińskich jeńców wojennych węgierskiego pochodzenia.

Więźniowie ci wcześniej wygłaszali prorosyjskie oświadczenia w rosyjskich filmach propagandowych, które były również pokazywane w węgierskich mediach państwowych. W ubiegłym tygodniu Putin zagroził wstrzymaniem dostaw energii do Europy - ale dodał, że Rosja będzie zaopatrywać w nią wiarygodnych partnerów, a takimi są Węgry i Słowacja.

Dziennikarz śledczy Szabolcs Panyi postrzega tę groźbę jako kolejne wsparcie kampanijne od Putina dla Orbána. - Daje on Węgrom sygnał, że złoża gazu wyschną, a gospodarka się załamie, jeśli nie zagłosują na jego towarzysza - mówi Panyi.