Nowe wzory aktów stanu cywilnego. Skutek unijnego wyroku
Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada modyfikację wzorów aktów stanu cywilnego, by umożliwić wpisy małżeństw jednopłciowych zawartych w UE. To wykonanie wyroku TSUE z 25 listopada 2025 r. i dostosowanie administracji do prawa unijnego.
Najważniejsze informacje:
- Rząd kieruje na ścieżkę legislacyjną rozporządzenie zmieniające wzory dokumentów stanu cywilnego.
- Zmiany mają pozwolić na transkrypcję małżeństw jednopłciowych zawartych legalnie w UE; nie oznaczają zmiany definicji małżeństwa w polskim prawie.
- WSA w Lublinie odroczył sprawę ws. transkrypcji ślubu zawartego w Portugalii do czasu rozstrzygnięcia przez NSA.
Rząd przygotował projekt rozporządzenia, który wprowadzi neutralne płciowo rubryki w aktach stanu cywilnego. Resort cyfryzacji wskazuje, że to praktyczna realizacja wyroku TSUE z 25 listopada 2025 r. i dostosowanie polskich rejestrów do prawa UE.
Jak podano w komunikacie, celem jest umożliwienie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci oraz techniczne przygotowanie systemów administracyjnych.
PRZECZYTAJ TAKŻE: Wyrok TSUE ws. TK. "Nie spełnia wymogów"
Co zmieni się we wzorach dokumentów?
Projekt przewiduje określenia "pierwszy małżonek" i "drugi małżonek", aktualizację rubryk dotyczących rodziców oraz doprecyzowanie zapisów o nazwiskach małżonków w aktach i zaświadczeniach. Obecne wzory używają słów "kobieta" i "mężczyzna", co utrudnia wpisy małżeństw jednopłciowych.
Resort podkreśla, że dostosowanie dokumentów i systemów ma zapewnić równe traktowanie obywateli i ułatwić korzystanie z praw małżeńskich, m.in. w obszarze świadczeń, ubezpieczeń i podatków.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zaznacza, że działania wynikają z obowiązku prawa UE, a nie zmiany definicji małżeństwa w polskich przepisach. "Polska ma obowiązek uznawać małżeństwa osób tej samej płci zawarte legalnie w innych krajach UE. To prawo, które musimy i chcemy stosować – wyrok TSUE jest jasny" - napisał na platformie X. Dodał, że rozpoczęty proces ma sprawić, by państwo działało "sprawnie i równo wobec wszystkich obywateli" oraz że to kwestia godności i stabilności życia rodzin istniejących już w praktyce.
Jedna sprawa jest już w sądzie
Resort cyfryzacji wskazuje, że odmowa transkrypcji narusza unijne zasady równego traktowania oraz swobodę przemieszczania się i osiedlania.
TSUE potwierdził, że państwa członkowskie nie muszą zmieniać krajowej definicji małżeństwa, ale nie mogą odmówić uznania związków zawartych legalnie w innym kraju UE. Po wyroku szef resortu zlecił analizę prawną i techniczną, która określiła zakres potrzebnych zmian.
Wątek jest obecny też w sądach administracyjnych. WSA w Lublinie odroczył skargę dwóch kobiet, którym odmówiono wpisu aktu ślubu zawartego w Portugalii. Sąd poczeka na rozstrzygnięcie podobnej sprawy przez NSA, zaplanowane na 20 marca. Przewodniczący składu sędziowskiego Jerzy Drwal uzasadnił, że sprawa ma "ważki charakter problematyki prawnej". Skarga dotyczy decyzji kierownika USC w Lublinie z października 2023 r., podtrzymanej przez wojewodę lubelskiego.
